Basco/basco-espaniol
Discussion0
9 804paginas in
iste wiki
iste wiki
< Basco
- a! → ¡ah!
- aba → antepasado, ancestro
- abade → abad
- abade → sacerdote, cura
- abantaila → ventaja, beneficio, comodidad
- abarka → abarca
- abatari → ojeador que lanza el cimbel en la palomería
- abatari → persona que agita el trapo blanco de nombre xathar en la caza de la paloma para espantarla, a fin de que vaya hacia la red. Se le llama también: xathar, es decir, igual que el trapo blanco que agita
- abegi → acogimiento, acogida, recepción, recibimiento
- abegi-bilkura → reunión de recepción
- abegi-mintzaira → discurso de recepción
- abendu → diciembre
- aberasgo → riqueza
- aberastasun → riqueza, fortuna
- aberaste → enriquecimiento
- aberastu, aberats, aberasten (da) → enriquecerse, hacerse rico
- aberastu, aberats, aberasten (du) → enriquecer, hacer rico
- aberats → rico, acaudalado, hacendado, potentado, próspero, acomodado
- abere → animal, bestia, bruto
- aberetu, abere, aberetzen (da) → embrutecerse
- aberetu, abere, aberetzen (du) → embrutecer
- aberri → patria, pueblo de los antepasados
- Aberri-Egun(a) → Día de la Patria Vasca
- abertzale → patriota, nacionalista
- abertzaleagotu, abertzaleago, abertzaleagotzen (da) → hacerse más patriota
- abertzalego → patriotismo, nacionalismo
- abertzalekeria → patriotería, chauvinismo
- abertzalero → patriotero, chauvinista
- abertzaletasun → patriotismo, nacionalismo
- abertzaletu, abertzale, abertzaletzen (da) → hacerse patriota
- abiadura → marcha, curso
- aburu → opinión, parecer, juicio, idea, criterio
- -en aburuan → en opinión de, según (la opinión o parecer de), a juicio de
- aburukide → correligionario, que tiene la misma opinión que otro
- -en aburuz → en opinión de, según (la opinión o parecer de), a juicio de
- adar → cuerno (musical)
- adar → rama
- adar → rama, sección
- adarkide → miembro de la sección
- adats → cabellera, melena
- adei → deferencia, cortesía, respeto
- adelatu, adela, adelatzen (du) → estrenar
- adi egon (da) → estar atento, atender
- adibide → ejemplo, medio de entender
- adibidez → por ejemplo
- adierazi, adieraz, adierazten (da) → expresarse, exprimirse, explicarse, exponerse, remarcarse, indicarse, declararse, significarse
- adierazi, adieraz, adierazten (du, dio) → expresar, exprimir, explicar, exponer, remarcar, indicar, declarar, significar
- adierazpen → explicación, expresión, exposición, declaración, significación
- adikuntza → comprensión, entendimiento
- adimen → inteligencia, entendimiento, juicio, mente, talento
- adimendu → entendimiento, inteligencia
- adimendudun → con entendimiento, inteligente
- adin → edad
- adin heldu → edad madura
- adina → tanto como
- adio → adiós
- adiskidantza → amistad
- adiskide → amigo, compañero
- adiskide berri → amigo reciente, nuevo amigo
- adiskidego → amistad
- adiskide-kooperazio → cooperación con los amigos
- adiskidetasun → amistad, compañerismo, armonía
- adiskidetu, adiskide, adiskidetzen (da) → hacerse amigo, amigarse, amistarse, reconciliarse
- adiskidetu, adiskide, adiskidetzen (du) → hacerse amigo de, amigarse o amistarse con, hacer amistad con, ganar la amistad de, reconciliarse con
- aditu, adi, aditzen (da) → entenderse, comprenderse
- aditu, adi, aditzen (da) → percibirse
- aditu, adi, aditzen (du) → darse cuenta, enterarse, escuchar, atender
- aditu, adi, aditzen (du) → entender, comprender
- aditu, adi, aditzen (du) → percibir
- aditzapen → atención
- adore → ánimo, fuerza vital, energía, valentía, valor, coraje, aliento, arrojo, espíritu
- adostu, ados, adosten (da) → adaptarse, concordar, quedar de acuerdo
- adostu, ados, adosten (du) → adaptar, hacer concordar, poner de acuerdo
- afaldu, afal, afalzen (du) → cenar
- afaltiar → invitado a la cena, convidado a cenar
- afari → cena
- ageri izan (da, zaio) → aparecer, presentarse, manifestarse, notarse
- agerkizun → situación futura, avenimiento, acontecimiento, evento
- agerpen → aparición, manifestación, presentación, apariencia, fenómeno, surgimiento
- agerrarazi, agerraraz, agerrarazten (du, dio) → hacer aparecer, manifestar, reflejar, hacer patente, dar prueba de, indicar, señalar
- agertu, ager, agertzen (da, zaio) → aparecer, manifestarse, presentarse, asomar, comparecer
- agertu, ager, agertzen (da, zaio) → parecer, resultar
- agertzapen → aparición, apariencia
- agertze → aparición, manifestación, presentación, surgimiento
- agi izan (da) → aparecer, presentarse, manifestarse
- agian → quizá, quizás, tal vez, acaso, igual, por lo visto, puede ser
- agindu, agin, agintzen (du, dio) → mandar, ordenar, asignar, disponer, decretar, prescribir, recetar, preceptuar, permitir. ?
- agindu, agin, agintzen (du, dio) → prometer
- agintza → mandato, orden, disposición
- agiri → manifiesto, resolución, informe, declaración, bando, documento, acta, certificado, escritura, expediente
- agiri izan (da, zaio) → aparecer, presentarse, manifestarse
- agitu, agi, agitzen (du) → actuar, obrar, realizar, proceder, intervenir, influir, tratar
- agitze → tratamiento
- agitzeke → sin actuar
- -ago → más
- agortu, agor, agortzen (da) → secarse, agostarse
- agortu, agor, agortzen (du) → secar, agostar, desecar
- -agotu, -ago, -agotzen (da) → hacerse más
- -agotu, -ago, -agotzen (du) → hacer más
- agur → saludo (lo mismo a la llegada que al partir), ave, hola, adiós
- agur egin (du, dio) → saludar
- agur eman (du) → saludar
- agure → viejo, anciano
- agurgarri → respetable, venerable
- agurkatu, agurka, agurkatzen (du) → saludar
- agurtu, agur, agurtzen (du) → celebrar
- agurtu, agur, agurtzen (du) → saludar
- agurtze → salutación, saludo
- ahabale → honda
- ahaide → pariente, familiar
- ahaidego-botere → poder o autoridad del clan o parentela
- ahaiko → parentesco
- ahaiko → pariente
- ahal → poder, capacidad, facultad, esfuerzo
- ahal den ... -en(a) → lo más... que se pueda, lo más posible
- ahal izan (da,zaio) → poder
- ahal izate → poder, capacidad, facultad
- ahal ukan (du, dio) → poder
- ahaldun → poderoso, capaz
- ahalegin → esfuerzo
- ahalguztidun → todopoderoso, omnipotente
- ahalguztidungo → omnipotencia
- ahalke → vergüenza
- ahalke gabe → desvergonzadamente
- ahalke izan (da) → tener o sentir vergüenza, avergonzarse
- ahalkegabe → sinvergüenza, desvengonzado, insolente
- ahalkegabekeria → desvergüenza, sinvergüencería
- ahalkeizun → infamia, deshonra
- ahalkeizun → vergüenza, timidez
- ahalketsu → vergonzoso, tímido
- ahalketu, ahalke, ahalketzen (da) → avergonzarse
- ahalketu, ahalke, ahalketzen (du) → avergonzar
- ahalkez bete (da) → avergonzarse, tener o sentir vergüenza, llenarse de vergüenza
- ahalkez bete (du) → avergonzar, llenar de vergüenza
- ahalmen → poder, capacidad, facultad
- ahamen → bocado
- ahantzarazi, ahantzaraz, ahantzarazten (du) → hacer olvidar
- ahantzi, ahantz, ahanzten (da, zaio) → olvidarse
- ahantzi, ahantz, ahanzten (du) → olvidar
- ahanzkor → olvidadizo, desmemoriado
- ahapaldi → copla
- ahapaldi → estrofa
- ahapaldi → injuria
- ahar → querella
- ahari → carnero
- ahate → pato,ánade
- ahidura → aflicción
- ahidura → cansancio, fatiga, rendimiento, inanición, extenuación
- ahitu, ahi, ahitzen (da) → agotarse, secarse, acabarse
- ahitu, ahi, ahitzen (da) → desfallecer, fatigarse mucho
- ahitu, ahi, ahitzen (du) → agotar, secar, acabar
- ahitu, ahi, ahitzen (du) → hacer desfallecer, fatigar mucho
- ahizpa → hermana (de mujer)
- aho → boca
- aho batez → unánimemente, por unanimidad
- aho zabalik → boquiabierto, con la boca abierta
- aho zabalik utzi (du) → dejar boquiabierto, dejar estupefacto, pasmar, dejar pasmado
- ahobizar → filo
- ahogozo → baba, saliva
- ahogozoa jalgi (zaio) → caérsele (a uno) la baba
- ahokada → bocado, bocanada
- aholkari → consultivo
- aholkatu, aholka, aholkatzen (du, dio) → aconsejar, sugerir, exhortar
- aholku → consejo, sugerencia, asesoramiento
- ahoskatu, ahoska, ahoskatzen (du) → pronunciar
- ahoskatze → pronunciación
- ahots → voz
- ahotz → cascarilla o envoltura del grano de trigo, cascabillo
- ahotz → erizo de la castaña
- ahotz → paja trillada
- ahoz aho → oralmente, verbalmente, de boca en boca
- ahul → débil, flojo, lánguido
- ahuldu, ahul, ahultzen (da) → debilitarse, aflojarse, volverse flojo, flaquear, flojear
- ahuldu, ahul, ahultzen (du) → debilitar, aflojar, relajar
- ahuleria → debilidad
- ahulezia → debilidad, flaqueza
- ahulki → débilmente
- ahuñe → cabrito, cabritilla
- ahuntz → cabra
- ahur → cóncavo
- ahur → palma de la mano
- ahur → puñado
- ahutz → carrillo, moflete
- ahutzak → carrillos, mofletes
- ahutzak → fauces, tragaderas
- aiduru → solicito, diligente, esperando
- aiduru egon (da) → estar esperando
- aiduru gelditu (da) → quedarse esperando
- -en aiduru izan (da) → esperar o aguardar, estar esperando o aguardando
- aienatu, aiena, aienatzen (da) → desaparecer, ahuyentarse, esfumarse
- aieru → sospecha, conjetura, suposición
- aieru eduki (du) → sospechar, conjeturar
- aihen → amarradero de lanchas, prois, noray
- aihen → cantar antiguo
- aihen → sarmiento, pámpano, tallo leñoso y trepador
- aihen → travesaño, lugar en que se cruzan muchas vigas en el tejado
- aihen → vid, viña
- aiher → capaz, dispuesto, decidido
- aiher → propensión, inclinación, tendencia
- aiher → rencor, tirria, inquina, encono, aversión
- aiher → suposición
- aiher izan (da) → estar dispuesto, estar decidido, intentar
- aiherkunde → tendencia, inclinación, propensión
- aihertu, aiher, aihertzen (du) → oponer
- aingeru → ángel
- aingerutto → angelito
- aintza → gloria
- aintzira → laguna
- aipagarri → digno de mención, digno de ser citado, notable
- aipamen → mención, mención honorífica
- aipatu, aipa, aipatzen (du, dio) → citar, mencionar, referirse a, indicar
- aipatze → mención, cita, referencia
- aipu → cita, mención, referencia
- aire → aire
- aireko → avión
- aire-oldarkatze → ataque aéreo
- ait- → ojalá, plegue a Dios, quiera el cielo
- aita → padre
- aitor egin (dio) → confesar
- aitortu, aitor, aitortzen (du, dio) → confesar
- aitortu, aitor, aitortzen (du, dio) → reconocer, admitir, confesar
- aitortze → confesión
- aitortze → reconocimiento
- aitzakia → pretexto, excusa, disculpa
- aitzin → delante, parte anterior
- aitzina → adelante
- aitzina joate → avance, adelanto, progreso
- aitzinabide → progreso, proceso, desarrollo
- aitzinago → más adelante
- aitzinagotu, aitzinago, aitzinagotzen (da) → ir más adelante
- aitzinagotu, aitzinago, aitzinagotzen (du) → llevar más adelante
- aitzinamendu → progreso, avance, adelanto, desarrollo
- aitzinapen → avance, progreso, adelanto
- aitzinat → adelante, hacia adelante
- aitzinatu, aintzina, aitzinatzen (da) → ir adelante, adelantarse, avanzar, progresar, seguir
- aitzinatu, aitzina, aitzinatzen (du) → llevar adelante, adelantar, hacer avanzar, hacer progresar, promover, impulsar hacia delante, dar ánimo
- aitzinatzaile → progresista, que hace avanzar o progresar
- aitzinatzapen → avance, progreso, adelanto
- aitzinatze → avance, progreso, adelanto
- aitzina-urrats → paso (hacia) adelante
- aitzindari → jefe
- aitzinean → anteriormente, antes
- -en aitzinean → antes de, anteriormente a, con anterioridad a
- -en aitzinean → delante de, frente a, enfrente de
- aitzinean → delante, en la parte anterior
- aitzin-solas → prefacio, introducción, preámbulo, prólogo
- aitzitik → al contrario, por el contrario, contrariamente
- aizkora → hacha
- aizun → falso
- -aizun → falso, pseudo-
- akelarre → aquelarre
- aker → macho cabrío, cabrón, chivo
- akitu, aki, akitzen (da) → cansarse mucho
- akitu, aki, akitzen (du) → cansar mucho
- akordio → acuerdo, convenio, pacto
- akort → de acuerdo, conforme
- akort egon (da) → estar de acuerdo, estar conforme(s), coincidir
- akort izan (da) → estar de acuerdo, estar conforme(s), coincidir
- ala → pasto, acción de pastar
- ala → tormento, sufrimiento
- alaba → hija
- alabatto → hijita
- alafede → a la fe, a la he, alahé
- alai → alegre, jovial
- alargun → viudo, viuda
- alarguntsa → viuda
- alartze → umbral
- alatu, ala, alatzen (du) → sufrir, sufrir tormento
- albait ...-en(a) → lo más... posible
- albait ...-enik → lo más ... posible
- albait gehienik → lo más posible, al máximo
- albait gutxienik → lo menos posible
- albait lehen → lo antes posible, cuanto antes
- albait lehenen → lo antes posible, cuanto antes
- albait lehenik → lo antes posible, cuanto antes
- albara → sedición, levantamiento
- albaramendu → sedición, insurrección, levantamiento
- albaratu, albara, albaratzen (da). → alzarse, provocar disturbios
- albarazale → sedicioso, subversivo
- albo → lado, flanco
- -en alboan → junto a, al lado de
- aldaketa → cambio, variación, mutación
- aldakuntza → cambio, variación, transformación
- aldamen → lado
- -en aldamenean → al lado de, junto a
- aldapaz gora → cuesta arriba
- aldaratu, aldara, aldaratzen (da) → eliminarse, ser eliminado, apartarse, separarse, descartarse, ser descartado
- aldaratu, aldara, aldaratzen (du) → eliminar, apartar, separar, descartar
- aldaratze → eliminación, apartamiento
- aldare → altar
- aldatu, alda, aldatzen (da) → cambiar, variar, transformarse
- aldatu, alda, aldatzen (du) → cambiar, variar, mudar, transformar, modificar, alterar, permutar
- aldatze → cambio
- aldatzeke → sin cambiar, sin cambios
- alde → aspecto
- alde → diferencia
- -en alde → en favor de, a favor de, en pro de, por, pro
- alde → parte, lado, flanco
- alde → ventaja
- -alde → zona, parte, región, paraje
- alde batera utzi (du) → dejar de lado, dejar a un lado, declinar, abandonar
- alde egin (du) → escaparse, huir, alejarse, apartarse
- -en alde ekin (du) → propugnar, actuar a favor de
- -en alde emana izan (da) → estar dado a, estar inclinado a favor de
- -en aldean → junto a, al lado de. de lado de, de parte de
- aldebakarkeria → unilateralidad
- aldebakarki → unilateralmente
- aldebakarkiro → unilateralmente
- aldebakarreko → unilateral
- -en aldeko → por, pro-, partidario de, favorable a
- aldendu, alden, aldentzen (da) → alejarse
- aldendu, alden, aldentzen (du) → alejar
- -en aldera iragan (da) → incorporarse a, pasar al lado de
- aldera utzi (du) → descartar, excluir, dejar a un lado
- alderantzi → anverso
- alderantziz → al revés
- alderatu, aldera, alderatzen (da) → desaparecer, apartarse, hacerse a un lado
- alderatu, aldera, alderatzen (da) → hacerse a un lado, ir al lado
- alderatu, aldera, alderatzen (du) → excluir, desechar, abandonar, eliminar, evitar, descartar, remover, abolir, eludir, dejar de lado
- alderatze → tendencia
- alderdi → partido, facción
- alderdi-biltzar → congreso del partido
- alderdikide → militante o miembro del partido
- -en aldetik → desde el punto de vista de
- -en aldetik → por parte de
- -en aldez → en favor de, a favor de, en pro de, por
- aldeztu, aldez, aldezten (du) → defender
- -aldi → tiempo
- aldi → tiempo, período, momento, era, lapso, plazo, rato
- aldi → vez
- aldi luzeetan → por largo tiempo, durante largos períodos
- aldikazko → temporal
- alditxartu, alditxar, alditxartzen (da, zaio) → indisponer, turbar, perturbar
- aldiz aldi → de tiempo en tiempo, de vez en cuando
- aldizkari → periódico, revista, publicación periódica
- aldizkarigintza → periodismo
- aldizkatu, aldizka, aldizkaten (da) → turnarse, alternarse, relevarse
- aldra → grupo numeroso, bandada, banda, grupo
- ale → grano, pepita, semilla
- alegia → es decir, o sea
- aletu, ale, aletzen (du) → desgranar
- aletu, ale, aletzen (du) → moler
- alfer → zángano, vago, perezoso, holgazán, indolente, gandul
- alferkeria → zanganería, pereza, vagancia, desidia, haraganería, holgazanería
- alferreko → inútil, vano
- alferrik → inúltilmente, en vano, de balde, en balde, por nada
- alferrikako → en vano, inútil
- alharazi, alharaz, alharazten (du) → apacentar, dar pasto, llevar a pastar
- alhatu, alha, alhatzen (da) → pacer, pastar, ramonear
- alhatu, alha, alhatzen (du) → apacentar, dar pasto, llevar a pastar
- alkandora → camisa
- alkate → alcalde
- alokatu, aloka, alokatzen (du) → alquilar
- alor → campo
- alor → terreno
- alta → pues bien, pues, siendo así
- alta → sin embargo, no obstante
- altxatu, altxa, altxatzen (da) → levantarse, alzarse, elevarse
- altxatu, altxa, altxatzen (da) → levantarse, alzarse, elevarse
- altxatu, altxa, altxatzen (du) → levantar, alzar, elevar
- altxatu, altxa, altxatzen (du) → levantar, alzar, elevar, construir, edificar
- altxor → tesoro
- altxuma → hijuelo, vástago, retoño, rebrote
- altzairu → acero
- altzairutu, altzaitu / altzairutu, altzairutzen (da) → forjarse, hacerse de acero
- altzairutze → temple, arrojo
- alu → vagina, vulva, coño
- alusko → bujarrón, sodomita. lit.: coñito
- ama → madre
- Ama Birjina → (la) Virgen, Virgen Madre
- ama-esne → leche materna
- ama-hizkuntza → lengua materna
- amai → clausura
- amai → fin, final, término
- amai-bilkura → sesión de clausura, reunión de clausura
- amaiera → fin, término, clausura, final
- amaigabe → infinito, interminable, sin fin
- amaigabeko → infinito, interminable, sin fin
- amaitu, amai, amaitzen (da) → acabarse, terminarse, finalizar, tocar a su fin
- amaitu, amai, amaitzen (du) → acabar, terminar, finalizar
- amatasun → maternidad
- ameslari → soñador
- amets → sueño, ensueño
- amets egin (du) → soñar
- amets tzar → mal sueño, pesadilla
- amodio → amor
- amorante → amante, querido, querida
- amore egin (du) → ceder, transigir, condescender, tolerar
- amore eman (du) → ceder, transigir, condescender, tolerar, cejar, consentir, contemporizar, plegarse
- amorratu → frenético, rabioso, exaltado, fanático, encarnizado
- amorru → rabia
- amu → anzuelo
- amultsu → dócil, amable
- amultsuxeagoki → algo más amablemente, un poco más amablemente
- anaia → hermano (de hombre)
- anaiarte → sociedad, compañeros, fraternidad, hermandad, confraternidad
- anaidi → hermandad, congregación, cofradía, fraternidad
- anaitasun → fraternidad, hermandad
- anaitasunezko → fraternal
- Anbotoko Dama → (La) Dama de Amboto
- andana → tropel, caterva, banda
- andearazi, andearaz, andearazten (du) → corromper
- andeatu, andea, andeatzen (da) → corromperse
- andeatu, andea, andeatzen (du) → corromper
- andere → señora, doña
- andereño → señorita
- anderetila → señorita, señoritinga
- andre → señora, doña
- animalia → animal
- anitz → mucho, mucho|mucha, mucho|muchos, mucho|muchas
- anitzetan → mcuho|muchas vez|veces, con frecuencia, a menudo
- anker → cruel, feroz, fiero
- ankerkeria → crueldad
- ankerki → cruelmente, de un modo cruel
- ankerkiro → cruelmente, de un modo cruel
- antolabide → negociación
- antolamendu → organización, ordenación, preparación, negociación, arreglo
- antolatu, antola, antolatzen (du) → organizar, preparar, elaborar, formular, auspiciar, disponer, arreglar
- antolatze → organización, preparación
- antsia → ansia, ansiedad
- antsia → preocupación, cuidado
- antsiatu, antsia, antsiatzen (da) → preocuparse, interesarse, apreciar, conceder valor, ocuparse
- antz → parecido, similitud, semejanza
- -en antza izan / ukan / eduki (du) → asemejarse a, parecerse a
- antzara → ganso
- antze → arte, habilidad, pericia, destreza
- -en antzeko → semejante a , parecido a, similar a
- antzeko → semejante, parecido, similar, afín
- -en antzera → a la manera de, al modo de
- antzina → antiguamente, en el pasado, en otro tiempo
- antzinadanik → desde antiguo, desde antiguamente
- antzinako → antiguo
- antzo → manera, modo, forma, modelo
- -en antzoko → a la manera de, sobre el modelo de, igual que
- -(e)n antzoko → a la manera o modo de o en que
- antzoko → semejante a, parecido a, similar a
- -en antzora → a la manera de, al modo de
- -(e)n antzora → a la manera que, al modo que, igual que
- apailakuntza → preparación, creación, organización
- -ekin apailatu, apaila, apailatzen (da) → adaptarse a
- apailatu, apaila, apailatzen (da) → prepararse, organizarse, establecerse, crearse, forjarse, formarse
- apailatu, apaila, apailatzen (du) → preparar, organizar, establecer, crear, forjar, formar, disponer, acomodar
- apailatzaile → creador, forjador
- apailatze → creación, fabricación, preparación
- apain → arreglado, preparado, peripuesto, elegante, apuesto
- apaindu, apain, apaintzen (da) → atribuirse, disfrazarse de
- apaindu, apain, apaintzen (du) → adornar, engalanar, decorar, ornamentar, acicalar, aderezar, paramentar, embellecer, preparar, disponer, arreglar
- apaiz → sacerdote, cura
- apal → bajo
- apal → balda, estante
- apal → modesto, humilde, inferior
- apalategi → anaquel, estantería
- apaldu, apal, apaltzen (da) → hacerse bajo, hacerse pequeño
- apaldu, apal, apaltzen (da) → hacerse humilde, humillarse, postrarse
- apalki → humildemente, respetuosamente
- apaltasun → modestia, humildad
- aparailari → aparejador
- apart(a) → fuera de lo corriente, extraordinario
- apezpiku- → episcopal
- apezpiku → obispo
- apezpiku-gorte → corte episcopal
- apo → sapo
- apur → poco, poquito
- apurka → poco a poco
- apurka-apurka → poco a poco
- apurtu, apur, apurtzen (da) → romperse
- apurtu, apur, apurtzen (du) → romper
- apurtxo → (un) poquito, poquitín
- ar → macho
- arabera → según
- -en arabera → según
- -en arabera → según, como, conforme a, en conformidad con, a la manera de, con arreglo a, de acuerdo con, en función de, a la luz de, a juzgar por, siguiendo a, en lo que concierne a
- -(e)n arabera → tal como, según como, como, del modo que, de la manera que
- arabiera → árabe, lengua árabe
- aralde → grupo numeroso, muchedumbre, banda, tropel
- araldezko → colectivo
- aran → ciruela
- arantza → espina
- aratz → límpido, pulcro, nítido, puro, limpio
- arau → norma, regla, estilo, manera, medida, pauta, precepto
- araudi → estatutos, reglamento, normativa
- -en araueko → conforme a, en conformidad con, en arreglo con, de acuerdo con
- -(e)n araueko → tal como
- -en arauez → según , conforme a
- araupetu, araupe, araupetzen (du) → normalizar, regularizar
- arautegi → estatutos, reglamento, normativa
- -en arauz → según, conforme a
- arazi, araz, arazten (du) → hacer realizar algo, obligar, imponer, forzar
- arazki → limpiamente, puramente
- arazo → asunto, ocupación, cuestión, problema
- araztasun → pureza, pulcritud, limpieza, limpidez, nitidez
- arbaso → antepasado, ancestro
- arbola → árbol
- arbuiatu, arbuia, arbuiatzen (du) → rechazar, despreciar, desdeñar, desestimar, menospreciar
- arbuiatzaile → desdeñador, el que desprecia, despreciador
- ardatz → eje
- ardi → oveja
- ardi → pulga
- ardo → vino
- arduradun → responsable, encargado
- arduratu, ardura, arduratzen (da) → preocuparse
- arduratu, ardura, arduratzen (du) → preocupar
- are → aun, incluso, también
- are → aún, todavía
- are → rastra, rastrillo, criba
- are ... -ago → más... aún, todavía más...
- are gehiago → más aún, aún más
- are gutiago → menos aún, aún menos
- areago → más aún, más todavía
- aren → rastrillando
- arerio → enemigo, adversario, contrincante
- areto → sala, salón
- argi → claro, evidente
- argi → inteligente, preclaro, que tiene luces, listo
- argi → listo, lista, inteligente, espabilado
- argi → luminoso
- argi → luz
- argi egon (da) → estar claro
- argi eta garbi → claramente, de manera inequívoca
- argi eta garbi → claro, evidente, inequívoco
- argi eta garbi egon (da) → estar claro, ser evidente
- argiagotu, argiago, argiagotzen (du) → aclarar más, explicar más
- argiarazi, argiaraz, argiarazten (du) → iluminar, hacer iluminar
- -en argiaz → a la luz de
- argiaz bete (du) → llenar de luz, iluminar
- argibide → ilustración, información, ejemplo, directiva
- argidun → inteligente, preclaro, que tiene luces, listo
- argigile → ilustrador, iluminador
- argi-izpi → rayo de luz
- argiro → claramente
- argitaletxe → editorial, casa editora, casa editorial
- argitan → a la luz
- argitara eman (du) → dar a la luz, publicar
- argitara etorri (da) → venir a la luz, aparecer
- argitaraldi → edición
- argitarapen → edición, publicación
- argitarapen berri → reedición, nueva edición
- argitaratu, argitara, argitaratzen (du) → publicar, dar a la luz, editar
- argitarazi, argitaraz, argitarazten (du) → publicar
- argitasun → claridad, luminosidad
- argitsu → inteligente, listo, lista, inteligente
- argitsu → luminoso, brillante, iluminado
- argitu, argi, argitzen (du) → aclarar, explicar, clarificar, despejar, dilucidar, esclarecer, solucionar, interpretar
- argitu, argi, argitzen (du) → distinguir
- argitu, argi, argitzen (du) → iluminar, alumbrar
- argitu, argi, argitzen (du) → resolver
- argi-urte → año luz
- ari izan (da) → ocuparse, estar haciendo algo, trabajar, ejercer, alentar, animar
- arima → alma
- arimagabe → desalmado, deshumanizado
- arimagabeko → desalmado, deshumanizado
- arin → ligero, liviano, leve
- arinagotu, arinago, arinagotzen (da) → acelerar, imprimir rapidez, hacerse más rápido
- arin-arin. arin-arin → rápidamente, rápido
- arindu, arin, arintzen (da) → aligerar, aliviar
- arindu, arin, arintzen (du) → aligerar, aliviar
- arinki → a la ligera, sin reflexión
- arinkiro → a la ligera, sin reflexión
- arlo → campo
- arma → arma
- armadun → armado
- armairu → armario
- armatu, arma, armatzen (da) → armarse
- armaztatu, armazta, armaztatzen (da) → armarse, dotarse de armas
- armaztatu, armazta, armaztatzen (du) → armar, dotar de armas
- armaztatze → armamento, dotar de armas, acción de armar
- armiarma → araña
- armiarma-sare → tela de araña
- arnasa → respiración, aliento
- arnasa egin (du) → respirar
- arnegatu, arnega, arnegatzen (du) → renegar
- -aro → edad, tiempo, era, época o sazón de o para
- aro. haro → edad, tiempo, era, época, sazón
- arrabita → violín
- arragoa → crisol
- arraiki → afablemente, alegremente
- arrailatu, arraila, arrailatzen (da) → henderse, agrietarse, desgarrarse, agrietarse
- arrailatu, arraila, arrailatzen (du) → hender, agrietar, desgarrar, agrietar
- arraildu, arrail, arrailtzen (da) → henderse, agrietarse, desgarrarse, agrietarse
- arraildu, arrail, arrailtzen (du) → hender, agrietar, desgarrar, agrietar
- arrain → pescado
- arrain gizen → pez gordo
- arraio! → ¡rayos!, ¡caramba!
- arraioa! → ¡rayos!, ¡caramba!
- arrakada → pendiente, arracada
- arrangura → queja, pena, remordimiento, sufirmiento
- arrangura → rencor
- arrano → águila
- arrano urdin → especie de halcón, gerifalte
- arrantza → rebuzno
- arrantza egin (du) → rebuznar
- arrantzale → pescador
- arrantzatu, arrantza, arrantzatzen (du) → pescar, atrapar, coger, pillar
- arras → muy, completamente, por entero, totalmente
- arrasti → tarde
- arrastiri → atardecer, tarde, crepúsculo vespertino
- arrasto → rastro, traza, vestigio
- arratoi → rata
- arrats → atardecer, tarde, crepúsculo, anochecer
- arratsalde → oeste
- arratsalde → tarde, atardecer
- arratserri → pueblo occidental
- arraunlari → remero
- arrautza → huevo
- arraza → raza
- arrazazko → racial
- arrazional → racional
- arrazionalismo → racionalismo
- arrazionalista → racionalista
- arrazismo → racismo
- arrazista → racista
- arrazoi → razón
- arrazoi beharreko → razón necesaria
- arrazoi nahiko → razón suficiente
- arrazoidun → racional
- arrazoitu, arrazoi / arrazoitu, arrazoitzen (du) → razonar
- arrazoizko → racional
- arreba → hermana (de hombre)
- -arren → por
- arren → por favor, ¡por Dios!, encarecidamente
- -arren. arren → aunque, a pesar de
- arretatsu → cauto, prudente, cuidadoso, cauteloso
- arriskatu, arriska, arriskatzen (da) → arriesgarse, ponerse en peligro
- arriskatu, arriska, arriskatzen (du) → arriesgar, poner en peligro
- arroka → roca,peña
- arroka-tini → cumbre, cima de una roca
- arropa → ropa
- arrosa → rosa
- arrotz → forastero, extranjero, extraño
- arrotz → huésped
- arrunkeria → ordinariez, vulgaridad, grosería
- arrunt → ordinario, vulgar, grosero, común, corriente, llano
- arta → cuidado, diligencia, trato, laboriosidad, esmero
- artalde → rebaño de ovejas, rebaño, grey
- artamendatu, artamenda, artamendatzen (du, dio) → recomendar
- artatsu → concienzudo, minucioso, cuidadoso, hábil
- artatsuki → cuidadosamente, concienzudamente, minuciosamente, cabalmente
- artatxiki → mijo
- arte → arte
- arte- → artístico, del arte
- arte → encina
- arte → hasta
- -(e)n arte → hasta que
- arteagatiko arte → arte por el arte
- -artean → entre, en medio de
- -en artean → entre, en medio de
- artean → hasta
- artega → inquieto, desasosegado, intranquilo, nervioso
- arteino → hasta
- -en arteko → entre, de entre, que está entre
- -arteko → inter-, que está entre
- -en artetik → de entre
- artez → derecho, directo, recto, justo
- artezale → aficionado al arte
- artezki → rectamente, directamente
- artezko → artístico
- arteztu, artez, artezten (da) → dirigirse
- arteztu, artez, artezten (da) → enderezarse, ponerse derecho, ponerse recto
- arteztu, artez, artezten (du) → dirigir
- arteztu, artez, artezten (du) → enderezar
- arto → maíz
- artos. artos → diligente, cuidadoso, minucioso, escrupuloso
- artoski → con cuidado, cuidadosamente, escrupulosamente, atentamente, con atención, profundamente, con ahínco, minuciosamente, concienzudamente
- artzain → pastor (de ovejas)
- artzaintsa → pastora (de ovejas)
- asaldu → turbación, disturbio, perturbación, desorden
- asalduak eragin (ditu) → provocar disturbios
- ase → harto, saciado, lleno, saturado
- ase, ase, asetzen (da) → hartarse, saciarse, llenarse, saturarse.
- ase, ase, asetzen (du) → hartar, saciar, llenar, saturar
- askatasun → libertad, liberación, independencia
- askatu, aska, askatzen (da) → soltarse, desatarse
- askatu, aska, askatzen (da) → soltarse, liberarse, librarse
- askatu, aska, askatzen (du) → poner en libertad, soltar, liberar, librar, libertar, emancipar
- askatu, aska, askatzen (du) → resolver, solucionar
- askatu, aska, askatzen (du) → soltar, desatar, desabrochar, descoser, desenredar, desligar, desembarazar, desencadenar
- askatze → liberación, puesta en libertad
- askazi → pariente
- -ekin askazi izan (da) → emparentarse o estar emparentado con
- askazigo → parentela, linaje, estirpe, abolengo, casta
- askazigo → parentesco
- aske → libre, suelto, independiente
- aske → libremente
- aski → bastante, suficiente
- aski izan (da) → bastar, ser suficiente, ser bastante
- askiesgarri → satisfactorio
- askieste → satisfacción
- askietsi → satisfecho, conforme, contento
- askietsi, askiets, askietsen (da) → conformarse, contentarse, satisfacerse, estimar suficiente
- asko → bastante, suficiente
- asko → mucho, mucho|mucha, mucho|muchos, mucho|muchas
- asko-asko → muchísimo
- askotan → mucho|muchas vez|veces, a menudo, en mucho|muchos casos, con (harta) frecuencia, frecuentemente
- askozaz → con mucho, considerablemente, extraordinariamente, mucho más, por largo tiempo
- askozaz ...-ago → mucho más
- askozaz ere ...-ago → mucho más
- askozaz gehiago → mucho más
- asmatu, asma, asmatzen (du) → acertar, adivinar, averiguar, descubrir, descifrar
- asmatu, asma, asmatzen (du) → imaginar, inventar, idear
- asmo → intención, pretensión, propósito, proyecto
- -t(z)eko asmoaz → con la intención, propósito o pretensión de
- aspaldi → hace tiempo
- aspaldian → últimamente, hace tiempo
- aspaldidanik → (desde) hace tiempo
- aspaldiko → persona ausente durante algún tiempo
- aspaldion → de un tiempo a esta parte, en esta última temporada
- aspalditik → (desde) hace tiempo
- aspergarri → aburrido, que causa aburrimiento, pesado, pelma, soporífero
- aspertu, asper, aspertzen (da) → aburrirse, hastiarse
- aspertu, asper, aspertzen (du) → aburrir, hastiar
- asta- → de asno, asnal
- astakilo → borrico, borriquillo
- aste → semana
- astebete → semana, una semana
- astekari → semanario
- astero → todas las semanas, cada semana, semanalmente
- asti → tiempo libre
- astinaldi → sacudimiento, sacudida
- astinaldi → tunda, zurra, rapapolvo, paliza
- astiro → despacio, lentamente, paulatinamente, con pausa, pausadamente, sosegadamente, tomándose tiempo
- asto → asno, burro
- astoko → caballete (de pintor)
- astosko → caballete (de pintor)
- astotu, asto, astotzen (da) → entontecerse, atontarse, hacerse un asno, embrutecerse
- astotu, asto, astotzen (du) → entontecer, atontar, embrutecer
- astun → pesado
- Asturu → Fortuna
- asun → ortiga
- at → fuera de, aparte de
- ataka → puerta estrecha, portezuela, paso estrecho
- atal → parte, fragmento
- atalkatu, atalka, atalkazen (du) → descomponer, diseccionar
- atari → portal, atrio
- ate → fuera de, aparte de
- ate → puerta
- atela → clavija que sujeta la lanza del carro al yugo
- atera, atera, ateratzen (du) → sacar, tirar, reintegrar, extraer, obtener, deducir, arrancar
- aterabide → salida, medio para salir
- ateraia = aterea → sacado, deducido, dado
- aterea = ateraia → sacado, deducido, dado
- aterpe → albergue, sotechado, refugio
- aterpe ukan (du) → refugiarse, albergarse
- atezain → portero
- atondu, aton, atontzen (du) → resolver, disponer, arreglar
- atorra → camisa (de mujer)
- atseden, atseden, atsedeten (da) → descansar, reposar
- atsedenaldi → periodo de descanso, reposo
- atsedendu, atseden / atsedendu, atsedentzen (da) → reposar, descansar
- atsegin → agradable, grato, placentero
- atsegin → gusto, placer, agrado, satisfacción, deleite
- atsekabetu, atsekabe / atsekabetu, atsekabetzen (da) → afligirse, apenarse, lastimarse, disgustarse
- atsekabetu, atsekabe / atsekabetzen, atsekabetzen (du) → afligir, apenar, lastimar, disgustar
- atso → vieja, anciana
- atsotitz → refrán, proverbio
- atxeter → médico
- atxiki, atxiki, atxikitzen (da) → adherirse
- atxiki, atxiki, atxikitzen (du) → retener, contener, guardar
- atxikidura → vínculo, lazo, ligadura
- atxikidura-hizkuntza → lengua-vínculo
- atxikimendu → vínculo, lazo, ligadura, adhesión
- atxikin → dedo meñique
- atxilotu, atxilo / atxilotu, atxilotzen (da) → ser apresado, ser detenido, ser capturado, ser arrestado
- atxilotu, atxilo / atxilotu, atxilotzen (du) → apresar, detener, capturar, arrestar
- atzarri → despierto
- atzarri, atzar, atzartzen (da) → despertarse
- atze → parte posterior, parte trasera, parte de atrás
- atzean → detrás, atrás, en la parte de atrás
- -en atzean → tras, detrás de
- atzeman, atzeman, atzematen (da) → captarse, ser captado
- atzeman, atzeman, atzematen (du) → encontrar, acertar, adivinar
- atzera → atrás, hacia atrás
- atzera → de nuevo, nuevamente, otra vez
- atzera egin (du) → retroceder, recular
- atzera egotzi (du) → rechazar
- atzera eragin → hacer retroceder
- atzera joan (da) → retroceder, recular, ir hacia atrás
- atzeraka → retrocediendo, reculando
- atzeraka egin (du) → retroceder, recular, retirarse hacia atrás
- atzerakada → retroceso
- atzerakada egin (du) → retroceder, recular, retirarse hacia atrás
- atzerakuntza → retraso
- atzeramendu → retraso
- atzerantz → hacia atrás
- atzeratu → atrasado, retrasado
- atzeratu, atzera, atzeratzen (da) → atrasarse, retrasarse, retroceder
- atzeratu, atzera, atzeratzen (du) → hacer retroceder
- atzerri → (país) extranjero, pueblo extranjero
- atzerritar → extranjero
- atzerritartu, atzerritar / atzerritartu, atzerritartzen (da) → extranjerizarse, hacerse extranjero
- atzerritartu, atzerritar / atzerritartu, atzerritartzen (du) → extranjerizar, hacer extranjero
- atzipe → decepción, fraude, engaño
- atzipetu, atzipe, atzipetzen (du) → decepcionar, defraudar, engañar, embaucar
- atzizki → sufijo
- atzo → ayer
- auhen → lamento, lamentación
- auhengarri → lamentable, deplorable
- auherkeria → vagancia, ociosidad
- aukera → albedrío, libre albedrío, facultad de elegir
- aukera → elección, opción
- aukeratu, aukera, aukeratzen (du) → elegir, escoger, optar
- aulki → silla
- aurizki, aurizki, aurizkitzen (du) → pisotear, derribar, derrocar
- aurizkitze → derrocamiento
- -en aurka → en contra de, frente a
- aurka-aurkatzean → frente por frente, simultáneamente
- -aurkako → anti-, contrario a
- aurkako → contrario, opuesto
- aurkako → opuesto, contrario
- aurkari → contrario, opuesto
- aurkatu, aurka, aurkatzen (da) → oponerse
- aurkaz → en contra
- aurkaz-aurk → en frente
- -en aurkaz-aurk → frente a
- aurkazko → contrario, opuesto
- aurkezpen → presentación
- aurkezte → presentación
- aurkeztu, aurkez, aurkezten (du) → presentar, plantear, exponer
- aurki → adecuado, apropiado
- aurki → anverso de una tela
- aurki → en seguida, pronto
- aurkintza → circunstancia, condición, factor
- aurkitu, aurki, aurkitzen (du). aurkitu, aurkit, aurkitzen (du) → encontrar, hallar, descubrir, localizar
- aurpegi → cara, faz, rostro
- aurpegia eman (du) → dar la cara, aceptar una responsabilidad
- aurpegira bota (dio). aurpegirat bota (dio) → echar en cara, reprochar, achacar
- aurpegiz aurpegi → cara a cara
- aurre → parte anterior, parte delantera, parte de delante, delantera
- -en aurrean → delante de, ante
- aurrean danik → con anticipación, anticipadamente
- aurreanago → más adelante
- aurreikuspen → previsión, clarividencia
- aurreiritzi → prejuicio
- aurrepai, aurre-epai → prejuicio
- aurrera → adelante
- aurrera joan (da) → seguir adelante, proseguir
- aurrerabide → progreso, desarrollo, marcha
- aurrerago → más adelante
- -en aurreraino → hasta delante de
- aurrerakuntza → progreso, avance, adelanto
- aurrerantz → hacia adelante, para adelante
- aurrerantzean → en adelante
- aurrerapen → progreso, adelanto, avance
- aurrerat → adelante, hacia delante
- aurreratu, aurrera / aurreratu, aurreratzen (da) → avanzar, adelantar, adelantarse, progresar, pasar
- aurreratu, aurrera / aurreratu, aurreratzen (du) → ahorrar, economizar
- aurreratu, aurrera / aurreratu, aurreratzen (du) → hacer avanzar, llevar adelante, desplegar, proseguir, continuar
- aurreratzapen → progreso, adelanto, avance
- aurrerazale → progresista
- aurresku → aurresku (baile popular vasco)
- aurretik → de antemano
- aurretik → por delante, desde delante
- aurrez → anticipadamente, de antemano, con antelación
- aurrez esan / erran (du) → predecir, decir con antelación
- aurten → (en) este año, hogaño
- aurtengo → de este año, de hogaño
- ausardia → atrevimiento, osadía, temeridad, arrojo
- ausarkeria → atrevimiento, osadía, temeridad, arrojo
- ausarkunde → atrevimiento, osadía, temeridad, arrojo
- ausartasun → atrevimiento, osadía, temeridad, arrojo
- ausartu, ausart / ausartu, ausartzen (da) → atreverse, osar
- ausartuki → valientemente, con osadía
- ausartzia → audacia, osadía, valor
- ausiabar → destrucción, derrota
- ausiabartu, ausiabar / ausiabartu, ausiabartzen (du) → destruir, derrotar
- ausiabartza → destrucción, derrota
- ausiabartzaile → destructor
- autorga → coche, automóvil
- auzi → disputa, pleito, litigio, asunto
- auzo → barrio, vecindad, vecindario
- auzo- → vecinal, de barrio
- auzo → vecino
- auzoko → vecino
- auzotegi → barrio, vecindad
- auzo-zinema → cine vecinal o de barrio
- auzune → barrio, barriada, vecindad
- axola → cuidado, importancia, solicitud
- axolagabe → negligente, descuidado
- axolatu, axola / axolatu, axolatzen (da) → preocuparse, interesarse
- aza → col, berza
- azal → corteza, superficie, exterior, cubierta
- azal → cubierta, corteza, piel, superficie
- azal → cubierta, superficie
- azaldu, azal / azaldu, azaltzen (da) → aparecer
- azaldu, azal / azaldu, azaltzen (du) → explicar, aclarar, enseñar, exponer, desvelar, revelar, enunciar, explayar, expresar, pregonar, presentar
- azaleko → superficial
- azalezko → superficial
- azalpen → explicación, exposición, aclaración, planteamiento
- azaltze → explicación
- azantz → esfuerzo
- azaro → noviembre
- azeri → persona astuta, zorro, astuto, taimado
- azeri → zorro, zorra
- azkar → firmemente, fuertemente, vigorosamente, con firmeza
- azkar → listo, inteligente
- azkar → rápido, presuroso
- azkar → vigoroso, riguroso, grave, poderoso, enérgico, fuerte
- azkarki → vigorosamente, fuertemente, con fuerza, firmemente, con firmeza
- azkartasun → fuerza, fortaleza, vigor
- azkartasun → intrepidez
- azkartu, azkar / azkartu, azkartzen (da) → consolidarse, fortalecerse, vigorizarse, establecerse, afianzarse
- azkartu, azkar / azkartu, azkartzen (du) → consolidar, fortalecer, fortificar, vigorizar, establecer, afianzar, reforzar, intensificar, reanimar
- azkartze → fortalecimiento, afianzamiento, consolidación
- azken → último, final, extremo, postrero
- azkenekoz → por último, en definitiva, en último fin
- azkenez → finalmente, por último
- azkenik → por último, finalmente, en fin de cuentas, al final, en último lugar
- azkuence → azcuence, vascuence de Ázkue
- azpi → parte inferior
- azpi- → sub-
- azpian → debajo
- -en azpian → debajo de, bajo
- -en azpian ezarri (da) → someterse,subordinarse,colocarse debajo de
- -en azpian ezarri (du) → someter, subordinar
- -en azpian geratu → rezagarse. quedar debajo de
- azpibilkura → subcomisión
- azpibulego → subburó
- azpiko → inferior, subordinado
- azpikoz gain → invertido, a la inversa
- azpikoz gain ezarri (du) → derribar, invertir
- azpimarratu, azpimarra / azpimarratu, azpimarratzen (du) → subrayar
- azpiratu, azpira / azpiratu, azpiratzen (du) → sojuzgar, someter, dominar, subordinar, derrotar, reprimir, derrocar, superar, vencer, conquistar
- azpitik → por debajo
- azpitik gora ezarri (du) → poner de abajo arriba
- azpizapokeria → traición, vileza
- aztal → pantorrilla
- aztarna → vestigio, huella, indicio, pista, seña
- azterketa → análisis, investigación, examen, indagación
- aztertu, azter, aztertzen (du) → analizar, investigar, examinar, indagar, averiguar, escrutar
- aztertzaile → investigador, examinador, indagador
- aztertze → investigación, examen, indagación
- azukre → azúcar
- azukrezko → de azúcar, azucarado, almibarado
- ba- → si, en caso de que
- ba-... ere → aunque
- babes → protección, amparo, refugio
- babesgarri → protector
- -en babespean → bajo la protección o amparo de
- babespean sartu (da) → ponerse a cubierto
- babespen → protección
- babestu → protegido, abrigado, amparado, cobijado, refugiado, parapetado
- babestu, babes / babestu, babesten (da) → protegerse, abrigarse, ampararse, cobijarse, refugiarse, parapetarse
- babestu, babes / babestu, babesten (du) → proteger, abrigar, amparar, cobijar, refugiar, parapetar
- bada → pues
- badia → bahía
- bahetu, bahe / bahetu, bahetzen (du) → cribar, cerner
- baheztatu, bahezta, baheztatzen (du) → cribar, cerner
- baheztatze → cribado, cribar
- bahi → prenda, empeño, hipoteca
- bahitu, bahi / bahitu, bahitzen (du) → prendar un objeto, hipotecar, empeñar
- bahitze → hipoteca
- bai → sí
- bai ba → sí, sí
- bai..., bai... → tanto..., como...
- bai-... -(e)n → como si
- bai eta... ere → también, y también, e incluso también
- bai zera! → ¡sí, quia!, ¡ca!, !ni pensarlo!
- baietsi, baiets, baiesten (du) → afirmar, confirmar, ratificar, aprobar, aseverar, corroborar
- baietz → a que sí
- baietz → que sí
- baietza → confirmación
- baietze → afirmación
- baieztatu, baiezta, baieztatzen (du) → afirmar, confirmar
- baiki → sí por cierto, ciertamente, en efecto, efectivamente
- baikor → optimista
- baikor → positivo
- baikorki → optimistamente, con optimismo, de manera optimista
- baikorki → positivamente, de manera positiva
- baikoz → tan pronto como, así que, luego de, en cuanto, luego que
- -e(n) baikoz → tan pronto como, así que, luego de que, en cuanto, luego que
- baimen → permiso, consentimiento, autorización, beneplácito
- baina → aunque
- baina → pero, mas
- baina → sino, sino que
- baino → que (de comparación)
- baino → sino, sino que
- baino... -ago → más... que
- bainoago → más que
- bainu → baño
- -(e)n bait → para cuando, para el tiempo o época en que, una vez que
- bait- → porque, pues, puesto que, ya que
- baita → casa de montaña, cabaña
- baita → casa, morada
- baita → y también, también
- baita... ere → también, e incluso también
- baita... ere → y también, también
- -en baitako → (de) en donde, (de) en el seno de, (de) en casa de
- baitan → en donde, en el seno de, en casa de, dentro de
- -en baitan → en donde, en el seno de, en casa de, dentro de
- baizen → sino, más que, sino que
- baizik eta → sino, más que, sino que
- bakan → raro, singular, infrecuente, escaso
- bakanka → de tarde en tarde, raramente
- bakanka → de uno en uno
- bakar → solo, único, exclusivo
- bakardade → soledad, aislamiento
- bakarrik → por sí solas, por sí solo
- bakarrik → sólo, solamente
- bakartasun → soledad, aislamiento
- bakartu, bakar / bakartu, bakartzen (da) → aislarse, quedarse a solas
- bakartu, bakar / bakartu, bakartzen (du) → aislar, dejar a solas, dejar solo
- bake → paz
- baketan → en paz
- baketsu → pacífico, apacible, plácido
- baketu, bake / baketu, baketzen (da) → apaciguarse, pacificarse, conciliarse, sosegarse
- bakezale → pacífico
- bakezale → pacifista, amante de la paz
- bakezko → de paz, pacífico
- bako → sin..., que no tiene...., falto de
- bakoiti → impar
- bakoitz → cada, cada cual, cada uno
- baku → mercado, lugar de reunión
- bakun → simple, elemental, sencillo
- bakun → único
- bakundu, bakun / bakundu, bakuntzen (du) → simplificar
- bakuntasun → simplicidad, sencillez
- baldin... ba- → si..., en caso de que..., si es que
- baldin eta... ba- → si..., en caso de que..., si es que
- baldintza → condición, requisito
- baldreskeria → haraganería, dejadez, descortesía
- balentria → hazaña, proeza
- baliatu, balia, baliatzen (da) → valerse, servirse
- baliatu, balia, baliatzen (du) → utilizar, valerse de, servirse de
- balio → valor
- balio izan, balioko (du) → valer
- baliodun → válido
- baliogabe → sin valor, que no tiene valor
- baliogabeko → sin valor, que no tiene valor
- baliozko → valioso
- balore → molicie, indolencia
- baltzu → sociedad, organismo
- bana → uno cada uno, uno a cada uno
- banakatu, banaka / banakatu, banakatzen (du) → repartir, distribuir
- banakatze → repartición, distribución
- banan-banan → uno por uno, uno a uno, de uno en uno, parte por parte
- banandu, banan / banandu, banantzen (da) → dividirse, separarse, desunirse
- banandu, banan / banandu, banantzen (du) → dividir, separar, desunir
- banatu, bana / banatu, banatzen (du) → distribuir, repartir, diseminar
- banatu, bana / banatu, banatzen (du) → separar, desunir
- bapo → cuajo
- bapo → estupendamente, muy bien, excelente, de maravilla
- bapo → estupendo, excelente
- bapo → pecho, seno
- barandatu, baranda, barandatzen (du) → acechar, espiar, vigilar, escuchar, observar
- barano → alcance
- barano → contenido
- barano → entorno, círculo
- -en baranoan → dentro de, alrededor de
- -en baranoko → de alrededor de
- baratu, bara, baratzen (da) → detenerse, pararse
- baratu, bara, baratzen (du) → detener, parar
- baratxe → despacio
- baratze → huerto, huerta
- baratze → jardín
- barau → ayuno
- bare → bazo
- bare → limaco, babosa
- bare → tranquilo, en calma
- baretu, bare / baretu, baretzen (da) → sosegarse, tranquilizarse, calmarse
- baretu, bare / baretu, baretzen (du) → sosegar, tranquilizar a, calmar a
- barik → sin
- barka! → ¡perdón!
- barkatu! → ¡perdón!
- barkatu, barka, barkatzen (du) → perdonar, absolver, disculpar, excusar
- -n barna → a través de
- -tik barna → a través de
- barna → profundo
- -en barnako → (de) a través de
- -en barnako → del interior de,que está dentro de
- -en barnan → en el interior de, dentro de
- -en barnatik → de o desde el interior de, de dentro de
- -en barnatikako → procedente del interior de, que viene de dentro de
- barne → interior
- -en barnean → en el interior de, dentro de
- barnean → en el interior, dentro
- barneko → interno, del interior
- barneko → interno, interior, del interior, de dentro
- barnera → al interior, adentro
- -en barnera → al interior de
- -en barnerantz → hacia el interior de
- barnetik → desde el interior
- barnetikako → procedente del interior, que viene de dentro
- barnetiko → procedente del interior, que viene de dentro
- barre → risa
- barre egin (du) → reír, reírse
- barre eragin (du, dio) → hacer reír
- barregarri → ridículo, risible, cómico, irrisorio, grotesco
- barreiatu, barreia, barreiatzen (da) → dispersarse, diseminarse, propagarse, esparcirse, extenderse, disiparse
- barreiatu, barreia, barreiatzen (du) → dispersar, diseminar, propagar, esparcir, extender, disipar
- barren → parte inferior
- barren → parte interior, interior
- -n barrena → a través de
- barrendik → desde la parte interior, desde el interior
- -en barrenean → en el interior de, dentro de
- barrenean → en el interior, dentro
- barrenera → al interior
- barride → barrio
- barru → interior, parte interna
- -en barruan → dentro de, en el interior de, en el seno de
- barrura → adentro
- barruratu, barrura, barruratzen (da) → penetrar, adentrarse
- barrutik → por dentro, desde dentro
- bart → anoche
- basa- → salvaje, silvestre
- basahuñe → cabrito montés, cabritilla montesa
- basahuntz → cabra montesa
- basamortu → desierto, yermo
- basapiztia → bestia salvaje, fiera
- basati → salvaje, silvestre, agreste, bruto, feroz, fiero
- baserri → caserío, campo, aldea
- baserri-eskualde → cantón
- baserritar → casero, labriego, campesino, aldeano, rural, rústico, agrícola
- baserritargo → campesinado
- baserritarkeria → aldeanada
- basetxe → caserío, casa rural, casa de campo
- baso → bosque, selva
- basurde → jabalí
- bat → un, uno
- ...bat → unos..., aproximadamente..., cerca de..., alrededor de
- bat edo beste → alguno que otro
- batasun → unidad, unión, unificación
- batbedera → cada cual, cada uno, cada
- batera → a la vez, a una, al mismo tiempo, de un golpe, juntamente, simultáneamente
- -ekin batera → juntamente con, junto a
- -ekin batera joan (da) → concordar con
- baterakuntza → unificación
- bateratu, batera, bateratzen (da) → unirse, ligarse, vincularse, juntarse, unificarse, confluir
- bateratu, batera, bateratzen (du) → unificar, unir, vincular, ligar, aunar, juntar, conciliar
- batez ere → sobre todo, especialmente, principalmente, en particular, fundamentalmente
- batto → un, uno, un solo (unito, uno pequeño)
- batu → unificado
- batu, bat / batu, batzen (da) → unirse, unificarse, aunarse, juntarse, ligarse
- batu, bat / batu, batzen (du) → unir, unificar, aunar, juntar, sumar, ligar
- batu(a) → batua, lengua vasca unificada
- batzar → asamblea, congreso
- batzoki → batzoki, centro nacionalista vasco
- batzorde → comisión
- batzordekide → miembro de la/una comisión
- batzuek → unos, algunos, ciertos, varios
- batzuen batzuk → unos, algunos, ciertos, varios
- batzuetan → a veces, algunas veces
- batzuk → unos, algunos, ciertos, varios
- baxenabartar → bajo-navarro
- bazka → alimento (para el ganado), forraje
- bazkaldu, bazkal, bazkaltzen (da) → comer (la comida del mediodía), almorzar
- bazkaldu, bazkal, bazkaltzen (du) → comer (la comida del mediodía), almorzar
- bazkari → comida (del mediodía), almuerzo
- bazkun → asociación
- bazter → orilla, borde, rincón, esquina
- bazterrera(t) jo (du) → salirse por la tangente, irse, escaparse, capotear
- bedeinkazio → bendición
- bedera → mismo
- bederatzi → nueve
- bederatzigarren → noveno
- begi → ojo
- begietarik at utzi (du) → dejar fuera de vista
- begira → aguardando, a la espera, esperando
- -en begira egon (da) → estar aguardando, estar a la espera de, estar esperando a
- begira egon (da) → estar aguardando, estar a la espera, estar esperando
- begira egon (da) → estar mirando
- begirada → mirada, ojeada, vistazo
- begiradatto → (una) pequeña ojeada, ojeadita, miradita
- begiramen → consideración
- begirantza → vigilancia
- begiratu, begira, begiratzen (du) → cuidar, guardar
- begiratu, begira, begiratzen (du, dio) → mirar, observar
- begitarte → presencia
- begizta → lazada, lazo, nudo, vínculo
- begiztatzaile → examinador
- beha → mirando, observando
- behakune → concepción
- behakuntza → observación, mirada, ojeada
- behar → necesario
- behar → necesidad
- behar → trabajo
- behar izan (da, zaio) → ser necesario, necesitarse, precisarse
- behar izan / ukan (du) → necesitar, tener necesidad de, tener que, deber
- beharbada → quizá, quizás, tal vez, acaso, probablemente, igual
- beharbadako → probable, que quizá suceda
- behar-beharreko → muy necesario, perentorio
- behar-beharrezko → muy necesario, perentorio
- behargin → trabajador
- beharkizun → deber, necesidad
- beharrean → en vez de
- beharreko → necesario
- beharrespen → exigencia
- beharretsi, beharrets, beharresten (du) → exigir
- beharrezko → necesario, indispensable
- beharrezko → obligatorio
- beharrizan → necesidad
- behartsu → pobre, necesitado, indigente
- behartu, behar / behartu, behartzen (du) → obligar, imponer, forzar, instar, constreñir
- behatu, beha, behatzen (da) → considerarse, ser considerado
- behatu, beha, behatzen (du) → considerar
- behatu, beha, behatzen (du, dio) → observar, mirar, contemplar
- behatu, beha, behatzen (zaio) → atender, escuchar
- behatzaile → observador
- behatzapen → mirada, visión, observación
- behatze → mirar, observar
- behaztoparazi, behaztoparaz, behaztorazten (du) → obstaculizar, impedir, dificultar
- behaztopatu, behaztopa / behaztopatu, behaztopatzen (du) → obstaculizar, impedir, dificultar
- behaztopo → obstáculo, dificultad, impedimento
- behaztopobide → obstáculo, impedimento
- behazun → amargura, amargor, tristeza
- behazun → bilis, hiel
- behazun → odio
- behe → parte inferior, bajo, abajo
- behe → parte inferior, bajo, debajo
- behean → en la parte inferior, abajo, debajo
- beheiti → abajo, hacia abajo, bajo, por debajo
- beheititu, beheiti / beheititu, beheititzen (da) → descender, bajar
- beheititu, beheiti / beheititu, beheititzen (du) → hacer descender, bajar, rebajar, reducir
- behera → abajo, hacia abajo, a la parte inferior
- beherago → más abajo
- beherantz → hacia abajo
- beheratu, behera / beheratu, beheratzen (da) → bajar, descender
- beheratu, behera / beheratu, beheratzen (du) → bajar, hacer descender
- behere → bajo, inferior
- behere → parte inferior
- behereko → inferior, de la parte de abajo
- behi → vaca
- behiala → en cierta ocasión, en otro tiempo
- behialako → de cierta ocasión, algo ocurrido en otro tiempo
- behin → primeramente, en primer lugar, primero
- behin → una vez, en cierta ocasión. alguna vez
- behin batean → una vez, en cierta ocasión, alguna vez, una de las veces
- behin betiko → definitivamente
- behin eta berriro → una y otra vez, reiteradamente
- behin-behineko → provisional, pasajero, transitorio, eventual
- behinik behin → por lo menos, al menos
- behinola → en cierta ocasión, en otro tiempo
- behinolako → de cierta ocasión, algo ocurrido en otro tiempo
- behintzat → por lo menos, al menos, siquiera
- behitegi → cuadra, establo, vaquería
- behor → yegua
- beila → peregrinación
- beilari → peregrino
- bekain → ceja
- bekain → entrecejo, ceño
- bekaizgo. bekaizgo → envidia
- bekaizti → envidioso
- bekaiztu, bekaitz / bekaiztu, bekaizten (da) → envidiar
- bekaiztu, bekaitz / bekaiztu, bekaizten (du) → envidiar
- bekaiztu, bekaitz / bekaiztu, bekaizten (zaio) → envidiar (a)
- bekatu → pecado
- beko → frente
- bekoki → frente
- bekorotz → boñiga, excremento de vaca
- bekurunde → fruncimiento del entrecejo
- bekurunde → mirada
- bekurunde → rostro
- -bel → negro, negra
- belar → hierba, yerba
- belarri → oreja, oído
- belarriak zutikatu (ditu) → aguzar las orejas
- belatz → halcón
- belaun → generación
- belaun → rodilla
- belaunaldi → generación
- belaunez belaun → de generación en generación
- belaunik → de rodillas, arrodillado, arrodillada, arrodillados, arrodilladas
- belaunik erori (da). belaunik erori (da) → caer de rodillas
- belaunika → andando de rodillas
- belaunika → de rodillas
- belaunikatu, belaunika, belaunikatzen (da) → arrodillarse, ponerse de rodillas
- belauniko → de rodillas, arrodillado, arrodillada, arrodillados, arrodilladas
- beldur → miedo, temor
- beldur izan (da) → tener miedo, temer, sentir temor
- beldurgabe → intrépido, no miedoso
- beldurgabeko → intrépido, no miedoso
- beldurti → miedoso, temeroso
- bele → cuervo
- beltxarga → cisne
- beltz → negro, negra
- beltz → negro, negra, persona de color
- beltz → profundo
- beltz-beltz → muy profundo, profundísimo, muy profunda, profundísima
- beltz-beltz → negrísimo, negrísima, muy negro, muy negra
- beltziska → negruzco
- beltzitu, beltzi, beltzitzen (du) → ennegrecer
- belztu, beltz / belztu, belzten (da) → ennegrecer
- belztu, beltz / belztu, belzten (du) → ennegrecer
- benetan → ciertamente, de verdad, de veras, en serio, seriamente, formalmente
- -e(n) ber → con tal que, suponiendo que, siempre que, mientras que, en caso de que, desde el momento que
- ber → mismo
- ber aldian → al mismo tiempo
- ber denboran → al mismo tiempo
- ber mementoan → al mismo tiempo, en el mismo momento
- ber tokian → en el mismo lugar, ibidem
- bera → él, él mismo, el mismo, aquél, aquél mismo
- beraganatu, beragana, beraganatzen (da) → ir adonde él o ella
- berain → sin embargo, de todos modos
- berakatz → ajo
- berandu → tarde
- berandu arte → hasta tarde
- beranduegi → demasiado tarde
- berant → tarde
- berantegi → demasiado tarde
- berariazko → propio, especial, característico
- berark → él mismo, ella misma, aquel mismo, aquella misma
- beratu, bera / beratu, beratzen (du) → aplacar
- beraz → por consiguiente, en consecuencia, por lo tanto, pues, así pues
- berbera → él mismo, ella misma
- berbera → el mismo, la misma, el mismísimo, la mismísima
- berde → verde
- berdexka → verdoso
- berdin → igual a
- berdin → igual, idéntico, similar
- berdin → lo mismo
- berdindu, berdin / berdindu, berdintzen (du) → igualar, equiparar, equilibrar, empatar
- berdingo → equivalencia
- berdinkeria → igualdad, igualitarismo
- berdinki → igualmente
- berdintasun → igualdad, uniformidad, equidad, identidad, unidad
- berdintsu → similar, parecido, casi igual
- berdinzale → igualitario
- bere → su, suyo, suya, de él, de ella
- bere → su, suyo, suya, de él, de ella
- bere → su, suyo, suya, de ellos, de ellas
- bere, be → también
- bere funtsean → en sí
- berebat → así mismo, igualmente
- berebat ere → así mismo, igualmente, también, a la inversa. ??
- beredin → mucho
- beregainki → especialmente
- beregaintasun → responsabilidad
- bereganatu, beregana, bereganatzen (da) → acercarse a él/ella, ir adonde él/ella
- bereganatu, beregana / bereganatu, bereganatzen (du) → apropiarse (de), asimilar
- berehala → en seguida, inmediatamente, de golpe, de sopetón, rápidamente, pronto, al instante, presto
- bereizdura → distinción, característica peculiar, peculiaridad
- bereizgo → diferencia, distinción
- bereizi → específico, especial, particular
- bereizi, bereiz, bereizten (da) → distinguirse, diferenciarse, aislarse, separarse, apartarse
- bereizi, bereiz, bereizten (da) → distinguirse, separarse
- bereizi, bereiz, bereizten (du) → distinguir, separar
- bereizi, bereiz, bereizten (du) → separar, distanciar, diferenciar, distinguir, poner en claro
- bereizkuntza → distinción, particularidad, característica, propiedad
- bereiztasun → especialidad, particularismo
- bereizteko → divisorio
- berekoi → egoísta (hablando de un tercero)
- berekoikeria → egoísmo (hablando de un tercero)
- beren → su, suyo, suya, de ellos, de ellas
- berenaz → de por sí, de suyo, espontáneamente, por sí solo
- berenganatu, berengana, berenganatzen (da) → acercarse a ellos/ellas, ir adonde ellos/ellas
- beretu, bere, beretzen (da) → adquirirse, ser adquirido
- beretu, bere / beretu, beretzen (du) → adquirir, hacer suyo, asimilar, conquistar, acaparar
- beretzakotu, beretzako / beretzakotu, beretzakotzen (da) → quedar asimilado
- beretzakotu, beretzako / beretzakotu, beretzakotzen (du) → apropiarse de, asimilar, tomar, conquistar, hacer suyo, de él
- berez → de por sí, de suyo, espontáneamente, por sí solo
- berezi → especial, característico, separado, particular, distinto, peculiar, singular
- bereziki → especialmente, particularmente, principalmente
- berezitasun → particularidad, particularismo, peculiaridad, característica, propiedad
- berjaiotza → renacimiento
- bermatu, berma, bermatzen (da) → apoyarse, esforzarse, afianzarse
- bermatu, berma, bermatzen (du) → reforzar, apoyar, afianzar
- bermatze → apoyo
- berme → apoyo
- berna → pantorrilla, pierna
- bero → caliente, caluroso, cálido
- bero → calor
- beroki → abrigo
- berori → ese mismo, esa misma
- Berori → usted, Usted, Ud. Vd. vos. ?
- berorika → hablar de usted
- berotasun → calor, calidez
- berotu, bero / berotu, berotzen (da) → calentarse, caldearse
- berotu, bero / berotu, berotzen (du) → calentar, caldear
- beroxko → un poco caliente, calentito
- berpizte → renacimiento, reconstitución
- berpiztu, berpitz, berpizten (da) → resucitar, renacer, resurgir
- berpiztu, berpitz, berpizten (du) → hacer renacer, hacer resucitar
- berrehun → doscientos
- berreraiki, berreraiki, berreraikitzen (du) → reconstruir
- berreraikitze → restauración
- berresan / berrerran, berresan / berrerran, berresaten / berrerraten (du, dio) → repetir, decir de nuevo
- berretu, berret / berretu, berretzen (da) → multiplicarse, aumentar
- berretu, berret / berretu, berretzen (du) → aumentar, acrecentar
- berretura → renovación
- berretzapen → aumento, crecimiento, desarrollo
- berretze → aumento
- berrezarri, berrezar, berrezarten (du) → restablecer, restaurar
- berri → nueva, noticia, aviso
- berri → nuevo, nueva, reciente
- -berri → nuevo, reciente, recién
- berrien agentzia → agencia de noticias
- berriki → recientemente
- berrikiago → más recientemente
- berrikitan → hace poco, no hace mucho (tiempo), recientemente
- berrikitan ere → hace poco, no hace mucho (tiempo), recientemente
- berrirakurri, berrirakur, berrirakurtzen (du) → releer, leer de nuevo
- berriro → de nuevo, nuevamente
- berriro ekarri (du) → recuperar, traer de nuevo, restaurar
- berriro eraiki (du) → restaurar, construir de nuevo
- berrirun, berrirun, berriruten (du) → hilar de nuevo, rehilar
- berritu, berri / berritu, berritzen (da) → renovarse
- berritu, berri / berritu, berritzen (du) → renovar
- berritzapen → renovación
- berritze → aparición
- berriz → de nuevo, nuevamente
- berriz agertu (da) → reproducirse, producirse de nuevo
- berriztapen → renovación
- berriztatu, berrizta, berriztatzen (da) → renovarse
- berriztatu, berrizta, berriztatzen (du) → renovar
- berro → zarza
- berrogei → cuarenta
- berrogeiko → cuarentena
- berrogeita hamazazpi → cuarenta y siete
- bertara → al mismo lugar
- bertara → al mismo tiempo
- bertara ere → de la misma forma
- berton → aquí mismo, ahí mismo
- bertora → al mismo tiempo
- bertora ere → del mismo modo, asimismo
- bertso → verso
- bertsolari → bertsolari, versolari, trovador, improvisador de versos
- bertsolaritza → bertsolarismo
- berun. berun → plomo
- besarkada → abrazo
- besarkatu, besarka, besarkatzen (du) → abrazar
- beso → brazo
- besta → fiesta
- bestaldean / bertzaldean → por otra parte, a su vez, en el otro lado
- bestalde / bertzalde → por otra parte, además
- bestaldetik / bertzaldetik → por otra parte, de otra parte
- besteak / bertzeak → los otros, las otras, los demás, las demás
- -(e)naz beste / bertze → aparte de que, además de que
- beste / bertze → otro, otra
- beste / bertze aldetik → por otra parte, de otra parte, por el otro lado
- bestela / bertzela → de otro modo, de manera diferente, de otra forma, de lo contrario, si no
- bestelako / bertzelako → diferente,distinto
- bestelakotu / bertzelakotu, bestelako / bertzelako / bestelakotu / bertzelakotu, bertzelakotzen (da) → hacer diferente, transformar
- bestelakotu / bertzelakotu, bestelako / bertzelako / bestelakotu / bertzelakotu, bertzelakotzen (da) → hacerse diferente, hacerse otro, transformarse
- bestenaz / bertzenaz → de otro modo, de manera diferente, de otra forma, de lo contrario, si no
- besterendu / bertzerendu, besteren / bertzeren / besterendu / bertzerendu, besterentzen / bertzerentzen (da) → hacerse de otro, pasar a ser propiedad de otro
- beta → tiempo, rato, tiempo para hacer algo, tiempo preciso
- bet-betan → al mismo tiempo, a la vez, de golpe
- bete → lleno, pleno
- bete, bete, betetzen (da) → cumplirse
- bete, bete, betetzen (da) → llenarse
- bete, bete, betetzen (du) → aplicar, observar, ejecutar, satisfacer, realizar, dar cima a, cumplir
- bete, bete, betetzen (du) → cumplir
- bete, bete, betetzen (du) → llenar
- betebehar → deber, obligación, requisito, misión, compromiso, deber
- betekizun → deber, obligación
- beterik → pleno, lleno
- betetze → cumplimiento, ejecución
- betexe → un poco lleno
- beti → siempre
- beti bat → siempre igual
- betiere → en todo momento, siempre
- betiereko → eterno, perpetuo, de siempre, de todo momento
- betiko → de siempre, eterno, perenne, perdurable, permanente
- betiko → para siempre
- betikor → eterno
- betikotasun → eternidad
- betikotu, betiko / betikotu, betikotzen (da) → eternizarse, perpetuarse
- betikotu, betiko / betikotu, betikotzen (du) → eternizar, perpetuar
- betikoz → para siempre
- betikozko → eterno, perpetuo
- Betikozko Lege(a) → (la) Ley Eterna
- betoker → bizco
- betoker → tuerto
- bezain → tan... como
- bezain laster → tan pronto como, luego que, en cuanto
- bezainbat → tan... como..., tanto(s)... como
- -(e)n bezainbeste / bezainbertze → tanto(s) como..., igual que..., cuanto(s)
- bezainbeste / bezainbertze → tanto(s)... como..., tan ... como
- -(e)n bezainbesteko / bezainbertzeko → como, igual que
- bezainbesteko / bezainbertzeko → tan, igual, tanto
- bezala → como, a modo de, igual que, a imitación de
- -(e)n bezala → como,del modo que, de la forma que
- ...bezala ...ere → tanto... como..., así... como
- bezalako → como, que es como, tal como, semejante a, igual a, igual que
- bezalaxe → del mismo modo que, exactamente como
- bezero → cliente
- beztitu, bezti / beztitu, beztitzen (du) → amortajar
- beztitu, bezti / beztitu, beztitzen (du) → vestir
- bezuza → regalo, dádiva, presente
- bi → dos
- bidaia → viaje
- bidaide → compañero de camino / viaje
- bidali → apóstol
- bidali → enviado, delegado, representante
- bidali, bidal, bidaltzen (du, dio) → enviar, mandar, expedir
- bidari → guía
- -bide → camino, medio (para), método (para)
- bide → camino, ruta, medio, curso, método, vía, rumbo
- bide → probablemente, aparentemente, parece que, al parecer, seguramente, indudablemente, sin duda
- bide-erakusle → guía
- bide(-)erdian → a medio camino
- bidegurutze → encrucijada, cruce, bifurcación
- bidekide → compañero de camino / viaje
- bider → por (en matemáticas)
- bider → vez
- bidexka → sendero, senda
- -en bidez → mediante, a través de, por medio de
- bidezidor → (pequeño) sendero
- bidezko → equitativo, justo
- bidezko → pertinente, oportuno, procedente
- bigarren → secundario, secundaria
- bigarren → segundo
- bigarreneko → secundario
- bigarrenik → en segundo lugar
- bigun → blando.
- bigun → blando, suave
- bigun → suave
- bigun-bigun → muy blando, muy suave
- bigundu, bigun / bigundu, biguntzen (da) → ablandarse, suavizarse
- bigundu, bigun / bigundu, biguntzen (du) → ablandar, suavizar
- bigunki → suavemente
- biguntasun → suavidad
- bihar → mañana
- biharamun → día siguiente (a uno cualquiera)
- biharamunean → al día siguiente
- biharko → de mañana
- biharko → para mañana
- bihotz → corazón
- bihotz handi → generosidad, gran corazón
- bihotz irekiaz → con toda sinceridad
- bihotzetiko → afectuoso, cordial, de corazón
- bihotzez → cordialmente, de corazón
- bihotzez eta gogoz → con toda sinceridad, con todo el alma y el corazón
- bihotz-ikara → temblor de corazón, gran emoción
- bihozgabetu, bihozgabe / bihozgabetu, bihozgabetzen (da) → descorazonarse
- bihozgabetu, bihozgabe / bihozgabetu, bihozgabetzen (du) → descorazonar
- bihoztun → valiente, resuelto, de gran coraje
- bihur → torcido
- bihurdikatu, bihurdika / bihurdikatu, bihurdikatzen (da) → retorcerse
- bihurdikatu, bihurdika / bihurdikatu, bihurdikatzen (du) → retorcer
- bihurri → travieso, revoltoso, pillo, perverso, malvado
- bihurriko → tuerca
- bihurritza → sedición
- bihurtu, bihur, bihurtzen (da) → convertirse en, volverse
- bihurtu, bihur, bihurtzen (da) → torcerse
- bihurtu, bihur, bihurtzen (da) → volver, tornar, retornar
- bihurtu, bihur, bihurtzen (du) → devolver
- bihurtu, bihur, bihurtzen (du) → retorcer
- bihurtu, bihur, bihurtzen (du) → torcer
- bihurtu, bihur, bihurtzen (du) → traducir
- bikain → excelente, sobresaliente, magnífico, exquisito
- bikoitz → doble
- bikonde → doble, compuesto de dos
- bikun → pareja
- bila → en busca, buscando
- -en bila → en busca de, buscando, buscando a
- bilakabide → desarrollo, evolución
- bilakarazi, bilakaraz, bilakarazten (du) → transformar, hacer cambiar, convertir, promover, poner en juego, desplegar, aumentar
- bilakarazte → desarrollo, extensión
- bilakatu, bilaka, bilakatzen (da) → devenir, evolucionar, transformarse en, convertirse en, volverse, hacerse, tornarse
- bilakatu, bilaka, bilakatzen (du) → transformar, convertir en, tornar
- bilakatze → evolución, desarrollo
- bilakatzebide → desarrollo, transmigración
- -en bilan → en busca de, buscando, buscando a
- bilari → investigador, que busca
- bilatu, bila, bilatzen (du) → buscar
- bilbatu, bilba, bilbatzen (du) → tramar
- bilbatu, bilba, bilbatzen (du) → tramar, conspirar
- bilbe → trama
- Bildots → Cordero
- bildots → cordero
- bildu, bil, biltzen (da). bildu, bilt, biltzen (da) → reunirse, juntarse
- bildu, bil, biltzen (da). bildu, bilt, biltzen (da) → unirse, juntarse
- bildu, bil, biltzen (du). bildu, bilt, biltzen (du) → unir, reunir, recoger, juntar, almacenar, recaudar
- bilduma → recopilación, colección
- bildumari → recopilador
- bilkura → reunión, sesión, congreso
- bilkurakide → participante (en una reunión), miembro de un congreso
- bilo → crin
- bilo → pelo, cabello, vello
- biltzar → congreso, comité, sociedad, asamblea, reunión, conferencia, junta
- biltze → colección, reunión
- biluz-biluzik → completamente desnudo
- biluzi, biluz, biluzten (da) → desnudarse
- biluzi, biluz, biluzten (du) → desnudar
- biluzik → desnudo
- biluzik → desnudo
- biluzki → desnudo (en Bellas Artes)
- biluztasun → desnudez
- binaka → de dos en dos, por parejas
- biok → los dos, ambos
- bipil → airoso, abierto
- bipil → desnudo, despojado de todo ornato
- bipil → rama joven en el árbol
- bipil → valiente, resuelto, bravo
- bira-biraka → dando vueltas, girando
- biraka → dando vueltas, girando
- biribil → redondo, de tipo de circunferencia
- biribiltasun → redondez
- birika(k) → (los) pulmón|pulmones
- biritxi → doble
- biritxi → impar
- biritxi → mellizo, gemelo
- biritxi → pareja
- birjina → virgen
- bitan → dos veces
- -en bitartean → entre, en medio de
- bitartean → entretanto, mientras tanto
- -(e)n bitartean → mientras, mientras que, en tanto que
- -en bitarteko → entre, que está entre o en medio de
- bitartetu, bitarte, bitartetzen (da) → intervenir, mediar, servir de intermediario
- -en bitartez → por medio de, por mediación de, a través de
- bitxi → original, extraño, raro
- bitxikeria → originalidad, singularidad, rareza
- bitxiren bitxiz → de puro raro
- bizar → barba
- bizardun → barbudo
- ur bizi → agua corriente
- bizi → vida
- bizi- → vital, de la vida
- bizi → vivo, viva
- bizi izan (da) → vivir, morar, habitar
- biziaren egarri → sed de vida
- bizi-azkargo → fuerza o vigor vital
- bizibide → profesión, empleo
- bizi-bizi → muy vivo
- bizidun → vivo, viviente, que tiene vida, animado
- bizi-emaile → dador de vida, vivificador
- bizigabe → sin vida, inanimado, falto de vida
- bizi-hazi → semilla de vida, esperma de vida
- biziki → vivamente, en gran manera, enormemente
- bizilagun → habitante
- bizilege → ley de vida
- bizileku → domicilio, morada, residencia
- bizimodu → modo o forma de vida, manera de vivir
- bizi-oldar → vitalidad, ímpetu de vida
- bizirik → vivo, con vida
- biziskila → vidita
- bizitegi → residencia
- bizitoki → residencia, domicilio
- bizitore → fuerte
- bizitu, bizi / bizitu, bizitzen (du) → vivir (algo)
- bizitxo → vidita
- bizitza → vida, vitalidad
- bizitzaz beterik → pleno de vitalidad, pleno / lleno de vida
- bizkaiera → vizcaíno (dialecto)
- bizkaierazale → partidario del (dialecto) vizcaíno
- bizkaitar → vizcaíno, vizcaína
- bizkaitarrismo → vizcainismo
- bizkar → espalda
- bizkar → hombro
- bizkar gainean → a cuestas, sobre la espalda
- bizkarrezur → columna vertebral
- bizkarroi → parásito
- bizki → mellizo, gemelo
- bizkitartean → mientras tanto, entretanto
- bizkitartean → sin embargo
- bizkor → vivaz, vigoroso, fuerte, grande
- bizkortasun → vivacidad, vigor
- bizpahiru → dos o tres
- biztu, biz / biztu, bizten (da) → revivir
- biztu, biz / biztu, bizten (du) → hacer revivir, dar vida
- blablablakeria → palabrería, parloteo, verborrea
- bolbora → pólvora
- boldrero → calzonazos, bragazas
- bordeles → bordelés
- bornatu, borna, bornatzen (da) → limitarse
- bornu → límite
- -en bornuetan → en torno a, en los límites de
- borobil → esférico, de tipo de bola
- borobiltasun → esferidad
- borondate → voluntad
- borrero → verdugo
- borroka → lucha, combate
- borrokalari → combatiente, luchador
- borrokatu, borroka / borrokatu, borrokatzen (da) → luchar, combatir
- borrokatu, borroka / borrokatu, borrokatzen (du) → luchar, combatir
- borta → puerta
- bortitz → fuerte
- bortizki → fuertemente
- bortu → puerto de montaña
- bortxa → fuerza, violencia, coacción, furia
- bortxarazi, bortxaraz, bortxarazten (du) → imponer por la fuerza
- bortxatu, bortxa, bortxatzen (du) → forzar, violar, obligar
- bortxatu, bortxa / bortxatu, bortxatzen (du, dio) → gravar
- bortxaz → violentamente, con fuerza, con coacción
- bosgarren / bortzgarren → quinto
- bost axola izan (zaio) → interesar o importar muy poco o nada
- bost / bortz → cinco
- bosten / bortzen → quinta parte, (un) quinto
- bota, bota, botatzen (du, dio) → tirar, echar, disparar, arrojar
- botea / botaia → echado, arrojado, tirado
- botere → poder, autoridad
- boteredun → poderoso
- boteretsu → poderoso
- boteretsuki → poderosamente
- boterezale → partidario del poder
- botila → botella
- bottigo → asociación, cofradía, cooperativización
- bottin → en común
- bozkario → alegría, gozo, regocijo
- -en bozkarioz → para regocijo, gozo o alegría de
- bozkatu, bozka / bozkatu, bozkatzen (du) → votar
- bozkatzeko eskubide → libertad electoral, derecho a voto
- branka → proa
- brankako gaztelu → castillo de proa
- brodatu, broda, brodatzen (du) → bordar
- buhame → gitano, bohemio
- bukatu, buka, bukatzen (da) → cesar, terminarse, acabar
- bukatu, buka, bukatzen (du) → terminar, acabar, destruir, acabar con, poner fin a
- buketiño → ramillete
- bular → pecho
- bular → pecho, seno, teta
- bularretako → sostén (para los senos), sujetador
- bulego → oficina, buró
- bulkatu, bulka, bulkatzen (du) → echar, lanzar
- bulkatu, bulka, bulkatzen (du) → impulsar, empujar
- bulkatu, bulka, bulkatzen (du) → llamar a una puerta
- bultza-emaile → impulsor, que da (un) impulso
- bultzapen → apoyo, impulso
- bultzapen-gune → zona de apoyo
- bultzatu, bultza, bultzatzen (du) → impulsar, propulsar
- burdi → carro
- burdin meatze → mina de hierro
- burdina → hierro
- burdina(k) → (las) esposas
- burdinazko → de hierro
- burdinbide → ferrocarril
- burezur → cráneo, calavera
- burges ertain → mediano burgués
- burges handi → gran burgués
- burges txiki → pequeño burgués
- burgesia → burguesía
- burgesia ertain → mediana burguesía
- burgesia handi → gran burguesía
- burgesia txiki → pequeña burguesía
- burgoi → arrogante, engreído, presuntuoso
- burgoi izan (da) → envanecerse, engreírse, mostrarse arrogante o presuntuoso
- burgoikeria → arrogancia, engreimiento, presunción, altanería, precipitación
- burkide → camarada, militante, miembro
- burmuin → cerebro
- buro → maldición, blasfemia
- burokatu, buroka, burokatzen (du) → maldecir, detestar, blasfemar
- burrunba egin (du) → gruñir
- burrunbatu, burrunba / burrunbatu, burrunbatzen (du) → hacer ruido, retumbar, resonar
- burtzoragarri → deslumbrador, vertiginoso
- burtzoraldi → vértigo, aturdimiento pasajero
- burtzoratu, burtzora, burtzoratzen (da) → perder la cabeza, aturdirse, sentir vértigo
- burtzoratu, burtzora, burtzoratzen (du) → hacer perder la cabeza, aturdir, hacer sentir vértigo
- buru → cabeza
- buru → cabeza, frente, parte delantera
- buru → cima
- buru → extremo, cabo, término
- buru → jefe, presidente, cabecilla
- buru → uno mismo, una misma
- buru- → general, principal
- buru- → auto-
- -buru → jefe de, presidente de
- buru arinaz → con ligereza
- -en burua hartu (du) → marchar al frente de, tomar la cabeza de
- -en buruan → al cabo de
- burugabe → descabellado, absurdo, insensato
- burugabeko → descabellado, absurdo, insensato
- burugaixo → enfermo mental, débil mental
- burugogor → cabeza dura, terco, testarudo
- buru-has → con la cabeza descubierta, descubierto
- buru-hasik → con la cabeza descubierta, descubierto
- buru(-)hezur → cráneo, calavera
- buruil → septiembre
- buruiritzi izan (da) → fingir
- buruiritzi izan (da) → ser autosuficiente, engreído
- burujope → presunción, pretensión insolente, orgullosa
- burujope → quebradero de cabeza
- buruko → tocado, toca
- buruko min → dolor de cabeza , cefalea
- burumoztu, burumotz / burumoztu, burumozten (du) → decapitar, cortar la cabeza
- bururatu, burura, bururatzen (du) → llevar a cabo, llevar a buen término
- bururatu, burura, bururatzen (du) → pensar, reflexionar, tener en cuenta, considerar, preocuparse por
- bururatze → examen
- burutapen → reflexión, idea
- burutsu → inteligente, ingenioso, pensador
- -en gana buruz → respecto a, hacia
- buruz buru → frente por frente, frente a frente, cara a cara
- buruzagi → jefe, superior, presidente, dirigente, guía, jefe militar, caudillo
- buruzagiskila → jefecillo
- buruzagitu, buruzagi / buruzagitu, buruzagitzen (da) → salir victorioso, prevalecer sobre, vencer a, superar a, dominar a, conseguir la jefatura
- buruzagitu, buruzagi / buruzagitu, buruzagitzen (du) → prevalecer, vencer
- buruzagitza → jefatura, dirección, mando, organismos dirigentes
- buruzagixkila → jefecillo
- busti → mojado
- busti, busti, bustitzen (da) → mojarse
- busti, busti, bustitzen (du) → mojar
- buztan → rabo, cola
- buztin → arcilla
- buztinezko → de arcilla
- buztin-hego → aleta, guardabarro
- daino → hasta
- -daino → hasta
- damu izan (da) → arrepentirse, tener pesar, sentir pesar
- damu izan / ukan (du) → arrepentirse, tener pesar, sentir pesar
- damuturik → apenado, con lástima
- danik → desde
- danikako → procedente de
- daniko → procedente de
- dantza → danza, baile
- dantzagarri → bailable
- dantzari → bailarín
- dantzarisa → bailarina
- dantzatu, dantza, dantzatzen (da) → danzar, bailar
- dantza-urrats → paso de baile
- dantzetan → bailando, danzando
- dardara → temblor
- dardaraka → temblando
- dardaratu, dardara, dardaratzen (du) → menear, agitar
- dardaratu, dardara, dardaratzen (du) → temblar, menearse, agitarse
- dardarka → temblando
- dasta → gusto
- dastatu, dasta, dastatzen (du) → probar, degustar
- deabru → diablo
- deabrusa → diablesa
- debekatu, debeka, debekatzen (du) → prohibir
- debeku → prohibición
- deboilatu, deboila, deboilatzen (du) → trastornar
- dei → llamada, llamamiento, consigna
- dei egin (dio) → llamar
- dei egin (du) → llamar
- deiadar → grito
- deiadar egin → gritar
- deitoragarri → deplorable, lamentable
- deitoratu, deitora, deitoratzen (du) → deplorar, lamentarsse, quejarse
- deitore → lamento, queja
- deitu, dei / deitu, deitzen (da) → convocarse, ser convocado
- deitu, dei / deitu, deitzen (dio) → llamar
- deitu, dei / deitu, deitzen (du) → llamar, convocar
- deitura → apellido
- deitze → llamada, llamamiento
- dela → que es
- dela → sea
- dela → siendo (él, ella, ello)
- delako → llamado, denominado
- den → todo, lo que es
- dena dela → sea lo que fuere, de todos modos, después de todo
- denbora → tiempo
- denda → tienda
- desageri (da) → desaparecer
- desagerrarazi, desagerraraz, desagerrarazten (du) → hacer desaparecer
- desagertu, desager, desagerten (da) → desaparecer
- desastotu, desasto / desastotu, desastotu (du) → desasnar
- desberdin → distinto, diferente, desigual
- desegokitasun → improcedencia, inoportunidad, impropiedad, inconveniencia, inadecuabilidad
- desenkusatu, desenkusa, desenkutzen (da) → excusarse
- desenkusatu, desenkusa, desenkutzen (du) → excusar
- deseuskaldundu, deseuskaldun / deseuskaldundu, deseuskalduntzen (da) → desvasquizarse
- deseuskaldundu, deseuskaldun / deseuskaldundu, deseuskalduntzen (du) → desvasquizar
- deseuskalduntze → desvasquización
- desfaborezko → desfavorable
- desliluramendu → desilusión, decepción
- deslotu (du) → desatar, desligar, despegar, soltar, aflojar, separar
- desneurri → desmedida
- desohoratu (du) → deshonrar
- deus → algo
- deus ez → nada
- deusezagotu, deusezago / deusezagotu, deusezagotzen (da) → destruir más, minar
- deusezagotu, deusezago / deusezagotu, deusezagotzen (da) → destruirse más, minarse
- deusezean gelditu → quedar en letra muerta, quedar en nada
- deuseztatu, deusezta, deuseztatzen (du) → aniquilar, destruir
- deuseztatze → destrucción, aniquilamiento, matanza
- dingilizka → colgando
- dingilizka egon (da) → estar suspendido, estar colgado
- dirdiratu, dirdira / dirdiratu, dirdiratzen (du) → brillar
- diru → dinero
- dirudun → adinerado
- diru(-)laguntza → ayuda económica
- diruzale → avaro, tacaño, avariento, avaricioso, amante del dinero
- distira → brillo, resplandor
- distiratu, distira / distiratu, distiratzen (du) → resplandecer, brillar
- diti → teta, pezón
- doan → gratis, gratuitamente
- dohain → don, regalo
- dohain → gratis, gratuitamente
- dohainik → gratis, gratuitamente
- dohakabe → desgracia
- dohakabe → desgraciado
- dohakabe → réprobo, condenado
- doilor → ruin, villano, vil
- doinu → tonillo o sonido musical
- dolugarri → digno de piedad, digno de compasión
- dolugarri → motivo de arrepentimiento
- donostiar → donostiarra, de San Sebastián
- donostiarrista → donostiarrista
- dorre → torre
- dorrezain → torrero, vigilante del faro, guarda del faro
- dotore → elegante
- dozena → docena
- dozenaerdi / docena-erdi → media docena
- dozenaka → a docenas, docenas, por docenas
- dozenatto → docenita
- dretxo → derecho
- dubarik → gratis, de balde
- dudatzeke → sin dudar, resueltamente, sin reservas, sin reserva
- dudaz bete → lleno de dudas, vacilante
- duela... → hace
- duin → digno
- duintasun → dignidad
- duke → duque
- dukerri → ducado
- dukesa → duquesa
- -dun → que tiene..., poseedor de
- durunda → estampido
- durunda → trueno
- dzanga → onomatopeya de zambullirse
- dzanga egin (du) → zambullirse, sumergirse
- dzangada → zambullida
- e.a. → etc.
- ea → pues
- ea... -(e)n → a ver si
- ea... -(e)n → si..., si, a ver si
- ea... -(e)nz → a ver si... o no
- ebaki → (café) cortado
- ebaki, ebaki, ebakitzen (da) → cortarse
- ebaki, ebaki, ebakitzen (da) → resolverse
- ebaki, ebaki, ebakitzen (du) → cortar
- ebaki, ebaki, ebakitzen (du) → resolver, zanjar
- ebasle → ladrón
- ebatsi, ebats, ebasten (du) → robar, hurtar
- edabe → pócima, brebaje
- edan, edan, edaten (du) → beber
- edanarazi, edanaraz, edanarazten (dio) → hacer beber
- edari → bebida
- edder → lindo
- edeki, edeki, edekitzen (du) → quitar
- eden → veneno, ponzoña
- edentsu → venenoso
- eder → hermoso, bueno, bello. grande
- eder-eder → muy hermoso
- ederki → hermosamente, muy bien
- ederresgarri → admirable
- edertasun → hermosura
- edertu, eder / edertu, edertzen (da) → embellecerse, hermosearse
- edertu, eder / edertu, edertzen (du) → embellecer, hermosear
- ediren, ediren, edireten (da) → encontrarse, hallarse
- ediren, ediren, edireten (du) → descubrir, encontrar, hallar
- edo → o
- edo..., edo.. → o..., o
- edonoiz → cuando quiera, en cualquier tiempo
- edonola → comoquiera, de cualquier modo, de todos modos
- edonolako → hecho de cualquier modo
- edonon → en cualquier sitio, dondequiera, en cualquier parte, en todas partes
- edonondik → de dondequiera, de todas las partes, por dondequiera, por todas las partes
- edonongo → de cualquier parte, de donde quiera que sea
- edonor → quienquiera, cualquiera
- edonora → adondequiera, a cualquier parte
- edonork → cualquiera
- edontzi → vaso
- edoski, edoski, edoskitzen (du) → mamar, chupar
- edoskitza → amamantamiento, lactancia
- edota → o
- edozein → cualquiera, cualquier
- edozelan → comoquiera, de cualquier modo, de todos modos
- eduki, eduki, edukitzen (du) → tener, contener
- egari, egari, egartzen (da) → apoyarse, basarse
- egari, egari, egartzen (du) → cargar, apoyar, basar
- egarri → sed
- egarri izan (da) → tener sed, sentir sed
- egarria beratu (du) → aplacar la sed
- egartzapen → base, fundamento
- -egi → demasiado, excesivamente
- egia → verdad
- egia-egiatan → muy en verdad
- egian → en verdad, de verdad, verdaderamente
- egiatan → en verdad, de verdad, verdaderamente
- egiati → veraz
- egiaz → en verdad, de verdad, verdaderamente, ciertamente
- egiazki → en verdad, de verdad, verdaderamente, ciertamente
- egiazko → de verdad, verdadero, cierto, veraz
- egiaztatu, egiazta, egiaztatzen (da) → realizarse, ejecutarse
- egiaztatu, egiazta, egiaztatzen (da) → verificarse, confirmarse
- egiaztatu, egiazta, egiaztatzen (du) → realizar, ejecutar
- egiaztatu, egiazta, egiaztatzen (du) → verificar, confirmar
- egiaztatze → verificación, confirmación
- egikera → actitud, proceder, conducta
- egikera → circunstancia
- egikera → interés
- egikor → activo
- egikor → real
- egikorki → activamente
- egikortasun → realidad
- egikortu, egikor / egikortu, egikortzen (da) → realizarse, aplicarse, practicarse, ponerse en práctica
- egikortu, egikor / egikortu, egikortzen (du) → comprobar, verificar
- egikortu, egikor / egikortu, egikortzen (du) → realizar, practicar, poner en práctica, aplicar
- egikortze → instauración, realización, aplicación
- egile → autor, hacedor
- egimen → acto
- egin, egin, egiten (du) → hacer, realizar, perpetrar, efectuar, ejecutar
- eginahal → esfuerzo
- eginbehar → tarea, trabajo, deber, quehacer, obligación
- eginen → quehacer
- eginkari → hecho, acto, acción
- eginkidin → factible
- eginkizun → tarea, trabajo, cometido, misión
- egintza → acto, acción, hecho
- egintzagabekeria → inercia, inacción, falta de acción
- egitamu → estructura, forma
- egite → acto, hecho, acción
- -egi / -tegi / -degi → deposito
- egiteke → sin hacer
- egiteko → acción, hecho, acto
- egiteko → función, aplicación, papel, factor
- egiteko → para hacer
- egiteko → tarea, asunto, deber, labor, trabajo, empresa
- egitez → de hecho
- egitura → estructura
- egiune → tratado, contrato, convenio, convención
- egoera → posición, situación, estado, condición
- egoeraztatu, egoerazta, egoerazten (da) → situarse, colocarse, tomar posición
- egoiliar → habitante, residente
- egoiliartu, egoiliar / egoiliartu, egoiliartzen (da) → domiciliarse, establecerse
- egoitza → estancia
- egoitza → posición, situación
- egoitza → residencia, morada
- egoitzaren eskubide → derecho de residencia / estancia
- egoki → apropiado, adecuado, apto, conveniente
- egoki egon (zaio) → corresponder completamente a
- egoki-egoki → muy apropiado, adecuado, conveniente
- egokitu, egoki / egokitu, egokitzen (da) → adecuarse, acomodarse
- egokitu, egoki / egokitu, egokitzen (du) → adecuar, acomodar
- egon, egon, egoten (da) → esperar
- egon, egon, egoten (da) → estar
- egon, egon, egoten (da) → existir, haber, estar
- egon, egon, egoten (da) → permanecer, subsistir
- egonarri → paciencia
- egosi, egos, egosten (da) → cocerse
- egosi, egos, egosten (du) → cocer
- egotzi, egotz, egozten (da) → ser expulsado, despachado, echado
- egotzi, egotz, egozten (du) → desembarazarse de, librarse de, deshacerse de, expulsar, despachar, desechar, rechazar
- egotzi, egotz, egozten (du) → disparar, lanzar
- egotzi, egotz, egozten (du) → echar, arrojar, tirar, lanzar
- egozte → lanzamiento
- eguerdi → mediodía
- egun → día
- egun → hoy
- egun arte → hasta hoy, hasta ahora
- egun on → buenos días
- egun oroz → todos los días
- egun-argi → luz del día
- egun-argian → a la luz del día, en pleno día
- egundaino → hasta ahora
- egundo → hasta ahora
- egun-egunotan → en la actualidad, en estos días de hoy
- egunero → todos los días, diariamente
- eguneroko → cotidiano, diario
- egunetik egunera → de día en día
- egunez egun → de día en día
- egungo → actual, de hoy
- egunik egun → día a día, de día en día
- egunkari → diario, periódico
- egunsenti → aurora
- egur → leña
- eguraldi → tiempo (atmosférico)
- ehe → agua de lejía
- ehelegatu, ehelega, ehelegatzen (da) → crisparse, excitarse, enervarse, estar nervioso, rabiar
- ehitu, ehi, ehitzen (da) → hacerse fácil, facilitarse
- ehitu, ehi, ehitzen (du) → facilitar, hacer fácil
- eho, eho, ehotzen (du) → matar, destruir
- ehortzi, ehortz, ehorzten (du) → sepultar, enterrar
- ehorzketa → sepelio, entierro, enterramiento, inhumación, sepultación
- ehorzle → enterrador, sepulturero
- ehorzpen → sepelio, entierro, enterramiento, inhumación, sepultación
- ehun → cien, ciento
- ehun → tejido, tela
- ehun milaka → cientos de miles
- ehundu, ehun, ehuntzen (du) → tejer
- ehuneko → centenar, centena, ciento
- ehuneko → por ciento
- ehunka → centenares de, cientos de
- ehunkada → ciento, centenar, centena
- ehuntada → centena, centenar, ciento
- eihera → cuajo del ganado
- eihera → estómago
- eihera → molino
- eiki → tal vez, probablemente, seguramente, sin duda, acaso
- eikiko → probable, verosímil
- -(e)ino → mientras que, en tanto que, hasta que
- eite → aspecto, semejanza
- ekai → materia, masa, condición material, tema
- ekaiezko → material
- ekaigai → materia
- ekain → junio
- ekaitz → tempestad, tormenta
- ekaiztsu → tempestuoso
- ekandu → costumbre, tradición
- ekarle → portador, traedor, que trae
- ekarpen → aportación
- ekarri, ekar, ekartzen (du, dio → traer, aportar, causar, ocasionar, engendrar, producir, originar
- ekei → persona o cosa que promete crecer mucho, crecedero
- ekendu, eken, ekentzen (da) → abolirse, ser abolido
- ekendu, eken, ekentzen (du) → abolir, eliminar, erradicar, quitar, hacer desaparecer
- ekentze → abolición
- eki → sol
- ekialde → este, oriente
- ekialdeko → oriental, del este, del oriente
- ekiera → actitud
- ekilore → girasol
- ekin, ekin, ekiten (du) → actuar
- ekin, ekin, ekiten (du) → insistir
- ekin, ekin, ekiten (du) → realizar
- ekinaldi → acción, actuación
- ekinbehar → deber, obligación
- ekintza → acción, trabajo, empresa, labor, actividad, operación, acto, actuación, iniciativa
- ekintza-bide → medio de acción
- ekintza-eredu → actitud, comportamiento, modo de actuación, modo de acción
- ekiteko → función, proceder
- ekiteko arau → actitud, norma de actuación
- ekiteko eredu → actitud, modo de actuación
- ekiteko modu → actitud, modo de actuación
- ekitiko → solar, procedente del sol
- ekiz → desde ahora, de aquí en adelante, (de hoy) en adelante
- ekoitzarazi, ekoitzaraz, ekoitzarazten (dio) → hacer producir
- ekoitzi, ekoitz, ekoizten (du) → producir
- ekoizle → productor
- ekoizpen → producción, producto
- ekoizpen(-) → productivo, de producción
- ekoizpen-bide → medio de producción
- ekoizpen-erakusketa → exposición de producción
- ekoizpen-eredu → modo de producción
- ekoizpen-eretz → relación de producción
- ekoizpen-gatazka → lucha por la produccción
- ekoizpen-indar → fuerza productiva, fuerza de producción
- ekortu, ekor, ekortzen (du) → barrer
- ekuratu, ekura, ekuratzen (da) → estar tranquilo, estar quieto, tranqulizarse, parar
- ekuru → tranquilo, quieto, firme
- -(e)la → que
- -(e)la → sufijo que forma el gerundio del verbo conjugado??, mientras (que), cuando
- elaire → lenguaje, modo de hablar
- elaire → trato, relación
- elaka → hablando (en conversación), charlando
- -(e)lako → de que, del hecho de que
- -(e)lako → porque, puesto que, dado que, pues
- -(e)lakoan → con la excusa de que, con el pretexto de que
- -(e)lakoan → creyendo que, en la creencia de que
- -(e)lakotz → porque, puesto que, ya que, pues, dado que
- elar → brezo
- elar → tomillo
- -(e)lara → sufijo que indica el destino, el fin, el resultado, al hecho de que
- -(e)larik → sufijo que forma el gerundio del verbo conjugado??, mientras (que), cuando
- -(e)lata → sufijo que indica la causa, el orige, del hecho de que, por el hecho de que, puesto que, dado que, ya que, pues, a causa de que
- elauso → avalancha (de nieve)
- -(e)laz → sufijo que forma el gerundio del verbo conjugado. ?? de que, con el hecho de que, en que, sobre que
- elazu → embustero, fanfarrón
- elbarri → inválido, paralítico
- elbarritu → inválido, paralítico
- ele → palabra, término, discurso, afirmación, dicho
- ele eder → retórica, elocuencia
- ele egin (du) → hablar, conversar
- ele eta eleka → charlando y charlando, charla que te charla
- eleberri → novela
- ele-mele → habladuría, palabrería
- ele-meletan ari (da) → charlar
- ele-melezko → palabrero, palabrista, palabrón
- elesari → homenaje, gloria, honor, elogio
- elesta → conversación
- elezahar → proverbio, máxima
- elezuhur → consejo
- elezuhur → proverbio, máxima
- -eli → grupo de
- eli → grupo de
- eli → lugar, pueblo
- elikadura → alimento, vitualla, alimentación, mantenimiento
- elikatu, elika, elikatzen (da) → alimentarse, nutrirse
- elikatu, elika, elikatzen (du) → alimentar, nutrir
- elikatze → alimentación
- elitze → agrupamiento, agrupación
- eliza → iglesia
- elizate → anteiglesia, título inferior al de la villa dado en Vizcaya a las poblaciones
- elkar → mutuamente, recíprocamene, el uno... el otro, de ambas partes, de una y otra parte
- elkar artean → uno con otro, unos con otros
- elkar ikusi (du) → verse, verse mutuamente, entrevistarse
- elkardura → unión
- elkar-ekintza → acción mutua
- elkar-ezagutza → conocimiento mutuo
- elkarganatu, elkargana / elkarganatu, elkarganatzen (da) → reunirse
- elkarganatze → unión
- elkarganditu, elkargandi / elkarganditu, elkarganditzen (da) → separarse
- elkargo → asociación, sociedad, agencia, federación, asociación
- elkarkilatu, elkarkila, elkarkilatzen (da) → unirse, reunirse, vincularse
- elkarkilatu, elkarkila, elkarkilatzen (du) → unir, reunir, vincular
- elkarkilatze → unidad, unión
- elkar-maitatze → amor mutuo
- elkarrekilako → recíproco, mutuo
- elkarren arteko → mutuo
- elkarrengan(d)ik → uno de otro
- elkarri eman (dio) → intercambiar
- elkarrizketa → conversación
- elkartasun → alianza, solidaridad
- elkartu → común, único, unido
- elkartu, elkar / elkartu, elkartzen (da) → unirse, ligarse
- elkartu, elkar / elkartu, elkartzen (du) → unir, ligar
- elkartze → unificación
- elkar-ulertze → comprensión mutua
- elkor → estéril
- elorri → espino
- eltze → olla, puchero
- elur → nieve
- elur egin (du) → nevar
- elur-kate(ak) → (las) cadenas para la nieve
- elurte → gran nevada
- -emaile → dador (de), que da
- emaitza → presente, regalo, dádiva, don
- emaitza → resultado
- emakume → mujer
- emakumetu, emakume / emakumetu, emakumetzen (da) → hacerse mujer
- emakumetu, emakume / emakumetu, emakumetzen (du) → hacer mujer
- emakumezko → femenino, de mujer
- eman, eman, ematen (da, zaio) → darse
- eman, eman, ematen (du, dio) → dar, conceder
- eman, eman, ematen (du, dio) → parecer
- emazte → esposa
- emaztegai → novia, futura mujer
- emazteki → mujer
- eme → hembra
- -eme → hembra de
- emeki → suavemente
- emezko → femenino
- emokatu, emoka, emokatzen (du) → montar, engastar
- -en → de
- -en → el más (superlativo)
- -(e)n → para que
- -(e)n → que (sufijo conjuntivo relativo)
- -(e)n → si
- -en ...-z → a fuerza de..., a puro..., de puro
- -(e)nagatik → aunque, a pesar de que
- enbata → brisa
- enbor → tronco
- enbra → hembra, mujer (en tanto que hembra del macho humano)
- endekatu, endeka, endekatzen (da) → degenerar
- endekatze → degeneración
- endrezera → círculo
- -ene → casa (de)
- ene → mi, mío, de mí, mis, míos, de mis
- -(e)nean → cuando
- -(e)nean → en el que..., en la que..., en lo que
- -(e)neko → donde
- -(e)neko → para cuando
- -(e)netan → en los que..., en las que
- -(e)netan → todas las veces que, cada vez que
- -(e)netik → desde el que..., desde la que..., desde lo que
- -(e)netik → desde que
- -(e)nez → como
- -(e)nez gero → puesto que, dado que
- -engabeko → falto de
- -engana → a donde
- -engatio → a pesar de
- engoitik / engoiti → desde entonces, (de ahora) en adelante
- engoitik / engoiti ere → desde entonces, (de ahora) en adelante
- engorgadura → estreñimiento (de las bestias)
- -(e)nik → que (sufijo conjuntivo completivo que se utiliza cuando la oración principal es negativa)
- -(e)no → hasta que
- -(e)no → mientras (que)
- enparantza → plaza
- enparau → resto
- enparautza → resto
- enpoildu, enpoil, enpoiltzen (du) → destruir
- enpoiltze → destrucción
- entelegamendu → entendimiento
- entelegatu, entelega, entelegatzen (du, dio) → entender, comprender
- entelegatzapen → comprensión, entendimiento
- entelegatze → comprensión, entendimiento
- entsegu → ensayo
- entzule → oyente, escuchador
- entzumen → oído
- entzun, entzun, entzuten (du, dio) → escuchar, oír
- entzungarri → digno de oírse, digno de ser oído
- -(e)nz → a ver si... o no
- epai → fallo, sentencia, juicio
- epaikatu, epaika, epaikatzen (du) → juzgar, considerar, apreciar, estimar
- epail → marzo
- epaile → juez, jueza
- epaile → segador
- epaitu, epai / epaitu, epaitzen (du) → juzgar, fallar, sentenciar
- epe → plazo
- epe luzean → a largo plazo
- epel → negligente, tibio, flojo, enclenque, muelle
- epel → templado, tibio
- epeldu, epel / epeldu, epeltzen (du) → entibiar, templar
- eper → perdiz
- erabaki → decisión
- erabaki, erabaki, erabakitzen (du) → acordar, resolver, decidir
- erabakigarri → decisivo
- erabakitza → resolución, decisión
- erabakitzaile → determinante, decisivo
- erabakitzeke → pendiente, sin decidir, sin resolverse
- eraberritu, eraberri, eraberritzen (du) → reformar
- erabilbide → uso, empleo
- erabili, erabil, erabiltzen (da) → emplearse, usarse, utilizarse
- erabili, erabil, erabiltzen (du) → emplear, usar, utilizar
- eradoski, eradoski, eradoskitzen (du) → amamantar, dar de mamar
- eraen → sistema (político)
- eragabeko → disparatado
- eragile → promotor, eficaz, efectivo
- eragin → influencia
- eragin, eragin, eragiten (du) → contribuir a, efectuar, engendrar
- eragintza → actividad, obra
- eragite → efecto
- eragotzi, eragotz, eragozten (du) → impedir, evitar
- eragotzi, eragotz, eragozten (du) → molestar
- eragotzi, eragotz, eragozten (du) → prohibir
- eragozpen → impedimento
- eragozpen → molestia
- eraiki, eraiki, eraikitzen (da) → construirse, ser construido
- eraiki, eraiki, eraikitzen (du) → construir
- eraikiarazi, eraikiaraz, eraikiarazten (du) → hacer construir
- erail, erail, erailtzen (du) → matar, asesinar
- eraile → asesino
- erailtze → asesinato
- eraitsi, eraits, eraisten (du) → bajar, hacer bajar
- erakarri, erakar, erakartzen (da) → ser atraido, atraerse
- erakarri, erakar, erakartzen +(du) → atraer
- erakunde → institución, organismo, organización
- erakusgarri → mostrable, demostrable
- erakusketa → exposición, muestra, exhibición
- erakusle → mostrador, guía
- erakusmen → manifestación, mostración
- erakutsi, erakuts, erakusten (du, dio) → demostrar, probar
- erakutsi, erakuts, erakusten (du, dio) → enseñar
- erakutsi, erakuts, erakusten (du, dio) → mostrar, enseñar
- eraldakuntza → alteración (de la forma), cambio (de la forma), transformación
- eraldatu, eralda / eraldatu, eraldatzen (du) → alterar la forma, transformar, reformar
- eraldatze → alteración (de la forma), transformación, reforma
- eraman, eraman, eramaten (du, dio) → llevar, portar
- eran, eran, eraten (du) → matar, asesinar
- eranskin → adición, añadidura
- erantzi, erantz, eranzten (da) → desnudarse, quitarse la ropa
- erantzi, erantz, eranzten (du, dio) → desnudar, quitar la ropa
- erantzuera → contestación, respuesta
- erantzun → respuesta, contestación
- erantzun, erantzun, erantzuten (du, dio) → responder, contestar
- eraskin → comentario, explicación
- eratu, era / eratu, eratzen (da) → crearse, ser creado
- eratu, era / eratu, eratzen (du) → formar, organizar, elaborar, forjar, crear
- eratxiki, eratxiki, eratxikitzen (da, zaio) → añadirse, ser añadido
- eratxiki, eratxiki, eratxikitzen (da, zaio) → aplicarse, atribuirse
- eratxiki, eratxiki, eratxikitzen (da, zaio) → unirse, ligarse
- eratxiki, eratxiki, eratxikitzen (du, dio) → añadir, aportar, aplicar
- eratzan, eratzan, eratzaten (du) → acostar, hacer acostar
- eratze → formación
- erauntsi, eraunts, eraunsten (dio) → corresponder
- erauntsi, eraunts, eraunsten (dio) → golpear
- erausi, eraus, erausten (du) → ladrar
- erazagutu , erazagut, eragazutzen (dio) → hacer conocer, revelar
- eraztun → anillo, sortija
- erazu → enfermedad
- erbastra → norma
- erbi → liebre
- erdal → no vasco, que no es vasco
- erdaldun → que no habla en euskara
- erdaldundu (da, zaio) → erdaldunizarse, desvasquizarse
- erdalduntze → erdaldunización, desvasquización
- erdara → lengua extranjera, lengua no vasca (español, francés, ...)
- erdi → centro, mitad
- -erdi → medio
- erdi → medio
- erdi- → semi-, medio-
- Erdi Aro → Edad Media
- -z erdi, erdi, erditzen (da) → parir
- erdibitu, erdibi, erdibitzen (du) → dividir en dos, partir en dos, bipartir
- erdi-erdian → justo en el medio
- erdiespen → logro, obtención, éxito
- erdieste → logro, obtención, éxito
- erdietsi, erdiets, erdiesten (du) → lograr, obtener, alcanzar, conseguir, conquistar
- erdi-gezur → mentira a medias
- erdi-ikusi, erdi-ikus, erdi-ikusten (du) → entrever
- erdi-iraultzaile → semi-revolucionario
- erdi-itzal → penumbra
- erdi-jakintza → semiciencia, cuasiciencia
- erdi-jakintzazko → semicientífico, cuasicientífico
- erdiko → central, intermedio
- erdiko puntu → punto central
- erdipurdi → de un modo mediocre, medianamente
- erdipurdiko → mediocre
- erdipurdizko → mediocre
- -z erditu, erdi, erditzen (da) → parir
- erdizka → a medias
- erdutu (da) → concentrarse
- erdutu (du) → concentrar, resumir
- ere → hasta, incluso
- ere → también
- ere ez → tampoco
- eredu → forma, figura, modo, manera, tipo, modelo, método
- -en ereduko → que es como
- -(e)n eredura → conforme a, según, como
- -en eredura → según, conforme a
- eredutu (du) → formar, establecer, configurar, modelar
- ereduztatu (du) → dar forma, formar, desarrollar
- erein, erein, ereiten (du) → sembrar
- ereinotz → laurel
- ereintza → siembra
- eremu → superficie, extensión, territorio, espacio
- eremu-osotasun → integridad territorial
- eresi → canción, canto, canto solemne
- eretz → relación, práctica, actitud, correlación, aspecto
- -en eretzean → en comparación con, (con) respecto a, con respecto de, en relación con
- ergel → tonto
- ergelki → tontamente
- eri → dedo
- eri → enfermo
- erigo → enfermedad, mal
- eri-potzor (lur) → pulgada (de terreno)
- eritasun → enfermedad
- eritu, eri, eritzen (da) → enfermar, enfermarse, caer enfermo
- erkain → articulación de (los) dedos
- erkain → yema del dedo
- erkaitz → sonrisa
- erkatu. erka, erkatzen (du) → comparar
- erkatze → comparación
- -en erkatzean → en comparación con
- erkide → común
- erkide → socio
- erkidego → comunidad
- erkidego → sociedad, cooperativa
- erkidetu, erkide, erkidetzen (du) → asociar
- erlauntz → colmena, colmenar
- erle → abeja
- erlijio → religión
- erlijio-askatasun → libertad de religión
- erlijio-botere → poder religioso
- erlijio-eskola → escuela de religiosos
- erlijiokeria → religiosidad (en sentido despectivo)]
- erlijiozko → religioso
- erloju → reloj
- ernaldu, ernal, ernaltzen (du) → fecundar
- ernaltzaile → fecundador
- ernatu, erna, ernatzen (da) → germinar
- ernatu, erna, ernatzen (du) → germinar, hacer germinar
- erne → alerta, despierto
- ernearazi, ernearaz, ernearazten (du) → fecundar
- ernetasun → dinamismo
- ero → loco, demente
- eroan, eroan, eroaten (du) → llevar, conducir
- erokeria → locura, demencia
- erokeriatto → pequeña locura
- eroki → locamente
- erorarazi, eroraraz, erorarazten (du) → hacer caer
- erori, eror, erortzen (da) → caer, caerse
- eroriko → caída
- erorki → herencia
- erosi, eros, erosten (du) → comprar
- erosketa → compra
- erosle → comprador
- erosta → lamento
- erostaka → lamentando, lamentándose
- erotu, ero, erotzen (da) → enloquecerse, enloquecer
- errauts → ceniza
- errauts → polvo
- erraz → fácil
- erraz → fácilmente
- erraza eragin (du) → facilitar, hacer fácil
- errazagotu, errazago, errazagotzen (da) → facilitarse, hacerse más fácil
- errazagotu, errazago, errazagotzen (du) → facilitar, hacer más fácil
- errazki → fácilmente
- erraztasun → facilidad
- erraztu, erraz / erraztu, errazten (da) → facilitarse, hacerse fácil
- erraztu, erraz / erraztu, errazten (du) → facilitar, hacer fácil
- erre, erre, erretzen (da) → quemarse, abrasarse
- erre, erre, erretzen (du) → quemar, abrasar
- errebolta → revuelta, revolución
- erreboluzio → revolución
- erredola → escudo
- errege → rey
- erregina → reina
- erreinu → reinado, reino
- erreka → arroyo, río pequeño
- erremediatu, erremedia, erremediatzen (du) → remediar
- erreminta → herramienta
- errepikatzaile → repetidor
- erreprotxatu, erreprotxa, erreprotxatzen (du, dio) → reprochar
- erreprotxu → reproche
- errepublika → república
- erresistentzia → resistencia
- errespetu → respeto
- erresuma → estado, país, reino
- erretaula. retaula → retablo
- errezibitu, errezibi, errezibitzen (du) → recibir
- errient → maestro, regente
- errientsa → maestra, regenta
- erro → raíz
- erroak hartu (ditu) → echar raíces, arraigar
- errobeda → rueda
- erroka → rueca
- erromatar → romano
- erromatar-katoliko → romanocatólico
- erronka → fila
- erronkada → fila
- errore → error
- errorezko → erróneo
- errota → molino
- errotari → molinero
- errotik → fundamentalmente, a fondo, profundamente, de raíz
- errotikako → radical
- errotikako → radical, de raíz
- errotiko → radical, de raíz
- errotu, erro / errotu, errotzen (da) → arraigarse
- errotzat eduki (du) → tener como (punto de partida), como raíz
- erroztatu, errozta, erroztatzen (da) → arraigar
- erru → culpa
- errubako → inocente
- errudun → culpable
- errugabe → inocente
- erruki → piedad, compasión
- errukitu, erruki / errukitu, errukitzen (da) → compadecerse, tener compasión, apiadarse
- errun, errun, erruten (du) → poner huevos, desovar
- errusiar → ruso
- errusiera → ruso idioma
- ertain → mediano
- erti → arte
- ertilari → artista (hombre o mujer)
- ertilarisa → artista (mujer)
- ertizale → aficionado al arte
- ertzo → imbécil, loco
- esaera / errankera → modismo
- esamesa / erran-merran → hablilla
- esanahi / erran-nahi → singnificado
- esan / erran → afirmación
- esan / erran, esan / erran, esaten / erraten (da) → decirse, afirmarse
- esan / erran, esan / erran, esaten / erraten (du) → decir, afirmar
- esan / erran nahi baita → es decir
- esankari / errankari → materia que es narrada / contada
- esanpide / erranbide → motivo de conversación
- eseri, eser, esertzen (da) → sentarse
- eserleku → asiento
- esertoki → siento
- esespen → agresión
- esetsaldi → agresión
- esfortzu → esfuerzo
- eskabide → petición
- eskailera → escalera
- eskaini, eskain, eskaintzen (du, dio) → ofrecer
- eskaintza → oferta, ofrecimiento
- eskarazi, eskaraz, eskarazten (du, dio) → exigir, hacer pedir
- eskari → petición
- eskas → escaso
- eskatu, eska, eskatzen (du, dio) → pedir, solicitar, exigir
- eskeko → mendigo
- esker → gracia
- esker on → gratitud, agradecimiento
- esker oneko → agradecido
- esker oneko izan (da, zaio) → estar agradecido
- esker txarreko → desagradecido, ingrato
- eskola → escuela
- eskolakide → condiscípulo
- eskolar → escolar
- eskolatu → instruído, culto
- eskolatu, eskola / eskolatu, eskolatzen (da) → instruirse
- eskolatu, eskola / eskolatu, eskolatzen (du) → instruir
- eskolatze → educación, enseñanza
- eskorta → corral
- esku → mano
- esku → poder
- esku hartu (du) → participar, tomar parte en
- eskualde → región, zona rural, territorio, distrito
- eskuan hartu (du) → empuñar, asir
- eskubide → derecho, libertad
- esku-burdinak → esposas
- eskudun → libre, facultado, poderoso
- esku-estualdi → apretón de manos
- eskuetan hartu (du) → empuñar, asir
- eskuin → derecha
- eskuin → derecha (mano)
- eskuin → derecha (política)
- eskuinalde → derecha, lado derecho
- eskuinalde → derecha (política)
- eskuindar → derechista
- eskuinkeria → derechismo
- eskukodun → soberano, libre, independiente
- eskukotasun → soberanía, libertad, independencia
- eskulan → mano de obra, trabajo manual
- eskularru → guante
- eskuliburu → manual (libro)
- eskumen → poder
- eskumende → poder, potestad, alcance
- eskumende luzeko kanoi → cañón de largo alcance
- eskumutur → muñeca
- eskurantza → atribución, derecho, autorización, facultad
- eskuratu, eskura / eskuratu, eskuratzen (du) → empuñar
- eskuratu, eskura / eskuratu, eskuratzen (du) → lograr, conseguir
- eskutada → puñado
- eskutasun → autoridad
- eskuzabal → generoso
- eskuzabalik → generosamente, a manos abiertas, a manos llenas
- eskuzorro → guante
- esnatu, esna / esnatu, esnatzen (du) → despertar
- esne → leche
- Esnebide → Vía Láctea
- espainiar → español
- espainiarkuntza → españolización
- Espainiazale → españolista
- espainiera → español (idioma)
- espainol → español
- espainoldu, espainol / espainoldu, espainoltzen (da) → españolizarse
- espainoldu, espainol / espainoldu, espainoltzen (du) → españolizar
- espainol-euskaldun → vasco-español
- espainolista → españolista
- espainolizakuntza → españolización
- espainolizatu, espainoliza, espainolizatzen (da) → españolizarse
- espainolizatu, espainoliza, espainolizatzen (du) → españolizar
- espainolkeria → españolismo
- espainolkuntza → españolización
- espainoltasun → españolismo
- espaloi → acera
- espantagarri → espantoso
- espetxe → prisión, presidio
- estai → piso, planta
- estakuru → reproche
- estakurugabe → irreprochable
- estakurugabeko → irreprochable
- estalgabetu, estalgabe / estalgabetu, estalgabetzen (du) → descubrir
- estalgetu, estalge, estalgetzen (dio) → revelar
- estali → oculto
- estali, estal, estaltzen (da) → ocultarse, encubrirse, cubrirse, taparse
- estali, estal, estaltzen (du) → ocultar, encubrir, cubrir, tapar
- estalki → tapa
- estalki → velo
- estalpe → cobertizo, abrigo, protección
- estekatu, esteka / estekatu, estekatzen (du) → atar, frenar
- estimatu, estima, estimatzen (du) → estimar, querer, amar
- estimu → estima, estimación, amor
- estonatu, estona, estonatzen (da) → sorprenderse, asombrarse
- estonatu, estona, estonatzen (du) → sorprender, asombrar
- estrainio → extraño
- eta → pues, puesto que, ya que, porque
- eta → y, e
- eta abar → etcétera
- eten, eten, etentzen (du) → interrumpir
- eten, eten, eteten (da) → romperse, quebrantarse
- eten, eten, eteten (du) → romper, quebrantar
- etengabe → infatigable, continuo
- etengabe → sin cesar, infatigablemente, continuamente
- etorki → origen, ascendencia
- etorkin → inmigrante
- etorkizun → futuro, venidero
- etorkizun → porvenir, futuro
- etorkizuneko → venidero, del futuro, futuro
- etorri → facilidad
- etorri berri → recién venido
- etorri, etor, etortzen (da, zaio) → venir, llegar
- etsai → enemigo, adversario, hostil
- etsaigo → enemistad, hostilidad
- etsaitasun → enemistad, hostilidad
- etsimendu → desesperación
- etsimendu → desesperación
- etxe → casa
- etxegile → constructor (de casas)
- etxegintza → construcción (de casas)
- etxeko jaun → amo de casa, cabeza de familia, señor de la casa
- etxekoandre → ama de casa
- etxeratu, etxera / etxeratu, etxeratzen (da) → ir a casa
- etxeratu, etxera / etxeratu, etxeratzen (du) → llevar a casa
- etxola → choza, cabaña
- etzan, etzan, etzaten (da) → acostarse, yacer
- etzi → pasado mañana
- euri → lluvia
- euria egin (du) → llover
- euria jausi (da) → caer lluvia
- euritan → lloviendo
- euskal → vasco, del euskara, del vascuence
- Euskal Herri → País Vasco, Vasconia, Pueblo Vasco, Nación Vasca
- euskalari → vascófilo
- euskaldun → vasco, vascoparlante, vascófono
- euskaldun berri → vascoparlante (que no lo es de nacimiento)
- euskaldun motz → persona (nacida en el País Vasco) que no sabe hablar en vasco
- euskaldun zahar → vascoparlante (de toda la vida)
- euskaldundu, euskaldun / euskaldundu, euskalduntzen (du) → vasquizar, enseñar a hablar en vasco
- euskaldungo → conjunto de vascos
- euskaldungo → vasquismo
- euskaldunsa → vasca, vascoparlante, vascófona
- euskalduntasun → vasquismo, vasquía, calidad de vascoparlante
- euskalduntze → vasquización
- euskaltzain → académico (de la Academia) de la Lengua Vasca
- euskaltzainburu → presidente de la Academia de la Lengua Vasca
- Euskaltzaindi(a) → (la) Academia de la Lengua Vasca
- euskaltzale → vascófilo, vasquista
- euskaltzaletasun → vascofilia, vasquismo
- euskara → lengua vasca, vasco, vascuence
- euskara batu(a) → euskara batua, vascuence unificado
- euskaralogia → euskarología, vascología
- euskaralogo → euskarólogo, vascólogo
- eusko → vasco
- Eusko Ikaskuntza → Eusko Ikaskuntza, Sociedad de Estudios Vascos
- euskotar → vasco, euskotarra
- eutsi, euts, eusten (du) → sostener
- eutsi, euts, eusten (du, dio) → agarrar, empuñar
- ez- → no-, des-, in-, sin-
- ez → no, ni
- ez bezala → de modo diferente a
- ez entzunarena egin (du, dio) → desobedecer, desoir
- ez eta... ere → ni tampoco
- ez ezik → menos, excepto
- -en ez(a) → (la) falta de, (la) carencia de
- ezabatu, ezaba, ezabatzen (da) → desaparecer, abolirse, eliminarse, enmendarse
- ezabatu, ezaba, ezabatzen (du) → borrar, eliminar, abolir, aniquilar, liquidar, exterminar, olvidar, pasar por alto
- ezabatze → eliminación, abolición
- ezaguera → conocimiento
- ezagumen → conocimiento
- ezagupen → conocimiento
- ezagupide → característica, señal
- ezagutarazi, ezagutaraz, ezagutarazten (du, dio) → hacer conocer, dar a conocer
- ezagutu, ezagut, ezagutzen (du) → conocer
- ezagutu, ezagut, ezagutzen (du) → reconocer
- ezagutza → conocimiento
- ezagutzapen → conocimiento
- ezagutze → conocimiento
- ezarian → pausadamente, poco a poco, lentamente
- -ezarren → aunque no
- ezarri, ezar, ezartzen (du) → establecer, colocar, poner, imponer, situar
- ezartze → establecimiento
- ezaugarri → señal, característica
- ezaxolatu, ezaxola / ezaxolatu, ezaxolatzen (da) → despreocuparse
- ezbai → duda
- ezbairik gabeko → indudable
- ezbehar → azar, casualidad
- ezberdin → diferente, desigual, distinto
- ezdeuskeria → fruslería, bagatela, nadería
- ezegoki → inadecuado, impropio
- ezegokitasun → inadecuabilidad, impropíedad, improcedencia
- ezein → alguno
- ezein ere → todo
- ezein ere ez → ninguno, nadie
- ezein ere... -ik ez → ningún, ninguna
- ezein ez → ninguno
- ezen → pues, porque
- ezen... -(e)la → que
- ezen ez... → que no...
- ezer → algo, alguna cosa
- ezer ere → algo, alguna cosa
- ezer ere ez → nada, cosa alguna, absolutamente nada, nada de nada
- ezer ez → nada, cosa alguna
- ezerez(a) → (la) nada
- ezerezko → nulo
- ezereztaile → demoledor
- ezerezte → destrucción, erradicación, aniquilamiento
- ezereztu, ezerez / ezereztu, ezerezten (da) → ser desbaratado, destruirse
- ezereztu, ezerez / ezereztu, ezerezten (du) → aniquilar, reducir a la nada, destruir, desbaratar, extirpar, liquidar, erradicar
- ezertara ez → de ninguna manera
- ezertarako ez → para nada
- ezetz → a que no
- ezetz → que no
- ezetz(a) → negativa
- ezezagun → desconocido
- ezezagutu → desconocido
- ezezagutu, ezezagut, ezezagutzen (du) → desconocer
- ezeztu, ezetz / ezeztu, ezezten (du) → negar
- ezin → imposible
- ezin ahituzko → inagotable
- ezin aldatuzko → estático, que no se puede cambiar
- ezin amaituzko → interminable
- ezin aski estimatuzko → inestimable, que no se puede estimar lo suficiente
- ezin askietsizko → inestimable
- ezin azpiratuzko → invencible
- ezin bereizizko → inseparable
- ezin ebakizko → indivisible
- ezin eginezko → no factible, irrealizable
- ezin elkartuzko → incompatible
- ezin erantzunezko → irresponsable
- ezin erdietsizko → inalcanzable, inasequible
- ezin estimatuzko → inestimable
- ezin garaituzko → invencible, insuperable, incontrastable, imbatible, indomable
- ezin higituzko → invariable, inmovible
- ezin hilezko → inmortal
- ezin hilezkotasun → inmortalidad
- ezin hobe → inmejorable
- ezin hobetuzko → inmejorable
- ezin hutseginezko → infalible
- ezin ikutuzko → intocable
- ezin jasanezko → insoportable, inaguantable
- ezin jazarrizko → imposible de acometer, imposible de atacar
- ezin mugatuzko → ilimitado
- ezin nabarituzko → inapreciable
- ezin onartuzko → inaceptable, intolerable, inadmisible
- ezin onetsizko → inadmisible, intolerable
- ezin sendatuzko → incurable
- ezin sinetsizko → increíble
- ezin ulertze → incomprensión
- ezin uzkailizko → indoblegable
- ezin zentzatuzko → incorregible
- ezin ...zko → in-, imposible de
- ezinbesteko / ezinbertzeko → inevitable, imprescindible, indispensable, necesario, ineluctable, ineludible
- ezinbestez / ezinbertzez → ineludiblemente, imprescindiblemente, necesariamente, indispensablemente, inevitablemente, ineluctablemente
- ezinezko → imposible
- ...ezinik → no pudiendo
- ez-iraultzaile → no-revolucionario
- ezizen → apodo, sobrenombre
- ezjakin → ignorado, ignoto
- ezjakin → ignorante, desconocedor
- ezjakinarena egin (du) → simular ignorancia, simular que se ignora o desconoce, hacerse el ignorante o desconocedor
- ezjakintza → ignorancia, desconocimiento
- ezjakite → ignorancia, desconocimiento
- ezker → izquierda
- ezker → izquierda (mano), izquierda (política)
- ezkerkeria → izquierdismo
- ezkerkeriazale → (de mentalidad) izquierdista
- ezkero → después de, desde
- -ak ezkero → después de las, desde las
- bihotzetara(t) ezkero → una vez (estén) (ya) en los corazones
- ezkerralde → izquierda
- ezkerralde → izquierda (política)
- Ezkerralde → Margen Izquierda (de la ría de Bilbao)
- ezkerti → zurdo
- ezkertiar → izquierdista
- ezkila → campana
- ezkiladorre → campanario
- ezkonberri → recién casado, recién casada
- ezkondu, ezkon, ezkontzen (da) → casarse
- ezkondu, ezkon, ezkontzen (du) → tomar por esposa (a), desposar (a), casarse (con)
- ezkongabe → soltero, soltera
- ezkongai → novio, novia
- ezkonge → soltero, soltera
- ezkontide → consorte, cónyuge
- ezkontza → matrimonio, casamiento
- ezkontze → matrimonio, (el) casarse
- ezkontzer → a punto de casarse
- ezkutari → escudero
- ezkutatu, ezkuta, ezkutatzen (da) → ocultarse, esconderse
- ezkutatu, ezkuta, ezkutatzen (du) → ocultar, esconder, encubrir
- ezpain → labio
- ezpainez → de palabra
- ezpata → espada
- ezponda → orilla
- ezpora → espuela
- ezpora eman (du) → espolear
- ezta... ere → ni tampoco
- eztabaida → discusión
- eztabaidatu, eztabaida / eztabaidatu, eztabaidatzen (du) → discutir
- -(e)ztatu → llenar de, cubrir de, proveer de
- eztei(ak) → boda(s)
- eztei-bidaia → viaje de bodas
- ezti → dulce, miel
- ezti-ilargi → luna de miel
- ezti-ilargiko bidaia → viaje de luna de miel
- fabore → favor
- faboretsu → favorable, propicio
- faborez → por favor
- faborezko → favorable
- faltsu → falso
- faltsukeria → falsedad
- fandango → fandango
- fede → fe
- fede onaz → con buena fe, de buena fe
- fede oneko → de buena fe
- fede tzar → mala fe
- fededun → creyente
- -(e)n fedez → con fe en que
- fermu → firme, fijo
- fermuki → con firmeza, firmemente, tenazmente
- festa → fiesta
- fin → fino, delicado, agudo
- finean → al fin (y al cabo), finalmente
- fin-fin → muy fino
- finkatu → sólido, afianzado
- finkatu, finka, finkatzen (da) → basarse, afianzarse, asentarse, fijarse, apoyarse, precisarse
- finkatu, finka, finkatzen (du) → basar, asentar, fijar, precisar, determinar
- finkaturik → asentado, precisado, fincado, basado, apoyado, fundamentado, fundado
- fitskeria → bagatela, futesa, futilidad
- fitxa → ficha
- fitxatu, fitxa / fitxatu, fitxatzen (du) → fichar
- fixakuntza → fijación
- fixatu → fijo, fijado
- fixatu, fixa, fixatzen (da) → fijarse, determinarse
- fixatu, fixa, fixatzen (du) → fijar, determinar, establecer, plantear, formular
- fixatzaile → fijador
- fixu → fijo
- flakezia → flaqueza, debilidad
- fletxa → flecha
- foru → fuero
- fosil → fósil
- fraide → fraile
- froga → pruieba, comprobación
- -en froga egin (du) → comprobar, hacer la prueba de
- -en froga eman (du) → dar prueba de
- frogatu, froga / frogatu, frogatzen (du) → probar, someter a prueba
- frogatuta izan (da) → estar comprobado
- fruitu → fruto
- fundidura → despilfarro
- funditu, fundi, funditzen (du) → despilfarrar, malgastar
- funts → fondo
- funts → fundamento, base, cimientos, fondo
- funtsatu, funtsa, funtsatzen (da) → fundamentarse
- funtsatu, funtsa, funtsatzen (du) → fundamentar
- funtsean → fundamentalmente, en resumen, en el fondo
- funtsezko → fundamental, básico, de fondo
- -gabe → sin
- gabe → sin
- -gabekeria → falta de
- -gabeko → falto de
- -gabetu, -gabe / -gabetu, -gabetzen (du) → privar de
- gabezia → (la) falta de, (la) escasez de
- -en gabezia → (la) falta de, (la) escasez de
- -en gabeziaz → por la falta de, por la escasez de
- Gabon → Nochebuena
- Gabonak → (las) Navidades
- gai → tema, asunto
- gai izan (da) → ser capaz
- edozein gaiez → de / sobre cualquier tema
- gain → parte de arriba, punta
- -en gain → sobre, encima de
- gain- → super-, sobre-, sur-
- gainazpikatu, gainazpika, gainazpikatzen (du) → invertir, poner boca arriba
- gainbeheratu, gainbehera, gainbeheratzen (da) → desmoronarse
- gainbeheratu, gainbehera, gainbeheratzen (du) → desmoronar, echar abajo
- gainbizi → supervivencia
- gainbizi, gainbizi, gainbizitzen (da) → sobrevivir
- gainbizi-soldata → sueldo de supervivencia
- gainbizitza → supervivencia
- -n gaindi → a través de, por
- gainditu, gaindi / gainditu, gainditzen (du) → superar, vencer (a)
- gainean → encima
- -en gainean → sobre, encima de
- -en gainean jo (du) → pulsar
- -en gaineko → (de) sobre
- gaineko → superior
- gainera → además
- -en gainetik → por encima de
- gainez egin (du) → desbordar, rebosar
- gainez egin (du) → exagerar
- gaineztu, gainez / gaineztu, gainezten (da) → sobrepasarse, colmarse
- gaineztu, gainez / gaineztu, gainezten (da) → superarse
- gaineztu, gainez / gaineztu, gainezten (du) → superar
- gaingiroki → superficialmente
- gaitu, gai / gaitu, gaitzen (du) → capacitar
- gaitz → difícil
- gaitz → mal, dolencia
- gaitz → mal, malo
- -gaitz, -kaitz → difícil de..., in-
- gaitzen(a) → (el, lo, la) peor
- gaitzeru → archivo
- gaitzeruan gorde (du) → archivar, guardar en el archivo
- gaitzeste → desaprobación
- gaitzetsi, gaitzets, gaitzesten (du) → culpar, condenar
- gaitzetsi, gaitzets, gaitzesten (du) → despreciar
- gaitzetsi, gaitzets, gaitzesten(du) → desaprobar, censurar, reprobar
- gaitzi izan (zaio) → resultar desagradable, disgustar
- gaitzitu, gaitzi / gaitzitu, gaitzitzen (da, zaio) → resultar desagradable, disgustar
- gaitzitu, gaitzi / gaitzitu, gaitzitzen (du) → contrariar (a), oponerse
- gaixo → enfermo, enfermito, malito
- gaixo → pobre, cuitado, infeliz
- gaizki → mal, malamente
- gaizki erabili (du) → maltratar
- gaizkienik → del peor modo. de peor modo, de la peor forma / manera
- gaizkin → perjudicial
- gaizkoadura → perjuicio, mal, pérdida, daño
- gaizkoatu, gaizkoa, gaizkoatzen (da) → agravarse, empeorar
- gaizkoatu, gaizkoa, gaizkoatzen (du) → causar perjuicios, perjudicar
- gaiztakeria → maldad, infamia, vileza
- gaizto → malo, malvado
- gaizto → malo, malvado
- gaiztoen(a) → (el) peor, (el) más malvado
- gaiztotasun → maldad
- galai → galán
- galanki → apuestamente, gentilmente
- galant → grande, grandote, grandota
- galant → guapo, apuesto
- galarazi, galaraz, galarazten (du) → hacer perder
- galarazi, galaraz, galarazten (du) → impedir
- galarazi, galaraz, galarazten (du) → prohibir
- galda → fundición
- galdara → caldera
- galde → pregunta, cuestión
- galde egin (du, dio) → preguntar, consultar
- galdegile → interrogativo
- galdegin, galdegin, galdegiten (du, dio) → pedir, demandar
- galdegin, galdegin, galdegiten (du, dio) → preguntar, consultar
- galdera → pregunta, cuestión
- galdu, gal, galtzen (da) → perderse
- galdu, gal, galtzen (du) → perder
- galeper → codorniz
- galetsi, galets, galesten (du) → desamparar
- galga → nivel
- galga berdinaz → con el mismo rasero, por un mismo rasero
- -en galgan → a nivel de
- galmendi → perdición
- galmendira eraman (du) → llevar a la perdición
- galoi → galón
- galtzai(a) → pérdida, perdición, derrota, ruina, revés, desgracia
- galtzerdi → calcetín
- galtzerdi → media
- gan → montaña, cima
- -gana → a donde
- -ganantz → hacia donde
- (-en) ganatu (da) → irse a donde
- ganbara → cámara, habitación
- gane → cumbre, cima, superficie superior
- -gane → cumbre de, cima de
- ganean / gainean → arriba, encima, en la parte de arriba
- -en ganera / gainera → a la cima de
- ganibet → cuchillo
- -en ganik → de donde, desde donde
- ganik → desde
- ganora → destreza, soltura
- gar → celo, empeño, entusiasmo, ardor, deseo firme, voluntad firme, ansia, afán
- gar → llama (de fuego)
- gara → altura, elevación, montaña, cumbre
- garai → alto, elevado, grande, superior
- garaiera → altura
- garai-garai → muy alto
- garaiko → elevado, alto, de arriba
- garaiko → montañes
- garaile → vencedor, victorioso, triunfante
- garaipen → victoria, triunfo
- garaitia → victoria, triunfo
- garaitiko → procedente de arriba
- garaitu, garai / garaitu, garaitzen (du) → vencer (a), sobrepasar (a), derrotar (a), triunfar (sobre), conquistar la victoria
- garaitza → victoria, triunfo
- garaiz → a tiempo, con tiempo
- Garalde(a) → (la) región de las montañas, Garaldea, La Europa de las Penínsulas
- garaldetar → garaldetano
- Garalu → Grial
- garau → grano
- garbi → claro, claramente
- garbi → limpio, limpia, puro, pura
- garbi-garbi → muy puro, muy limpio
- garbikeria → purismo (peyorativo)
- garbiro → claramente
- garbitasun → pureza, limpieza
- garbitu, garbi / garbitu, garbitzen (da) → limpiarse, lavarse
- garbitu, garbi / garbitu, garbitzen (du) → limpiar, lavar
- garbitu, garbi / garbitu, garbitzen (du) → resolver
- garbitzaile → limpiador
- garbitze → limpieza, depuración
- garbizale → purista
- garbizalekeria → purismo (peyorativo)
- garbizaletasun → purismo
- garesti → caro
- garo → helecho
- garo → rocío
- garranga → tornillo
- garrantzi → importancia
- garrantzitsu → importante
- garratz → agrio, acido
- -garren → (sufijo para formar numerales ordinales)
- -garri → digno de, apto para
- -garri → productor (de)
- gastatu, gasta, gastatzen (du) → consumir, gastar
- gastu → gasto
- gatazka → lucha, combate
- gatazka-ekintza → operación de combate, tarea de combate
- gatazka-ele → lema de combate
- gatazka-eredu → forma de lucha
- gatazka-gogo → combatividad, espíritu de lucha
- gatazka-indar → fuerza de combate, destacamento de combate
- gatazkalari → luchador, combatiente
- gatazkaldi → periodo de combate
- gatazka-opor → intervalo entre combates
- gatazkatu, gatazka / gatazkatu, gatazkatzen (du) → luchar, combatir
- gatazkatzeko era → forma de lucha
- gatazkatzeko lehia → ansia de combate
- gatazkatzeko nahi → ansia de combate
- -gatik → por, a causa de
- -ak gatik → por los, por las, a causa de los, a causa de las
- gatz → sal
- gatzgabe → soso, insípido, insulso
- gau → noche
- gau- → nocturno, de la noche
- gau-alkandora → camisa de noche, camisón
- gauean → por la noche
- gauezko → nocturno
- gaur → hoy
- gaur egunean → hoy en día
- gaur eguneko → de hoy en día
- gaurko → de hoy, actual
- gaurko → para hoy
- gaurkoz → por hoy
- gauza → capaz
- gauza → cosa, objeto
- gauzaki → objeto, cosa
- gauzaxkila → cosilla
- -gaz → con
- -gazko → con respecto a
- gazpako → soso, insípido, insulso
- gaztaina → castaña
- gaztainak sutatik atera (ditu) → sacar las castañas del fuego
- gaztainondo → castaño
- gaztaro → juventud
- gazte → joven
- Gaztela → Castilla
- gaztelania → castellano (lengua)
- gaztelar → castellano
- gaztelau → castellano
- gaztelera → castellano (lengua)
- gaztelu → castillo
- gazteria → juventud, conjunto de jóvenes
- gaztetan danik → desde joven, desde la juventud
- gaztetasun → juventud
- gaztetto → jovencito, jovencita
- gaztiga, gaztiga, gaztigatzen (du) → advertir, avisar
- gaztiga, gaztiga, gaztigatzen (du) → castigar
- gaztigu → advertencia, aviso
- gaztigu → castigo
- gehiago → más
- gehiago → ya
- gehiago edo gutxiago → más o menos
- gehiago eta ...-ago → cada vez más
- gehiago eta are ...-ago → cada vez más y más
- gehiago eta geroago → cada vez más tarde
- gehiagotu, gehiago / gehiagotu, gehiagotzen (da) → aumentar
- gehiagotu, gehiago / gehiagotu, gehiagotzen (du) → aumentar
- gehiegi → demasiado
- gehiegietsi, gehiegiets, gehiegiesten (du) → sobreestimar
- gehiegikeria → exceso, demasía, abuso
- gehiegixe → excesivamente
- gehien → mayor
- gehien → máximo, (el, la, lo) que más
- -(e)n gehiena → lo máximo que
- gehienak → la mayoría, los más
- gehienek → la mayoría, los más
- gehien..-(e)n(a) → (el / la) que más
- gehienetan → generalmente, la mayoría de las veces
- gehiengo → mayoría
- gehienik... -(e)n(a) → (el / la) que más
- gehitu, gehi, gehitzen (da) → aumentarse
- gehitu, gehi, gehitzen (du) → aumentar, añadir, fomentar
- gehitze → ampliación, desarrollo, aumento
- geinatu, geina, geinatzen (du) → ahorrar
- geinatu, geina, geinatzen (du) → alimentar
- geinu → ahorro
- geinu → alimento
- gela → aposento, cuarto, habitación
- gelatto → cuartito
- gelatxo → cuartito
- geldi → quieto
- geldiarazi, geldiaraz, geldiarazten (da) → interrumpirse
- geldiarazi, geldiaraz, geldiarazten (du) → interrumpir
- geldi-geldirik → muy quieto
- geldirik → quieto, estático
- gelditasun → tranquilidad, reposo
- gelditu, geldi, gelditzen (da) → quedarse, detenerse
- gelditu, geldi, gelditzen (du) → detener, parar
- gelditzeke → constantemente, sin parar
- geldiune → pausa
- geltoki → estación, parada
- geratu, gera, geratzen (da) → quedarse, permanecer, quedar, mantenerse
- geratu, gera, geratzen (da) → parar
- gerezi → cereza
- geriza → defensa
- gerizatu, geriza / gerizatu, gerizatzen (du) → defender, proteger
- gerizatzaile → defensor, protector
- gerizpean → a cubierto, a la sombra
- gerla → guerra
- gerlari → guerrero
- gernu → orina
- gernu egin (du) → orinar, mear
- gernu-zurrusta → chorro de orina
- -(e)naz gero → después de que, una vez que
- gero → después, luego
- eta gero → después de
- -(e)naz gero → puesto que, dado que
- gero eta are ...-ago → cada vez más
- geroago → más tarde, posteriormente
- geroago eta ...-ago → cada vez más
- geroago eta are ...-ago → cada vez más
- geroago eta gehiago → cada vez más
- geroagoko → posterior
- gerok → nosotros (mismos)
- -(e)naz geroz → después de
- -az geroz → después de, una vez
- -z geroz → después de, una vez
- geroz → después, luego
- -(e)naz geroz → en caso de..., si
- -(e)naz geroz → posteriormente a que, después de que, una vez que
- -(e)naz geroz → puesto que, dado que, posteriormente a
- -(e)naz geroz → puesto que, ya que
- -(e)naz geroztik → desde (que)
- -az geroztik → después de, una vez
- gerra → guerra
- gerra-gizon → guerrero
- gerrari → guerrero
- gerri → cintura
- gerriko → cinturón
- gerrilla → guerrilla
- gerrilla-gudu → guerra de guerrillas
- gerrillari → guerrillero
- gertaera → suceso, acontecimiento
- gertakari → acontecimiento, suceso
- gertari → suceso
- gertatu, gerta, gertatzen (da, zaio) → pasar, suceder, acontecer
- gertu → dispuesto, preparado
- gertu egon (da) → estar dispuesto, estar preparado
- gerturik egon (da) → estar dispuesto, estar preparado
- -tzeko gerturik izan (da) → estar dispuesto (a / para), estar preparado (para)
- gertutu, gertu / gertutu, gertutzen (da) → prepararse
- gertutu, gertu / gertutu, gertutzen (du) → preparar, disponer
- gertutze → preparación
- geruza → capa, capa ligera, capita
- geu → nosotros (mismos)
- geuk → nosotros (mismos)
- geure → nuestro, de nosotros (mismos)
- geza → soso, dulce, sin sal
- gezur → mentira
- gezur-gezur → gran mentira
- gezurretan → falsamente, con mentiras, mintiendo
- gezurrez → falsamente, con mentiras
- gezurrezko → falso, de mentira
- gezurti → mentiroso
- gibel → higado
- gibel → parte trasera, parte de atrás
- -en gibelean → a la zaga de, detrás de, tras, después de
- gida → guía
- gidari → guía
- gidatu, gida / gidatu, gidatzen (du) → guiar, conducir
- gihar → magro (de la carne)
- gihar → músculo
- gilbor → panza
- -gile → que hace
- giltza → clave
- giltza → llave
- giltza(-)ele → palabra clave
- giltza(-)hitz → palabra clave
- giltzapetu, giltzape / giltzapetu, giltzapetzen → encerrar bajo llave, meter bajo llave, encerrar
- -gin → que hace
- ginga → cénit, punto culminante de una bóveda
- -(e)n ginoan → a medida que, en la medida en que
- -gintza → fabricación (de), elaboración (de)
- giputz → guipuzcoano
- gipuzkera → guipuzcoano (dialecto)
- gipuzkerazale → partidario del dialecto guipuzcoano
- gipuzkoar → guipuzcoano
- giristino → cristiano
- giristinokeria → cristianismo (con sentido peyorativo)
- giristinotu, giristino / giristinotu, giristinotzen (da) → hacerse cristiano, cristianizarse
- giristinotu, giristino / giristinotu, giristinotzen (du) → hacer cristiano, cristianizar
- girli → baba
- giro → ambiente, buen ambiente
- gisa → manera, modo, guisa
- -en gisan → a manera de, a modo de
- gizabide → modo de portarse, humanitarismo
- gizadi → humanidad
- giza-ekintza → acción humana
- giza-espezie → especie humana
- gizagaixo → pobre hombre, cuitado
- giza-indar → fuerza humana, recurso humano
- giza-irudi → imagen humana
- giza-jakintza → ciencia humana
- gizajende → gente, conjunto de personas
- gizajo → pobre hombre, cuitado
- gizaki → ser humano, hombre (en general)
- gizakide → persona, individuo, elemento
- gizakume → persona, hombre
- giza-masa → masa humana
- giza-olde → masa humana
- gizarte → sociedad (humana), organización, humanidad
- gizarte-asmo → proyecto de sociedad
- gizarte-iraultza → revolución social
- gizarte-jakintza → ciencia social
- gizarte-klase → clase social
- gizarteko → social, de la sociedad
- gizarte-oinarri → base social, fundamento social
- gizarte-piramide → pirámide social
- gizarte-praktika → práctica social
- gizarte-proiektu → proyecto social
- gizarte-sistema → sistema social
- gizarte-teoria → teoría social
- gizartezko → social
- gizaseme → hombre (varón), persona
- gizatalde → grupo humano
- gizatasun → humanidad
- gizateria → humanidad
- gizazale → humano (amante del hombre)
- gizen → gordo
- gizon → hombre, varón
- gizonezko → varón, hombre
- gizonki → virilmente, varonilmente, como un hombre
- gizonkila → hombruco, homúnculo, hombrecillo
- gizonkiro → virilmente, varonilmente, como un hombre
- gizontasun → humanidad, hombría
- gizonxkila → hombruco, homúnculo, hombrecillo
- gogaikarri → engorroso, fastidioso
- gogo → deseo, voluntad, intención, ánimo, dedicación, vigor, coraje, espíritu
- gogo izan / ukan (du) → proyectar, pensar, planear
- gogoan eduki (du) → tener presente
- gogodun → que tiene espíritu
- gogo-egoera → estado de ánimo
- gogoeta → meditación, reflexión
- gogoetatu, gogoeta / gogoetatu, gogoetatzen (du) → pensar, meditar, tener en cuenta, comprender
- gogo-lantze → cultivo del espíritu
- gogomotz → corto de espíritu
- gogor → duro
- gogor egin (dio) → afrontar, dar frente, resistir
- gogora ekarri (du) → traer a la memoria
- gogoratu, gogora, gogoratzen (du,dio) → tomar en cuenta, tener presente, considerar, recordar
- gogortu, gogor / gogortu, gogortzen (da) → endurecerse, hacerse duro, ponerse duro
- gogortu, gogor / gogortu, gogortzen (du) → endurecer, hacer duro, poner duro
- gogoz eta bihotzez → a gusto y de corazón, con todo el alma y el corazón
- gogozko → espiritual
- goi → alto
- goibel → oscuro, sombrío, triste
- goiburu → lema
- goien → (el, la, lo) más alto
- goiera → altura
- goiko → de arriba
- goiko → superior
- Goiko Jaun(a) → (el) Señor de Arriba, (el) señor de las alturas
- goiti → arriba, en alto
- goitik behera → de arriba abajo
- goitiko → superior
- goititu, goiti / goititu, goititzen (da) → elevarse, levantarse
- goititu, goiti / goititu, goititzen (du) → elevar, levantar
- goitizen → sobrenombre
- goiz → mañana (no tarde)
- goiz → temprano
- goizean → a la mañana, por la mañana
- gokorrikatu, gokorrika, gokorrikatzen (du) → rellenar, atacar (sacos u otros receptáculos)
- gomutagarri → memorable
- gomutan izan / ukan (du) → recordar
- gomutara ekarri (dio) → recordar, traer a la memoria
- gomutatu, gomuta / gomutatu, gomutatzen (da) → acordarse
- gomutatu, gomuta / gomutatu, gomutatzen (du) → recordar
- gona → falda
- gona-ttattur → perrito faldero
- gonbidatu, gonbida, gonbidatzen (du) → convidar, invitar
- gonburu → colmo
- gonerka → en diagonal, diagonalmente
- gontz(ak) → (los) gozne(s)
- gora → alto
- gora → arriba
- gora behera → más o menos, aproximadamente
- gora bihotza! → ¡arriba ese ánimo!
- gorabehera → altibajo, alteración
- gorago → más arriba
- gorago → superior, más alto
- gora-gora → muy alto
- gora-gora → muy arriba
- goraindidura → hastío, aburrimiento
- goraindu → hastiarse, aburrirse
- goraindu → repugnar
- "Goraineta" → Goraineta (hastíos)
- goraingarri → aburrido, que hastía o aburre
- goraingarri → repugnante
- goraipatu (da) → exaltarse, ensalzarse
- goraipatu (du) → exaltar, ensalzar
- goraki → altamente
- goraki → en voz alta
- gorantzako → mayor, de más arriba
- gorantzatze → elevación
- gora-ta-behera → arriba y abajo
- goratu (da) → elevarse
- goratu (du) → elevar, levantar, aumentar, ensalzar
- goratzaile → ensalzador
- gorazpikatu (du) → volcar, invertir
- gorde (du) → guardar, conservar, preservar, mantener
- gordetu (du) → guardar, conservar, preservar, mantener
- gordeturik → escondido
- gordin → crudo, cruel
- goren → (el) más alto, superior, supremo
- -(e)n gorenik → lo más alto que
- goresgarri → laudable, elogioso
- gorespen → encomio, elogio, alabanza
- goretsi (da) → elogiarse, alabarse, encomiarse
- goretsi (du) → elogiar, alabar, encomiar
- gori → abundante, fértil
- gori → ardiente, hirviente, incandescente, al rojo vivo
- gori → celo (de yeguas, burras, mulas)
- gori → desarrollado
- gori → excitante
- gori. gurin → mantequilla
- gorotz → flemo, excremento
- gorpu → cadáver
- gorputz → cuerpo
- gorputzezko → corporal
- gorrats → rojo
- gorri → rojo, comunista
- gorri → rojo, roja
- gorri → (terreno) escarpado
- gorri-alde → zona roja
- gorringo → yema de huevo
- gorringo-tempera → tempera de yema de huevo
- gorritasun → rojez
- gorritu (da) → enrojecerse
- gorritu (du) → enrojecer
- gorrotatu (du) → odiar
- gorroto → odio
- gorta → cuadra, establo, corral
- gortaitz → estiércol
- gorte → corte
- gorte-kultura. gorte-cultura. corte-cultura → cultura cortesana
- gortetiar → cortesano
- goru → rueca
- gosari → desayuno
- gosete → (temporada de) hambre
- gosez hil (da) → morir de hambre
- gostu. gusto. gustu → gusto
- gotor → altivo
- gotor → duro, arduo, tenaz, implacable, obstinado, compacto, sólido, firme, resuelto, constante, intenso
- gotor → persona o animal de cuerpo bien formado
- gotorki → duramente, firmemente, arduamente, obstinadamente
- gotortasun → dureza, firmeza
- gotortu (da) → robustecerse, fortalecerse, afirmarse
- gotortu (du) → robustecer, fortalecer
- goxo → agradable
- goxo → dulce
- goxo → sabroso, rico, de buen sabor
- gozamen → disfrute, goce
- gozaro → dulcemente
- gozatu (du) → disfrutar, gozar
- gozatu (du) → saborear
- gozo → dulce, sabroso
- granaten egozte → lanzamiento de granadas
- grazia → gracia
- greko → griego
- greko → griego
- greko → griego, lengua griega
- greziera → griego, lengua griega
- grina → cuidado, inquietud
- grina → pasión
- grina → pena, preocupación
- guantxara → guanche (lengua)
- guardia → guardia
- guarri → límites.?
- gubernamendu → gobierno
- gubernari → gobernante
- gubernatore → gobernador
- gubernatore zibil. gubernatore civil → gobernador civil
- gubernatu (du) → gobernar
- gubernu → gobierno
- gubernu-departamendu → departamento gubernamental
- gubernu-organismo → órgano gubernamental
- gubernu-sistema → sistema gubernamental
- gubernuskila → gobiernillo
- gubernutila → gobiernillo
- gubernutto → gobiernillo
- guda → guerra, lucha
- gudaketa → combate
- gudari → soldado, militar
- gudari-stolê → traje o vestido militar
- gudarozte → ejército
- gudu → guerra, combate
- gudu egin (du) → combatir
- gudu herrikoi → guerra popular
- gudu-dikastêrigo → tribunal de guerra, tribunal militar
- gudu-eginkunde → operación de guerra, operación militar
- gudu-eritegi → centro sanitario militar, hospital de guerra
- gudu-jartze. gudu-jarte.? → posición militar
- gudu-jaun → caudillo militar
- gudu-jaunttokeria → caudillada militar
- gudukatu (da) → combatirse
- gudukatu (du) → combatir
- gudulari → combatiente, guerrero
- gudulari-ekintza → actividad de combatiente
- gudu-marina → marina de guerra
- gudu-ministergo → ministerio de guerra
- gudu-nautikodi → flota o armada de guerra
- gudu-poreia → viaje o marcha a la guerra
- gudu-psikosi → psicosis de guerra
- guduzale → belicista
- guduzko eginkunde → operación de guerrilla
- guganaino → hasta donde nosotros
- guganatu (da) → venir donde nosotros, venir a nosotros
- guganatu (du) → apoderarse de
- gugantitu (da) → separarse de nosotros
- guhor → todos nosotros
- guhoroen → de todos nosotros
- guk → nosotros
- guk geuk → nosotros mismos
- gune → espacio, zona
- gura ukan (du) → desear, querer, requerir
- gurari → deseo
- -en gurariaz → con deseo de
- guraso → progenitor, padre o madre
- gurasoak → (los) padres
- gure → nuestro
- gurekin → con nosotros
- gurenda → victoria
- guretu (du) → hacer nuestro, conseguir, lograr, asimilar
- guretzakotu (du) → adquirir, obtener
- gurtu, gur, gurtzen (du) → venerar, adorar
- gurutz. gurutze → cruz
- gurutzatu (du) → cruzar
- gurutze → cruz
- gurutze-bide → encrucijada, confluencia
- gurutze-bide → encrucijada, confluencia (de caminos)
- gurutze-bide → punto de viraje
- gustatu (zaio) → gustar
- gutar → de los nuestros, correligionario, colega
- gutartean → entre nosotros
- guti → poco
- guti gora behera → poco más o menos
- gutiago → menos
- gutienik → lo menos posible, por lo menos
- gutienik ...-en(a) → el que menos
- gutietsi (du) → subestimar, menospreciar, despreciar
- gutitan → pocas veces
- gutti → poco, pocos
- guttiago → menos
- guttiagoxe → un poco menos
- guttiegietsi (du) → subestimar
- guttienez → al menos, por lo menos, como mínimo
- guttiengo → minoría
- guttieste → desprecio, menosprecio, subestima
- guttietsi (da) → ser despreciado
- guttietsi (du) → subestimar, despreciar, menospreciar, reducir al mínimo
- guttitan → pocas veces
- guttitu (du) → disminuir, aminorar
- guttitzakotu (du) → subestimar, despreciar, menospreciar
- guttitzat ukan (du) → despreciar, subestimar, menospreciar
- gutun → carta
- gutun → escrito
- gutun → libro
- gutzakotu (du) → apoderarse de, obtener, adquirir
- gutzat → para nosotros, en nuestra opinión
- guzi → todo
- guziak → todos
- guzti → todo
- guztiagatik ere → a pesar de todo
- guztiak → todos
- guztiduntasun → calidad de poseedor de todo
- guztiek → todos
- guztientzako → (de) para todos
- -(e)n guztietan → todas las veces que... siempre que
- guztiok → todos
- guztiontzako → (de) para todos
- guztiz → muy, completamente, enteramente, del todo
- habe → columna
- haburikatu (du) → tropezar, encontrar tropiezos
- haburikatze → tropiezo
- haga → palo largo de diversos usos rurales
- haga → pesebre para cerdos
- hagin-min, haginetako min → dolor de muelas
- hagitz → muy, sobremanera
- hagitz → vigoroso.?
- hagun → espuma
- haien → de ellos, su, sus
- haika, jaiki hadi, jaik hadi → de pie, levántate
- haiko, ahaiko.? → parentesco
- hain.., (e)n .?? → tan
- haina → el tal, la tal
- hainbat → mucho, mucho|mucha, mucho|muchos, mucho|muchas
- hainbat → tanto como
- hainbat hobeto → tanto mejor
- hainbertze → mucho, mucho|mucha, mucho|muchos, mucho|muchas
- hainbertze → tanto (como aquello)
- hainek → los tales, las tales
- haintzakotzat hartu (du) → tomar en consideración, estimar, apreciar, respetar
- haitz → peña, roca, piedra
- haitzitik-haitz → de roca en roca
- haitzur → azadón, azada
- haitzurdin → mármol
- haitzurka → con azadones
- haitzurtu (du) → cavar
- haize → aire
- haize → viento
- haizkolari, aizkolari → leñador .??
- haizto, aizto → cuchillo .??
- haizu → permitido, lícito
- haizu izan (zaio) → estar permitido, ser lícito
- haizu ukan (du) → provocar
- hal, al → acaso, por ventura, quizás
- hala → así, de aquel modo
- hala bada → así pues, por consiguiente, por lo tanto, por lo mismo, por ello
- hala biz → así sea
- hala halarik → a pesar de eso, sin embargo
- (h)ala jainkoa! → ¡Vive Dios!, ¡como hay Dios!, ya lo creo que sí
- halabainan → empero, no obstante, en efecto, sin embargo
- halabehar → destino, fortuna, fatalidad
- halabeharrezko → ineludible, necesario
- halaber → asimismo
- hala-ere, hala ere → sin embargo
- halakotz → por ello, por lo mismo, de esa manera
- halare → sin embargo
- halarik → así, de aquel modo
- halarik ere → a pesar de eso, sin embargo
- halatan → así, de aquel modo, del mismo modo
- halatan ere → así también, del mismo modo
- halere → sin embargo
- haltz → aliso
- hamabi → doce
- hamabortz, hamabost → quince.??
- hamabortzero → cada quince días
- hamaika → mucho, mucho|mucha, mucho|muchos, mucho|muchas
- hamaika → once
- hamaikagarren → undécimo
- hamalaur → catorce
- hamalaur, hamalau → catorce
- hamalaurgarren, hamalaugarren → decimocuarto
- hamar → diez
- hamar ezpa hogei → de diez a viente, diez o veinte
- hamargarren → décimo
- hamar-hirur, hamahirur, hamahiru → trece
- hamar-mila, hamar mila → diez mil
- hamasei → dieciseis
- hamaseigarren → decimosexto
- hamazazpi → diecisiete
- hamikatu → sentir hambre
- hamiltegi → precipicio, despeñadero
- hamiltza → precipicio
- hamitu → extenuarse
- han → allí
- handi → gran, grande
- -en handi(a) → (la) grandeza del
- handiago → más grande, mayor
- handiago-edo-ttipiago → más o menos, mayor o menor
- handiagotu (da) → hacerse más grande, agrandarse, aumentar
- handiagotu (du) → hacer más grande, agrandar, aumentar, hacer mayor
- handi-arazi (du) → fomentar, hacer grande
- handiera → grandor, magnitud
- handi-handi → muy grande
- handiki → cacique, poderoso, magnate, noble
- handios → grandioso
- handioski → grandiosamente
- handiresun → grandiosidad
- handitze → crecimiento
- hankaz gora → patas arriba
- haragizko → carnal
- -en haraindian → en la otra parte de, al otro lado de
- harakin-haizto → cuchillo de carnicero
- harako → (el) de marras
- harako → para allá
- haran → valle
- harantz, harantza, haruntz → hacia allá
- har-arazi (du), harrarazi (du) → hacer tomar, hacer coger
- harbi → nabo
- hare, harea, area → arena
- harea → arena
- hare-ale → grano de arena
- harenga → arenga .??
- harenga handiak egin (ditu) → vociferar, arengar, hacer grandes arengas
- hargatik → por aquella razón, por esa razón, por esta razón
- hargatik → por aquello
- hargin → cantero
- hargin → masón
- hargingo → cantería
- hargingo → masonería
- hari → a él, a ella, a ello, a aquél, a aquel, a aquella, a aquello
- hari → hebra (de hilo)
- hari → hilo
- hari → intención
- haritz → roble
- hark, harek → él, ella, ello, aquél, aquel, aquella, aquello
- Harkadi .?? → Arcadia
- harkaditar .?? → árcade, arcadio
- harkaditiar .?? → árcade, arcadio
- harkaitz, arkaitz, arkaitz → risco, peña, roca
- harpe → caverna
- harpetar → cavernícola
- harrabots → ruido, estruendo, estrépito
- harreman → relación, trato
- harremanetan sartu (da) → relacionarse, ponerse en relación
- harrera → acogida
- harri → piedra
- harribide → calzada
- harridal .?? → pedregal
- harridura → asombro,estupor, pasmo, estupefacción
- harrigarri → extraño, admirable, estupendo, asombroso
- harrikoskor → pedazo de piedra
- harrimeta → pirámide
- harritu (da) → extrañarse, asombrarse, admirarse, pasmarse
- harrizko → de piedra, pétreo
- harro → fofo, hinchado, hueco
- harro → fruta atacada por el gusano
- harro → orgulloso, vano, altivo
- harro → osado, atrevido, audaz
- harrobi → cantera
- harrokeria → vanidad, orgullo
- harzara → de nuevo, nuevamente
- harzara ekintza → reacción
- harzara eman (dio) → devolver
- harzara eman (zaio) → ser devuelto, devolverse
- harzara irabazi (du) → recobrar
- harzara irabazi (du) → recobrar
- harzarat → de nuevo, nuevamente
- harzaratu (da) → repetir, aparecer de nuevo
- harzaratu (da) → retroceder, recular
- harzaratze → repetición
- harzarazko → repetitivo
- has → desnudo, despojado, descubierto
- has → pobre
- hasarre → ira, cólera, enfado
- hasarretu (du) → encolerizarse, montar en cólera, enfadarse
- haserre → enfado, ira, cólera
- hasi (da) → comenzar, empezar, iniciar, iniciarse, partir
- hasperen → suspiro, jadeo
- has-punctu → punto de partida
- hastandu (du) → alejar, repeler, desechar, desplazar, deshacerse de
- hastapen → comienzo, principio, rudimento
- hastial → funesto
- hats → abominación
- hats → aliento, respiración
- hats → asqueroso, abominable
- hats → cólera, rencor
- hats → mal olor, hedor
- hatsanka → jadeo, respiración agitada
- hatsapen → rudimento, comienzo, principio
- hatsapenean → al comienzo
- -en hatsapenean → en los comienzos de
- hatsarre → comienzo, principio
- hatsarrean danik → desde su comienzo
- hatse → comienzo, principio
- hatse → objeto, ??
- hatsedon (da) → reposar, descansar
- hatsedongabe → sin tomar reposo
- hatsedongu → reposo, descanso
- Hatsegabeko Bilakatze, Hatsegabeko Bilakatze → Evolución Eterna (que no tiene principio), eterno retorno
- hatxe → hache
- hatz → casta, raza, linaje
- hatz → comezón, picazón
- hatz → dedo
- hatz → garra
- hatz → pata de bestias
- hatz → rango, esfera de acción
- hatz → rastro, vestigio, huella, indicio, marca, señal
- hatz bete, hatz bete → un palmo
- hatzapar → garra
- hau bait da, haur bait da → esto es, es decir
- hau guztior → todo esto
- hau, haur → este, esta, esto
- hauei, hauiei, haukiei → a estos, a estas
- hauien → de estos, de estas
- haukiek → estos, estas
- haur → hijo, hija
- haur → niño, niña
- haur da, [hau da], h.d → esto es, es decir
- haur, hau → este, esta, esto
- haurdun izan (da) → (estar) encinta, embarazada
- haurk → estos
- haurrak eragin (ditu) → procrear, tener hijos
- haurren kotxetto → cochecito de niños
- haurtto → niñito, niñita, bebé
- hausko → fuelle
- hausnar egin (du) → cavilar, considerar, meditar
- hauste → ruptura, rotura, fractura, infracción
- hauta → elección
- hautapen → elección
- hautatu (da) → ser elegido
- hautatu (du) → elegir, optar, escoger, seleccionar
- hautatze → elección
- hautemaite → investigación, estudio, observación, averiguación
- hauteman (du) → averiguar, observar, examinar, investigar, estudiar
- hauteskunde → elección
- hauts → polvo
- hauts beltz → ceniza negra
- hauts, errauts → ceniza
- hautsetsi .?? → averiguar algo, elegir, predestinar
- hautsi (du) → romper, quebrar, fracturar, quebrantar
- hautza-kanôn → canon de elección, norma de elección
- hauxe da → esto es, es decir
- hauzu → permitido
- haxe → fardo, carga, fajo
- haxe, huraxe → aquello,aquella, aquel mismo
- hazgale → rascazón, prurito, ganas de rascar
- hazi → semilla
- hazi (da) → adiestrarse, criarse, formarse, educarse
- hazi (da) → crecer
- hazi (du) → educar, formar, criar, adiestrar
- hazi (du) → hacer crecer
- hazidura → cría, crianza
- haziera → educación
- hazil → noviembre
- hazkor → cápsula o espiga de lino
- hazkor → crecedero, creciente, propenso a crecer
- hazkurri → alimento
- hazpete → pulgada
- hazta → peso
- haztadun, astun → pesado
- haztamen → tacto
- haztamuka → a tientas
- haztatu (da) → cabalgar
- haztatu (du) → tocar, tantear, pesar a pulso
- hazta-zentru → centro de gravedad
- hazte → crecimiento
- hazti → druida, adivino
- haztura → costumbre, hábito
- hebain → débil
- hebaindu (da) → decaer, perder fuerzas, extenuarse, debilitarse
- heberkara → hebreo
- hedago → extensión, envergadura, amplitud, mercado, desarrollo
- hedatu → amplio, vasto, extenso, ancho
- hedatu (da) → extenderse, ampliarse, desarrollarse, cundir, difundirse, propagarse
- hedatu (du) → ampliar, extender, exagerar
- hedatuagoki → más extensamente, más ampliamente
- hedatu-erkidego → sociedad desarrollada, sociedad extensa, sociedad amplia
- hedatuki → extensamente, ampliamente
- hedatze → despliegue, desarrollo
- hede → correa
- hede → lejía
- hede → pozo de curtidor
- heden → veneno
- heden-gas → gas tóxico, gas venenoso
- hedoi → bruma
- hedoi → nube
- hegal → ala
- hegalada → vuelo
- hegalatza → vuelo
- hegaldatu (da) → volar
- hegaltada → vuelo
- hegan → volando
- hegan → volando
- hegape → sobaco
- hegats → pluma grande de ave
- hegaz egin (du) → volar
- hegaztada → vuelo
- hegaztin → ave
- hegi → vertiente, ladera
- hego → ala
- hego → aleta
- hego → sur
- hegoalde → sur
- hegoaldeko → meridional, del sur
- hegoi → sur
- hegoialde → sur
- hei, heiei → a ellos, a ellas
- heiagora → suspiro, gemido, quejido, grito, exclamación
- heiatu (dio) → impulsar, excitar, estimular
- heienganatu (da) → ir adonde ellos
- heina → el tal, la tal
- heinak → el tal, la tal
- heinek → ellos, ellas, los tales, las tales
- hek (da) → aquellos, aquellas, ellos, ellas
- hekiek (du) → ellos, ellas, aquellos, aquellas
- hel → socorro
- helburu → objetivo, meta, propósito, resultado, fin, objeto final, tarea
- heldaio → desaliñado
- heldaio → persona inútil, miserable
- heldaio → rendido de cansancio, extremado, fatigado
- helde → afluencia
- helde → aventura, suerte
- helde → epidemia
- heldu → maduro
- heldu (da) → llegar
- helgaitz → fiebre, calentura intermitente
- heltura → socorro
- hemen → aquí
- hemeretzigarren → decimonoveno, decimonono
- hendekatu → degenerado
- hendekatu (da) → degenerarse
- hendekatzapen → degeneración
- hendekatze → degeneración
- herabe → pereza
- herabe → repugnancia, reparo
- herabe → timidez
- herabe → tímido, enclenque, irresoluto
- herbal → flaco, débil, estropeado
- herbaldu → flaquear, debilitarse, hacerse débil
- herbaldura → flaqueza, debilidad
- herbertze → tierra extraña, extranjero
- herdoil → corrosivo.?
- herdoil → roña, herrumbre
- herdoildu (da) → roñarse, oxidarse
- heren → tercero
- heren → tercio
- herenegun → anteayer
- herio → muerte
- Herioa → La Muerte, La Peste
- herio-pena → pena de muerte, pena capital
- heriotara eman (da) → ser entregado a la muerte
- heriotz → muerte
- heriotza → muerte
- heriotzaratu (da) → ser moribundo, estar moribundo
- heriotze → muerte
- heroi → héroe
- heroiki → heroicamente
- heroiko → heroico
- herra → rencor, odio
- herratu (du) → odiar, sentir rencor hacia
- herratze → extranjero, pueblo extraño
- herri → nación, patria, pueblo, territorio, país
- herri- → popular, del pueblo, nacional
- herri- → público
- herri xehe → pueblo llano, pueblo sencillo
- Herri-Akadêmi(a) → Academia Popular
- herrialde → región, comarca, zona, país, localidad, distrito
- herri-armada → ejército popular
- herri-arte → arte popular
- herri-ballet → ballet nacional
- herriburu → cabeza de partido
- herri-cultura → cultura popular
- herrien arteko → internacional, entre pueblos
- herri-forma → forma popular
- herri-gubernu → gobierno popular
- herri-hizkuntza → lenguaje popular
- herri-jakintza → ciencia popular, sabiduría
- herri-jaregintza armada → ejército popular de liberación
- herrikide → compatriota, paisano
- herriko → popular, del pueblo
- herrikoi → nacional, popular, patriota
- herri-manu → poder popular
- herriska → aldea
- herriskila → poblacho, poblezuelo
- herritar → ciudadano
- herritargo → etnicidad, nacionalidad, pertenencia étnica
- herrixka → aldea
- herrizale → partidario del pueblo, populista
- herri-zapalkuntza → opresión nacional
- herroka → rango, fila, hilera
- herru → flema, gargajo
- herru → lodazal, basura
- herru → reliquia, resto, lacra
- herruratu (da) → ir al lodazal
- hersatu (zaio) → confiarse, encomendarse
- hersi → cerrado
- hersi → estrecho, estricto
- hersi (du) → cerrar
- hersi (du) → encerrar
- hersi (du) → estrechar
- hersi-hersi → muy estrecho
- hersiki → apretadamente
- hersiki → estrechamente, estrictamente
- hersirik → cerrado
- hersitu (du) → cercar
- hersitu (du) → estrechar, encoger
- herstu → estrecho
- herstuki → rigurosamente, estrechamente, estrictamente
- herstuki-herstuki → muy rigurosamente, muy estrechamente, muy estrictamente
- herstura → trance, apuro, apretura, rigor
- hersu → pena
- hertaldi → disminución
- hertsi → estrecho, estricto
- hertu (da) → desinflarse
- hertu (da) → disminuirse, mermarse
- hertxadura → opresión
- hertxari → opresor
- hertxatu (du) → oprimir
- hertze → intestino, tripa
- hesi → adral
- hesi → seto, valla
- hesol → estaca pequeña para setos
- hesol → estacada
- hesparru → cercado, ámbito, acotamiento
- heu → tú mismo
- heuragi → mucho
- heure → de tí mismo, tu
- heuren → suyo, de ellos, su
- heuren .?? → de ustedes.?
- heurentzat → para ellos mismos
- heuroentzat → para ellos mismos
- hezatu (du) → humedecer, refrescar
- hezatu (du) → regar
- heze → húmedo, fresco, verde
- heze-heze → muy húmedo, muy fresco, muy verde
- hezi (da) → educarse
- hezi (du) → educar
- hezikera → educación
- heziketa → educación
- heziketa-higikune → movimiento para la educación, movimiento educativo
- heziketa-lan → trabajo educativo
- hezkuntza → educación
- hezo → húmedo
- hezur → hueso
- hezurmuin → tuétano, médula
- h-gabeko → que no tiene h, sin hache
- hi → tú
- hibi → vado
- higa → ajar, gastarse las cosas, consumirse
- higa → consumirse de enfermedad
- higa → llegar a ser, convertirse, volverse en
- higadura → desgaste, ajamiento
- higatu (da) → ajar, gastarse las cosas, consumirse
- higatu (da) → consumirse de enfermedad
- higatu (da) → llegar a ser, convertirse, volverse en
- higikuna → movimiento
- higikune → movimiento
- higitu, higi, higitzen (da) → moverse
- higitu, higi, higitzen (du) → mover
- higuin → asco, tedio, repugnancia
- higuin → detestable
- higuin → estado normal de una persona
- higuin → mango de azada, de hacha
- higuin → pesado, fastidioso
- higuindu, higuin, higuintzen (du) → detestar (a un niño)
- higuindu, higuin, higuintzen (du) → detestar, aborrecer, repudiar un hombre a su mujer, un ave a los huevos
- higuindu, higuin, higuintzen (du) → repugnar, sentir repugnancia, asquear, causar asco
- higuintza → repugnancia, tedio, asco
- hil → muerto
- hil, hil, hilten [hiltzen] (da) → apagarse
- hil, hil, hilten [hiltzen] (da) → morir
- hil, hil, hilten [hiltzen] (du) → apagar
- hil, hil, hilten [hiltzen] (du) → matar
- hila → mes
- hilabete → mes
- hilabeteoro → mensualmente, todos los meses
- hilarazi, hilaraz, hilarazten (du) → hacer morir, matar
- hilargi, ilargi → luna
- hilargi-urte, ilargi-urte → año lunar
- hilari → funeral
- hildo → senda, camino
- hildo → surco
- hildura → adormecimiento de algún miembro
- hildura → decadencia
- hildura → mortificación
- hile → mes
- hile-oro → mensualmente, todos los meses
- hilgora → cuarto creciente
- hiliki → cadáver
- hilka → matanza, hecatombe
- hilketa → muerte, matanza
- hilkor → mortal
- hilobi → sepultura, sepulcro, fosa
- hilotz → cadáver, muerto
- hiltzaile → asesino
- hiltzaile → matador
- hiltzeka → homicidio
- hiltzer egon (da) → estar moribundo
- hinka → crisis, momento difícil, crítico
- hinka → mu, palabra
- hinka → queja
- hint → deseo, anhelo
- hint → mú, palabra
- hint → queja
- hira → ira
- hiragarri → doloroso, aflictivo
- hiraka → cizaña
- hiran → ultrajante, afrentoso
- hiratu → gastarse un hombre, debilitarse, venir a menos
- hiratu → ponerse airado, irritarse
- hiri → a tí
- hiri → ciudad, villa
- hiri ttipi → poblado, pequeña ciudad
- hiriburu → capital
- hirikide, hirikide → conciudadano
- hiritar → burgués
- hiritar → ciudadano, habitante de ciudad
- hiritar → ciudadano, natural de un país
- hiritar gudu → guerra civil
- hiritar-arteko (gudu) → (guerra) civil
- hiritargo → burguesía
- hiritargo → ciudadanía
- hiritargo ttipi → pequeña burguesía
- hirizain → guardia municipal
- hiro → materia, pus
- hiro → podredumbre, carcoma
- hiroi → afrenta
- hiroi → reproche, injuria, mofa
- hirrika → sima, hendidura
- hirrikitu → sima, hendidura
- hirrits → placer,apetito, concupiscencia, inclinación
- hirur → tres
- hirur-buruko → de tres cabezas, que tiene tres cabezas
- hirurehun eta hirurogeita hemezortzi, [hirur ehun hirur hogei ta hemezortzi] → trescientos setenta y nueve
- hiruretan → a las tres
- hiruretan → tres veces
- hirur-ezpa-bortz → tres o cinco, de tres a cinco
- hirur-ezpa-laur → tres o cuatro
- hirurgarren → tercero
- hirur-hogei ta hamar → setenta
- hirur-hogeita → sesenta y tantos, sesenta y tantas
- hirurkoi → triple
- hirurkoitz → triple
- hirurkoiztasun [hirurkoitztasun] → trinidad
- hirurogei, hirurogei, hirurogoi, hirurogei, hiruretan hogei, hiruretan hogoi → sesenta
- hirurtasun → trinidad
- hirutan, hiruretan → tres veces
- hista → burla
- histu → cumplir, satisfacer
- histu → silbido
- hits → ajado, usado
- hits → color pálido
- hits → empañadura, mancha
- hits → enfriamiento de amistad
- hits → irresoluto, sin carácter, deslucido, desgarbado
- hits → sucio
- hits → triste
- hitz → condición
- hitz → palabra, término
- hitz → promesa
- hitz egin (da) → hablarse
- hitz egin (du,dio) → hablar
- hitz huts → palabra sin contenido, palabra vacía, vana, sin valor
- hitz zahar → máxima, refrán
- hitz zuhur → dicho, refrán, proverbio, sentencia
- hitza hartu (du) → tomar la palabra
- hitzaldi → discurso, conferencia, intervención, conversación, charla
- hitzartu (du), hitz hartu (du) → convenir, acordar
- hitzaurre → introducción, prólogo
- hitzegile → hablante, parlante
- hitzeman (du, dio) → prometer, dar palabra
- hitzemankizun → promesa
- hitzengabeko → sin palabras, que no tiene palabras
- hitzen-lapurreta → robo de palabras
- hitzetan → de palabra
- hitzez → de palabra, verbalmente
- hitzez-hitz, hitzez hitz → literalmente, textualmente
- hitzezko → verbal
- hitzontzi → hablador, parlanchín, charlatán
- hitz-sorkuntzale → creador de palabras, inventor de palabras
- hitz-sorkuntze → creación de palabras, invención de palabras
- hizialdura, izialdura → represión
- hizka → discutiendo, debatiendo, disputando
- hizkalki → dialecto
- hizkalkitto → dialectillo
- hizkalzain → lingüísta
- hizkara → nivel de lenguaje
- hizkaralari → lingüísta
- hizkatu (du) → debatir, discutir, disputar
- hizkelzain → #Value?#
- hizkera → lengua
- hizkera → #Value?#
- hizketa → conversación, entrevista
- hizkirimiri → chascarrillo
- hizkuntza → lengua, idioma, lenguaje
- hizkuntzazko → lingüístico
- hizlari → conferenciante, charlista
- hizlatu (du) → reflejar
- hiztegi → diccionario, vocabulario
- hiztun → hablador
- hiztun → hablante
- hiztun → hablista, orador
- hm, hm → hm, hm
- hobari → cualidad
- hobe → mejor
- hobeagotu (du) → mejorar lo que ya es bueno
- hobedun → culpable, reo
- hobeki → mejor, de mejor modo
- hobekien → mejor (que nadie), de mejor modo
- hobekienik → mejor (que nadie), de mejor modo
- hoben → vivio, defecto, culpa, delito
- hoberen → mejor
- hobesteko → preferible
- hobeto → mejor, de modo mejor
- hobetsi (du) → preferir
- hobetu (da) → mejorarse
- hobetu (du) → mejorar
- hobetze → mejora
- hobi → concavidad
- hobi → fosa
- hobi → sepultura, sepulcro
- hobiel → oscuro, cubierto, sombrío, triste (hablando del cielo)
- hobiratu (du) → sepultar, enterrar
- hobitu (du) → sepultar, enterrar
- hodei → nibe, nubarrón
- hodi → tubo
- hoditto → tubito
- hogei → veinte
- hogeiko → veintena
- hogeita bederatzigarren, hogei-ta-bederatzigarren → vigésimonono
- hogeita bortz [hogei-ta bortz] → veinticinco
- hogeita hamar [hogei-ta-hamar] → veintinueve
- hogeita hirur [hogeita-hirur] → veintitrés
- hogeita laur [hogei-ta-laur] → vienticuatro
- hogeita sei [hogei ta sei] → veintiséis
- hogeita zortzi → veintiocho
- hoik → esos, esas
- hoik → vosotros
- hoila → vanagloria, vanidad, orgullo
- hoilaz liluratu → #Value?#
- hoilla, hoila → vanagloria, vanidad, orgullo
- hoin → tan
- hoinbat → tanto
- hoinbat hobeki → tanto mejor
- hoinbertze → tanto (una cantidad como ésa)
- hok → estos, estas, esos, esas
- hok → vosotros
- hola → así (de este o ese modo)
- hola holarik → así todo, con todo
- holako → semejante(s), tal, tales
- holarik ere → sin embargo, a pesar de eso
- holli → amarillo
- hona → aquí (a este lugar), acá
- hona → aquí, acá (a este lugar)
- hona → he aquí
- hona hemen → he aquí
- honatu, hona, honatzen (da) → venir aquí
- honatu, hona, honatzen (du) → traer, conducir, mover..., aquí
- hondadura → depilación, derroche
- hondakin → residuo, resto, despojo
- hondamendi → ruina, perdición
- hondar → arena
- hondar → fondo
- hondar → residuo, hez
- hondar → retal
- hondartu (da) → encallar, varar en la arena una embarcación
- hondartza → arenal
- hondartza → playa
- hondatu (da) → hundirse
- hondikozko → infortunado, nefasto
- hondo → fondo
- hondope → base
- honela → así, de este modo
- honela ere → por lo tanto, así también
- honelako → así, de esta clase, tal (como éste)
- honen → de este, de esta, de esto
- honen → tan (como este, esta, esto)
- honen → tan (como este, esto, esta)
- honengatik → en consecuencia, por esto
- honestuki → honestamente
- honetara → así pues, de este modo
- hor → ahí (en ese lugar)
- hor → perro, can
- horda → horda
- hordi → borrachera, ebriedad
- hordi → borracho, ebrio
- hordikeria → borrachera, ebriedad
- horditu (da) → emborracharse, embriagarse
- hor-hemenka → acá y acullá, a cada paso, aquí y allá
- hori → amarillo
- hori → ese, esa, eso
- hori → tú
- horixe → ese mismo, eso mismo, esa misma
- horko → contrato
- horko → de ahí
- horko → juramento
- horko → persona o cosa por que se jura
- horko → testigo de un juramento
- horma → hielo
- horma-massa [hormamassa] → masa de hielo
- horma-oldar → masa de hielo
- hornidura → suministro, provisión
- hornitu (da) → proveerse
- hornitu (du) → cumplir, completar
- hornitze → provisión
- horra → ahí (a ese lugar)
- horra, horrá → he ahí
- horrat → #Value?#
- horregatik → por eso, por lo tanto, por consiguiente
- horren → de ese, esa, eso
- horren → tan (como ése)
- horrexegatik → por eso mismo, por lo tanto, por consiguiente
- hortakotz → por consiguiente, por lo tanto, por ello, por eso, en consecuencia
- hortarakotzat → por consiguiente, por lo tanto, por ello, por eso, en consecuencia
- hortarantzatu (du) → dirigir (los ojos...) hacia ese / esa, llevar hacia
- hortarat → así
- hortatik → en consecuencia, de ahí
- hortz → diente
- hortz-burpil, hortz-burpil → rueda dentada, engranaje
- horzkatu (du) → morder
- hosin → asimismo.??
- hospatsu → famoso, célebre, ilustre, solemne
- hospatu → famoso, célebre, ilustre
- hospatu (du) → celebrar, festejar, conmemorar
- hospatze → celebración
- hospe → fama, reputación, renombre
- hospetsu → famoso, célebre, ilustre, solemne
- hospitale → hospital
- hots → ea, vamos a ver
- hots → es decir
- hots → fama, reputación, renombre
- hots → golpe, momento
- hots → ruido, sonido
- hottentot → hotentote
- hotz → frío
- hotz hotz izan (da) → hacer mucho frío
- hotz izan (da) → hacer frío
- hotz izan (da) → tener frío
- hotz-hotz → muy frío
- hotzik → frío
- hozka → estado normal, estado habitual de salud.??
- hozkar → fresco
- hoztasun → frialdad
- hudigo → aversión
- huita → llamada, llamamiento, invocación
- hullan → cercano
- hunkigarri → emotivo, sensible
- hunkimen → (sentido del) tacto
- hunkimenezko → táctil
- hunkitu (du) → causar emoción
- hunkitu (du) → recibir
- hunkitu (du) → tocar
- hunla → así, de este modo
- huntan → es decir
- huntara → de este modo, así pues
- huntarat → de este modo, así pues
- huntaz gainera → además de esto, aparte de esto
- huntz → hiedra, yedra
- hura → aquel, aquella, aquello, él, ella, ello
- hurbil → cerca, próximo
- hurbil → cercano, próximo
- hurbildu (da) → acercarse, aproximarse
- huri → ciudad, villa
- huri → hermoso ángel hembra del paraíso
- Huri-Zahar → Casco Viejo (de Bilbao)
- hurrengo → siguiente
- hurritasunaz → con economía
- hurrun → lejano
- hurrun → lejos
- hurrundu (da) → alejarse, apartarse
- hurrundu (du) → alejar, apartar
- hurrunetik → de lejos, desde lejos
- hustasun [hutstasun] → pureza
- hustasun [hutstasun] → vacío, vacuidad
- hustu (da) → debilitarse
- hustu (da) → vaciarse
- hustu (du) → debilitar
- hustu (du) → vaciar
- huts → erróneo
- huts → error, fallo, yerro
- huts → puro, mero, simple
- huts → vacío, vacuo
- huts egin (du) → fracasar, fallar, errar, cometer errores
- huts ezin-eginezko → infalible
- hutsal → erróneo, incorrecto, vano, de poco valor, pobre
- hutsalaldi → deficiencia
- hutsaldi → fracaso, error
- hutsaldu (du) → desvirtuar
- hutsalkeria → disparate, vanidad, ligereza, insubstancialidad
- hutsarte → carencia
- hutsarte → defecto, culpa
- hutsarte → espacio vacío
- hutsarte → interrupción
- hutsarte → ocio, tiempo libre
- hutsarte → oportunidad, ocasión
- hutsegin → fracasado, fallido
- hutsegite → defecto, fallo
- hutsegite → fracaso, fallo, error
- huts-huts → muy puro, purísimo
- huts-hutsal → de muy poco valor
- huts-hutsik → puramente, meramente
- hutsik → puro
- hutsik → vacío
- hutsune → vacío, hueco
- hyme, hüme, hume → Vide: hume
- -i aiduru, -i haiduru → esperando a, aguardando a, a la espera de
- -i aiduru izan (zaio), -i haiduru izan (zaio) → esperar a, aguardar a, estar esperando a, estar aguardando a
- -i aintzi → con respecto a
- -i aitzi → con respecto a
- -i aitzi → contra, en contra de, por oposición a
- -i aitzi bide batetan egon (da) → salir al paso de
- -i aitzi egin (du) → rechazar, oponerse a
- -i antzeko → semejante a, parecido a, similar a
- -i atxiki, atxik, atxikiten (zaio) → adherirse a, agregarse a
- -i aurka, - i aurka → frente a, apegado a.??,
- -i aurka egin (dio), -i aurka egin (dio) → oponerse a, enfrentarse con., dar cara a, hacer frente a, hacer la contra a
- -i aurkatzean, -i aurkatzean → en oposición a
- -i aurkaz, -i aurkaz → en oposición a, frente a
- -i aurkaz-aurk egon (zaio), -i aurkaz-aurk egon (zaio) → oponerse a, estar frente a
- -i aurkaz-aurk ezarri (du), -i aurkaz-aurk ezarri (du) → oponer a, colocar frente a
- -i aurkaz-aurk, -i aurkaz-aurk → frente a
- -i balio izan (zaio) → servir a, valer a
- -i begira egon (zaio) → estar mirando a
- -i buruz → sobre, en cuanto a, respecto a, acerca de
- -i buruzko → sobre, concerniente a, acerca de, hacia, respecto a
- -i emana(k) izan → estar dado a, ser fiel a
- -i eretz → contra, en contra de
- -i eretzean → junto a, al lado de
- -i kontra → contra, apoyado en
- -i zai egon (da) → esperar a, aguardar a
- ia → casi
- i-a → i-a
- ia buluzik [ia-buluzik] → casi desnudo
- ia-ia → casi-casi
- ia-kera → lengua que sólo emplea "ia" como léxico
- ias → casta, raza, linaje
- ibai → río
- ibar → vega
- ibar ertain [ibar-ertain] → vega mediana
- ibaso → río
- ibenetaren zeremonia → reunión inaugural
- ibeni (da) → ponerse, establecerse, crearse, implantarse, colocarse
- ibeni (du) → poner, establecer, crear, implantar, colocar
- ibente → establecimiento, creación, implantación, colocación
- ibilaldi → #Value?#
- ibilbide → curso, itinerario, trayectoria, recorrido
- ibilgailu → vehículo
- ibili (da) → andar, marchar, caminar
- ibili (da) → andar, marchar, caminar
- ibilki → habiendo andado
- ibiltari → andarín, andador, caminante, viajero, viandante
- idatzi → Vide: iratzi
- idazkari → Vide: irazkari
- idazki → Vide: irazki
- idazle → Vide: irazle
- idaztankera → Vide: iraztankera
- ideia → idea
- ideiengabeko → falto de ideas
- ideki → abierto
- ideki (da) → abrirse
- ideki (du, dio) → abrir
- idekidura → abertura
- idekitze → apertura
- idi → buey
- idu → cuello
- idun → cuello
- iduneko → collar
- iduri → cisco, carbón muy pequeño
- iduri → imagen, figura
- iduri → parecer
- iduri → parecido, semejante
- iduri → semejanza
- iduritu (zaio) → parecerle a uno algo
- iduriz → al parecer
- iffernu → infierno
- ifini (du) → poner
- igan (da, zaio) → subir, subirse
- igande → domingo
- igande → domingo
- igar → seco, yerto, marchito
- igarkuntze → adivinación
- igaro (da) → pasar
- igaz → antaño
- igaz → el año pasado
- igel → rana
- igeltsu → yeso
- igeritan → nadando
- iges egin → Vide: ihes egin
- igesik ez egin → Vide: ihesik ez egin
- igeska → Vide: iheska
- igon (da) → subir, subirse
- igorri (da) → enviarse
- igorri (du,dio) → enviar, remitir
- iguriki (da, zaio) → esperarse, aguardarse
- iguriki (du) → esperar, aguardar
- iguriki (du) → sostenerse, tenerse en pie
- igurikipen → esperanza
- igurikitze → espera
- iguzki → sol
- iguzki-iluntze → obscurecimiento del sol.?
- iguzki-izpi → rayo solar
- ihabali → apoltronarse, acobardarse
- ihabali → poltrón, cobarde
- ihakin → mofa, remedo
- ihakin egin (du) → mofarse, remedar
- ihalozka → revolcándose
- ihalozkatu → revolcarse
- ihar → seco, yerto
- ihardespen → respuesta
- ihardetsi (du, dio) → responder
- ihardoki (du) → discutir
- ihardoki (du) → refutar
- ihardoki (du) → resistir
- iharduki → discutir
- iharduki → insistir, perseverar
- ihartu (da) → secarse, marchitarse
- ihauli → maltratar
- ihaurri → alfombrar.??,
- ihaurri → de bruces
- ihaurri → desgranar, despojar las castañas
- ihaurri → esparcir
- ihaurri → llenarse completamente (un árbol)
- ihaurri → mucho, en abundancia
- ihes egin (du, dio) → huir, escaparse
- ihesi egin (du,dio) → huir, escaparse
- ihesik ez egin (du) → no huir, no escaparse
- iheska → huyendo, escapando
- iheskako higikune → movimiento de escape, movimiento de fuga
- ihi → fácil
- ihi → junco
- ihintza → rocío
- ihiza → caza
- ihizatara joan (da) → ir de caza
- ihizi → caza, pieza de caza
- ihizi-coto, [ihizi-koto] → coto de caza
- ihiziko coto, [ihiziko-koto] → coto de caza
- ihizitara joan (da) → ir de casa
- ihizi-toki → coto de caza
- ihizlari → cazador
- ihizora → perro de caza
- ihiztari → cazador
- ijito → gitano
- ijitosa → gitana
- -ik → sufijo adverbializador o verbal de consecuencia.??
- -ik → sufijo partitivo
- -ik bezala, erranik bezala → como
- -ik gabe → sin, sin ningún, sin ninguna
- -ik gabeko → falto de
- -ik gutti → poco
- -ikako → sufijo compuesto de -ik + -ko
- ikara → miedo, temor
- ikara → movimiento, temblor
- ikara → susto,temblor
- ikaragarri → tremendo, terrible
- ikaratu (da) → amedrentarse, intimidarse, asustarse, conmoverse, temblar
- ikara-typo → tipo de miedo, tipo de temor
- ikasi (da) → aprenderse
- ikasi (du) → aprender, comprender
- ikasi (du) → estudiar, comprender
- ikaskai → lección, materia de estudio, conferencia
- ikaskide → condiscípulo, compañero de estudios
- ikaskintza → aprendizaje
- ikaskintza → lección, enseñanza
- ikaskizun → lección, objeto de estudio
- ikasle → estudiante, alumno, aprendiz, aprendedor?
- ikaspen → lección, enseñanza, noción, estudio
- ikastetxe → colegio, centro de enseñanza, escuela
- ikastola → ikastola, escuela vasca
- ikastun → estudiante aplicado, alumno aplicado
- ikatz → carbón
- ikazkin → carbonero
- ike → colina
- ike → cuesta muy pendiente
- ikerpen → experimentación, investigación
- ikertu (du) → examinar, experimentar, reconocer, buscar, escudriñar, registrar, estudiar
- ikertu (du) → investigar
- ikertza → investigación
- ikertzaile → investigador
- ikertzapen → investigación
- ikertze → investigación
- ikertze-bilkura → reunión de investigación
- -ik-eta → habiendo & participio??
- iko → higo
- -iko → sufijo compuesto de -ik + -ko
- ikur → lema
- ikurrin → bandera
- ikurrin → ikurriña, bandera vasca
- ikus-arazi (dio) → hacer ver
- ikusbide → vista, perspectiva
- ikusgarri → digno de verse, vistoso
- ikusgarri → panorama, espectáculo
- ikusgarri → prodigio
- ikusgarri → regalo, presente
- ikusgarri → señal
- ikusi (da) → verse
- ikusi (du, dio) → ver, percibir por la vista
- ikuska → viendo con insistencia, mirando
- ikuskera → modo de ver, visión
- ikuskizun → espectáculo, objeto de visión
- ikuskizun → (lo que está) por verse
- ikuskizun → visión
- ikusmen → vista, sentido de la vista, visión
- ikusmira → punto de mira
- ikuspegi → aspecto
- ikuspen → visión, vista
- ikuspunctu → punto de vista
- ikustapen → vista, mirada, vistazo, ojeada
- ikustatu → echar una ojeada, revistar, revisar
- ikustatu → visitar
- ikusune → punto de vista
- ikutu (du) → tocar
- ikuzi (du) → lavar, limpiar
- ilargi → Vide: hilargi
- ilaun → #Value?#
- ilaundu → cubrirse de pelo
- ilaundu → destruir
- ilaundu → mancar, dejar medio muerto
- ilaundu → perder sabor, desvirtuarse
- ile → pelo
- iliki → apático, haragán
- iliki → tizón
- ilingo → confusión, trastorno
- ilingo → vértigo, vahido, desvanecimiento, mareo
- ilinti → tizón
- iloba → nieto
- iltki (da) → salir, partir
- iltki-arazi (du) → hacer salir, sacar
- iltkibide → salida, solución
- iltkiera → salida
- iltki-pondu → punto de partida
- ilun → capital
- ilun → noche
- ilun → oscuro, obscuro
- ilun → triste, decaido de ánimo
- ilundu (da) → anochecer
- ilundu (da, zaio) → obscurecerse
- ilundu (du) → obscurecer
- ilungo → obscuridad, tiniebla
- ilunpe → tiniebla(s), obscuridad profunda
- ilunpe-indar → fuerza tenebrosa
- ilunpekeria → tenebrismo, tenebrosidad
- ilunpetan etzan (da) → estar sumido en tinieblas
- ilunpetsu → tenebroso
- ilunpetu (du) → sumir en tinieblas
- iluntasun → obscuridad, tiniebla
- iluntze → anochecer
- iluntze → obscurecimiento
- inakin → remedo, mofa
- inar → centella, chispa
- inar → un poco
- inarroskatu (du) → sacudir, zarandear
- indar → fuerza, vigor, poder, capacidad, violencia, ímpetu, esfuerzo
- indar-relatione → relación de fuerzas
- indartsu → fuerte, forzudo, robusto, poderoso, vigoroso
- indartu (du) → fortalecer, robustecer
- infra-gorri → infrarrojo
- inguratu (du) → rodear
- inguru → contorno, derredor, alrededor
- -en inguruan → alrededor de
- inka → apegar, adherir una cosa a otra
- inka → escozor
- inka → esfuerzo que se hace en las deyecciones difíciles, en las marchas penosas, etc
- inka → suspiro
- inka → tarea, trabajo
- inka, inca.? → inca, noble andino
- inpiztatza → impulso, propulsión
- inpiztatze → impulso, propulsión
- inporta izan (zaio) → importar
- insaiatu (du) → intentar, esforzarse
- insegu → intento, esfuerzo
- intxaurrondo → nogal
- intzur → islote
- ipar → norte, septentrión
- ipar → viento norte
- ipar-ekialde → Nordeste
- Ipar-Euskalerria → Euskalherria Norte, Vasconia (del) Norte, Norte de Vasconia
- ipar-haize → viento norte
- iparralde → norte
- Iparraldeko Euskalerria → Euskalherria Norte, Vasconia (del) Norte
- ipar-sarkalde → Noroeste
- ipini (du,dio) → poner, colocar
- ipotxa → enano
- ipuin → cuento, fábula
- ipuin → Vide: ipuin
- ipurdi → culo, trasero
- ipurdi → fondo de vasija
- ipurtargi → luciérnaga, gusano de luz
- irabazbide → empleo
- irabazi (da) → ganarse, ser ganado
- irabazi (du) → ganar, lograr, conquistar, vencer
- -en kontra irabazi (du) → prevalecer sobre, ganar contra
- irabazle → ganador, vencedor
- irabazte → ganancia
- irabazte-apurtto → átomo de conquistas
- irabiakatu (da) → experimentar cambio, cambiar
- iradoki (du) → formular, desarrollar
- iradoki (du) → hacer salir, sacar
- iradokitze → solución
- iradokizun → sugerencia
- iragaite → transición, paso
- iragaitz (da) → pasar
- iragaitzaz → de paso, superficialmente, de pasada, rápidamente
- iragaitze → pasado
- iragan → pasado
- iragan (da) → pasar, transcurrir, trasladarse
- iragan (du) → pasar, cruzar, recorrer
- iragan-aldi → pasado, tiempo pasado
- iragan-bide → paso, tránsito
- iragankor → transitivo, transitorio, pasajero, efímero, temporal
- iragarri → anunciar, comunicar
- iraiki (da) → establecerse, construirse
- iraiki (du) → construir, edificar, hacer levantar, establecer
- iraikitza → construcción, edificación, establecimiento
- iraikitzaile → constructor, edificador, establecedor
- iraikitze → construcción, edificación, establecimiento
- irail → septiembre
- irain → injuria, insulto, ultraje, agravio
- irain egin (dio) → injuriar, agraviar, ultrajar, insultar
- iraina izan (zaio) → injuriado, ultrajado, agraviado, ser insultado
- iraindu (du) → injuriar, ultrajar, agraviar, insultar
- iraintza → injuria, agravio, ultraje, insulto
- iraintze → eliminación con desprecio
- iraitza → superficie
- iraitzean → de paso, superficialmente, ligeramente
- iraitzeko → superficial
- iraitzi (du) → arrojar, eliminar, expulsar, tirar, deshacerse de algo, despreciar, refutar, desechar, dejar caer
- iraizte → desprecio, refutación
- irakaskai → lección, materia a enseñar
- irakaskintza → enseñanza, lección, educación
- irakaskintza berezin → especialidad
- irakaskuntza → enseñanza
- irakasle → enseñante, maestro, profesor
- irakasmen → enseñanza, capacidad de enseñar
- irakaspen → enseñanza
- irakatsi (du, dio) → enseñar, aleccionar
- irakuntzapen → lectura
- irakurgai → lectura, materia de lectura
- irakurgarri → digno de ser leído
- irakurketa → lectura
- irakurle → lector
- irakurri (da) → leerse
- irakurri (du) → leer
- irakurte → lectura
- irakurtzaile → lector
- iralgi (da) → ser cernido
- iralgi (du) → elegir, cerner
- irantzi (du) → castrar, capar
- iratu (du) → emponzoñar
- iratu (du) → encontrar, establecer
- iratxeki (zaio) → añadirse, apegarse, agregarse
- iratzarri (da) → despertarse
- iratzarri (du) → despertar
- iratzarte → despertamiento, (el) despertar
- iratze → helecho
- iratzi (du) → escribir
- irauli (du) → volcar, transponer, invertir
- iraulkor → mudable, volcable, transponible, invertible
- iraultza → revolución, inversión
- iraultza-aintzinabide → proceso revolucionario
- iraultza-ekaitz → tempestad revolucionaria
- iraultza-gudu → guerra revolucionaria
- iraultza-higikune → movimiento revolucionario
- iraultzaile → revolucionario
- iraultza-indar → fuerza revolucionaria
- iraultza-kari → causa revolucionaria
- iraultzakeria → revolucionarismo
- iraultza-politika → política revolucionaria
- iraultza-praktika → práctica revolucionaria
- iraultza-stylo → estilo revolucionario
- iraultza-teôria [iraultza-teori] → teoría revolucionaria
- iraultzazale → revolucionario, partidario de la revolución
- iraun (du) → durar, perdurar, continuar, seguir, perseverar
- iraun-arazi (du) → hacer durar, perdurar, continuar, seguir, perseverar, mantener,prolongar
- iraunarazi, iraunaraz, iraunarazten (du) → #Value?#
- iraunpentsu → permanente, duradero, constante
- irausti (du) → provocar, dar lugar a
- iraute → duración,continuación, perseveración
- irazaki (du) → encender
- irazan (du) → crear, hacer ser
- irazkari → secretario
- irazkera → escritura
- irazki → urdimbre
- irazki → urdir la trama
- irazki, idazki → escrito
- irazlari → escritor
- irazle, idazle → escritor
- irazle-dêmiurgo → escritor demiurgo
- iraztankera, idaztankera → forma de escribir
- irentsi (du) → devorar, engullir, tragar, absorber
- iresle → devorador
- iri → cerca
- iritzi → opinar
- iritzi → opinión, parecer
- iritzi → opinión, parecer
- iritzi → presunción
- iritzia eman (du) → expresarse, dar la opinión
- iro → cansado, agobiado
- irri-barre → sonrisa
- irri-farra → sonrisa
- irri-farre → sonrisa
- irrintzin → grito estridente, sonoro y prolongado (de alegría) popular en fiestas y bailes
- irrintzin → relincho
- irris → arroz, ENG.: rice
- irrits → ambición, anhelo, aspiración, codicia
- irritsi → aspiración
- irritsu → ambicioso, codicioso
- irten (da) → salir, partir
- irtenbide → camino para salir, solución, salida
- iruankor → constante, permanente, duradero
- irudi → apariencia
- irudi → imagen, figura
- irudi (du) → parecer
- irudian → aparentemente
- irudipen → ilusión
- irudipen → imaginación
- irudipendu (du) → imaginar
- iruditu (zaio) → parecer
- irudizko → aparente
- irun → hilar
- iruntsi (du) → tragar, devorar
- iruntzi → reverso, revés
- iruzur → fraude, traición, engaño, trampa
- iseka → burla, mofa
- isi → despecho, rabia
- isil-arazi (du) → hacer callar
- isilik → en silencio
- isil-isilik → muy en silencio
- iski → ansia, anhelo
- iski → pretexto
- iskilu, iskilo, hiskilo → arma
- islatu (da) → reflejarse
- isolatu (du) → aislar
- isolatze → aislamiento
- ispilu → espejo
- istilu → apuro, trance, jaleo
- istu → saliva
- istu egin (du) → escupir
- isuri (du) → derramar, verter
- isurki → vertiente
- isurte → derramamiento, derrame (de sangre)
- itain → garrapata
- itaun → cuestión, interrogación, pregunta
- itaundu (du, dio) → preguntar, cuestionar
- itaune → cuestión, interrogación, pregunta
- itaunkari → cuestión, problema, pregunta
- ito (da) → ahogarse
- ito (du) → ahogar
- ito (du) → ahogar
- itsa-arazi (da) → ser eliminado, desaparecido
- itsas- → marítimo, de mar, marino
- itsasalde → costa marina
- itsas-club → club marítimo
- itsaso → mar
- itsasontzi → navío, barco marino
- itsastiar → marino, navegante
- itsasuntzi → navío, barco marino
- itsatsi (dio) → prender, agarrar
- itsu → ciego
- itsu-itsu → muy ciego
- itsuki → ciegamente, a ciegas
- itsukiro → ciegamente, a ciegas
- itsumutil → lazarillo
- itsusi → feo
- itsusko → cegato
- itsutu (da) → cegarse, quedarse ciego
- itsutu (dio) → cegar
- itsutu (du) → cegar, dejar ciego
- itsutuki → ciegamente
- itu → blanco (de una diana)
- itu → finalidad, objeto, fin
- iturbegi → manantial
- iturbegi → origen
- iturburu → manantial
- iturburu → origen
- iturri → fuente
- itutu (du) → hacer blanco, apuntar
- itxaron (du) → esperar, aguardar
- itxaron (du) → tener esperanza, esperar, confiar
- itxarongabetu (da) → desesperarse
- itxaropen → esperanza
- itxasbazter → litoral
- itxaso → mar
- itxastiar → marino, marítimo
- itxura → forma, aspecto, apariencia, traza, figura
- itxusi → feo, feíto
- itzal → sombra
- itzalgaizpetu (du) → atemorizar
- itzalgi → occidente
- Itzalgiko Kultura, Itzalgiko Cultura → Cultura Occidental
- itzalgitar → occidental
- itzalgu → refugio, amparo
- itzali, itzal, itzaltzen (du) → apagar
- itzali, tzal, itzaltzen (da) → apagarse
- itzalpe → lugar sombrío, bajo sombras
- itzalpetsu → sombrío
- itzalpetu, itzalpe, itzalpetzen (du) → refugiar, amparar
- itzalpetu, itzalpe, itzapetzen (du) → ocultar
- itzarri, itzar, itzartzen (da) → despertarse
- itzatu, itza, itzatzen (du) → clavar
- itzautzi → sensación, impresión de ánimo
- itze → clavo
- itze → quid, madre del cordero
- itzul-aldi → punto de viraje
- itzul-arazi (du) → hacer volver
- itzuli, itzul, itzultzen (da) → enrollarse
- itzuli, itzul, itzultzen (da) → volver, virar, cambiar de sentido, regresar
- itzuli, itzul, itzultzen (du) → traducir
- itzulikatu, itzulika, itzulikatzen (da) → darse la vuelta
- itzul-inguru → vuelta, rodeo
- itzulpen → traducción
- itzultzaile → traductor
- itzuri, itzur, itzurten (da) → escapar, escaparse, huir, eludir, evitar, librarse de, escaparse de
- itzuri, itzur, itzurten (zaio) → escapar, huir, eludir, evitar, librarse de
- ixi → seto
- ixil → silencioso
- ixilarazi, ixilaraz, ixilarazten (du) → hacer callar, silenciar
- ixildu, ixil, ixiltzen(da) → callarse
- ixilik → en silencio, silenciosamente, callado
- ixilka → en secreto, bajo reserva, al oído, casi sin hablar
- ixilpean → en secreto, secretamente, clandestinamente
- ixilune → momento de silencio
- ixmitu → respeto, estima
- ixtorio → historia, aventura, cuento, narración breve, leyenda
- ixtorio-mixterio → leyenda, narración ideal, aventura misteriosa, historia fantástica
- ixtudi → estudio, investigación
- ixtudiant → estudiante
- ixtudianteskila → estudiantillo
- ixtudiatu, ixtudia, ixtudiatzen (da) → estudiarse, ser estudiado
- ixtudiatu, ixtudia, ixtudiatzen (du) → estudiar
- ixtudienkide → compeñero de estudios
- ixtudio → estudio
- ixtudioso → estudioso
- ixumur → picadura (de insectos)
- ixurgai → líquido
- izaikari → causa
- izaikari → esencia
- izaikari → existencia
- izaikari → objeto, efecto, cosa
- izaikari → rol, papel
- izaikarikiro → objetivamente
- izaikarizko → objetivo
- izaikera → modo de ser, carácter, esencia, forma de ser
- izaiki → ser, ente
- izaira → esencia
- izaite → ser, ente
- izaite → ser, naturaleza
- izaitean baratu (da) → dejar de ser
- izaiteko arrazoin → razón de ser
- izaiteraino etorri (da) → llegar a ser
- izaitetasun → naturaleza, ser
- izan → estar
- izan → ser, haber, existir??
- izan ere → así pues, en efecto, verdaderamente, incluso
- izan, ukan → tener, haber
- izanki → siendo
- izanki-eta → habiendo sido
- izar → estrella
- izar-arteko lekune → espacio interlunar.??espacio interestelar
- "izar-berri" → nova, "estrella nueva"
- izardi, izerdi → sudor
- izar-eli → grupo de estrellas, constelación
- izari → medida, grado
- -en izarian → en la medida de, a la medida de
- -(e)n izarian → en la medida en que
- izarigabeko → infinito
- izarigabeko → inmenso, enorme, sin medida, inconmensurable
- izar-iguzki → estrella-sol
- izaritu, izari, izaritzen (da) → ser medido, medirse
- izar-lano → nebulosa estelar
- izar-systêma → sistema solar??, sistema estelar
- izartsu → estrellado
- izbarter → costa (marítima)
- izeki, izek, izekiten (da) → arder, encenderse
- izeki, izek, izekiten (du) → encender, dar fuego
- izen → nombre
- izen eman (dio) → denominar, llamar
- izenda arazi (du) → nombrar
- izendatu, izenda, izendatzen (du) → designar, llamar, denominar
- izendatu, izenda, izendatzen (du) → nombrar
- izeneko → de nombre..., llamado
- izeneztatu, izenezta, izeneztatzen (da) → denominarse, llamarse
- izeneztatu, izenezta, izeneztatzen (du) → denominar, llamar
- izeneztatu, izenezta, izeneztatzen (du) → nombrar
- izeneztu, izenez, izenezten (du) → designar, denominar, llamar??
- izenpetatu, izenpeta, izenpetatzen (da) → denominarse, llamarse
- izenpetu, izenpe, izenpetzen (du) → firmar, rubricar
- izerdi → sudor
- izialdauaz → de espanto??
- izialdura → espanto, miedo, terror, susto
- iziapen → espanto, horror, terror, miedo, temor
- izigarri → horrible, atroz, terrible, temible, espantoso
- izigarrikeria → atrocidad, horribilidad, terribilidad??
- izigarriki → terriblemente, atrozmente, horriblemente
- izio, izio, iziotzen (dio) → encender, prender fuego
- izitu, izi, izitzen (da) → asustarse, amedrentarse, espantarse, atemorizarse, estremecerse
- izitu, izi, izitzen (du) → intimidar, espantar, amedrentar, asustar, atemorizar, estremecer
- izkina → esquina
- izkirialtzaile → escritor??
- izkiriatu, izkiria, izkiriatzen (da) → escribirse, redactarse, ser escrito, ser redactado
- izkiriatu, izkiria, izkiriatzen (du) → escribir, redactar
- izkiriatu-hizkuntza → lengua escrita
- izkribu → escrito
- izkutatu, izkuta, izkutatzen (da) → esconderse, ocultarse
- izkutatu, izkuta, izkutatzen (du) → esconder, ocultar
- izkutu → oculto
- izkuturik → oculto
- izor → preñada, embarazada, encinta
- izorraldi → gestación, preñez
- izoztu, izotz, izozten (da) → helarse, congelarse, hacerse hielo
- izoztu, izotz, izozten (du) → helar, congelar, hacer hielo
- izpañol → español
- izpañolizatu, izpañoliza, izpañolizatzen (da) → españolizarse??
- izpañolizatu, izpañoliza, izpañolizatzen (du) → españolizar??
- izpi → rayo
- izpiritu → espíritu, ánimo
- izpiritua toleatu (du) → devanarse los sesos, romperse la cabeza
- izpiritual → espiritual
- izpirituan eduki (du) → tener presente, tener en el espíritu
- izpiritudun → que tiene espíritu, espiritual, espiritoso, espirituoso
- izpiritu-egokera → estado de ánimo, estado de espíritu
- izpiritutsu → espiritual, espiritoso, espirituoso
- izpirituzko → espiritual
- izter → muslo
- izugarri → horrible, atroz, terrible, temible, espantoso
- izurtu, izur, izurtzen (du) → fruncir, doblar
- jabal → sereno, calmado
- jabari → dominación, dominio
- jabe → dueño, amo, propietario, poseedor
- jabego → propiedad
- jabetu, jabe, jabetzen (du) → adueñarse de, apoderarse de, apropiarse de
- jabetze → adueñamiento, apoderamiento, apropiación
- jabon, jabon, jaboten (du) → conservar, cuidar, vigilar, guardar, custodiar, proteger, mantener
- jadanik → ya, desde ahora, desde ya
- jagi → jagi, jagitarra
- jagi-tar. jagitar → jagitarra
- jagoiti ere → en adelante
- jagole → protector, custodio, cuidador, guardián, vigilante
- jagon, jagon, jagoten (da) → conservarse, mantenerse, protegerse, custodiarse, cuidarse, guardarse, vigilarse
- jagon, jagon, jagoten (du) → proteger, custodiar, cuidar, guardar, conservar, vigilar, mantener, patrocinar
- jai → fiesta
- jaialdi → festival
- jaialdi → festividad
- jaibal → estéril, infructuoso
- jai-bilkura → reunión festiva
- jaidura → tendencia, inclinación
- jai-egun → día de fiesta, festivo
- jaiki, jaik, jaikiten (da) → levantarse, alzarse
- jaiki, jaik, jaikiten (da) → resignarse.??
- jaiki, jaik, jaikiten (da) → subir, ascender
- jaiki, jaik, jaikiten (du) → levantar, alzar
- jainko → dios
- jainkoaganatu (da) → ir a donde (el) dios
- jainko-aita → dios padre
- jainko-aizun → pseudodios, falso dios, ídolo
- jainkoana → divino
- jainkoarenganatu (du) → llevar a donde (el) dios
- Jainkoarren! → ¡por Dios!
- jainko-progressu → dios-progreso
- jainkosa → diosa
- jainko-seme → dios hijo, hijo de dios
- jainko-statu → dios-estado
- jainkotu (du, dio). ?? → divinizar
- jainkozko → divino
- jaio, jaio, jaioten (da) → nacer
- jaioterri → pueblo natal, patria, nación
- jaiotu, jaio, jaiotzen (du). iaiotu → agraciar, embellecer.??
- jaiotza → nacimiento
- jaiotzez → por naturaleza
- jaitsi, jaits, jaisten (da) → bajar, descender
- jaki → vianda, cosa de comer
- jakiduria. jakituria → sabiduria
- jakin → sabido, conocido
- jakin, jakin, jakiten (da) → saberse, conocerse
- jakin, jakin, jakiten (du) → saber, conocer
- jakin-arazi (da, zaio) → hacerse saber, hacerse conocer, comunicarse, expresarse, anunciarse, darse a conocer, informarse, hacerse comprender
- jakin-arazi (du, dio) → hacer saber, comunicar, hacer conocer, expresar, anunciar, dar a conocer, informar, hacer comprender
- jakin-arazte → comunicación, anuncio, información
- jakinaren gainean → conscientemente, de modo consciente, a sabiendas
- -en jakinaren gainean egon (da) → tener conciencia de, estar enterado de, estar al corriente de
- jakindun. jakitun → sabio
- jakinduria. jakituria → sabiduría
- jakingarri → digno de saberse, digno de conocerse, digno de ser sabido, digno de ser conocido
- jakin-nahi → deseo de saber, deseo de conocer, curiosidad
- jakintsu → sabio, docto, instruído
- jakintsun → sabio, docto, instruído
- jakintza → ciencia
- jakintza → sabiduría
- Jakintza Baita → Jakintza Baitha. La Cabaña de la Sabiduría
- jakintza-alor → campo científico
- jakintzaguztidun → sabio en todas las ciencias, omnisciente, omniscio
- jakintzalari → científico
- Jakintza-Oso → Toda la Ciencia o Sabiduría
- Jakintzatasun → cientifismo
- jakintzatidun → sabio en todas las ciencias
- jakintzazko → científico
- jakiterik gabeko → ignorante, falto de sabiduría, inculto
- jakitun → sabio
- jakituria → sabiduría
- jalgi, jalgi, jalgiten (da, zaio) → salir, partir, emanar
- jalgi, jalgi, jalgiten (du) → sacar
- jalgipen → conclusión, resultado
- jalgitze → conclusión, resultado
- janari → comida, vianda, alimento
- jan-orio. jan-olio → aceite comestible
- jantzatu (du) → levantar.??
- jantzi → vestido, prenda de vestir
- jantzi, jantz, janzten (da) → vestirse
- jantzi, jantz, janzten (du) → vestir, ponerse algo (ropa, calzado, un anillo, las gafas,...)
- jantziki → vestido, prenda de vestir
- janzkera → forma de vestir, vestimenta, indumentaria
- janzki → vestido, prenda de vestir, vestidura
- janzki, janzki, janzkiten (du) → vestir, ponerse alago.??
- janzkiak etendu (ditu) → rasgarse las vestiduras
- janzkiak kendu (ditu) → quitarse las vestiduras
- jaraietsi (du). ?? → conseguir, alcanzar, obtener
- jaregile → liberador
- jaregin, jaregin, jaregiten (du) → liberar, independizar, emancipar
- jaregintza → liberación, independencia, emancipación
- jaregintza-armada herrikoi. ?? → ejército popular de liberación
- jaregintza-gudu → guerra de liberación
- jaregintza-oste → ejército de liberación
- jaretsi, jarets, jaresten (du) → conseguir, alcanzar, obtener
- jargon-egokera → situación de jerga, estado de jerga
- jariatu, jaria, jariatzen (da) → transcurrir, correr, pasar (el tiempo)
- jariatze → tendencia
- jariatze → transcurso, curso, paso (el tiempo)
- jarki, jarki, jarkiten (du) → resistirse, oponerse, atacar
- jarkitza → resistencia, oposición
- jarkitza-gerla → guerra de resistencia
- jarkitza-gudu → guerra de resistencia
- jarraibide → ejemplo, acción ejemplar, camino a seguir, modelo, ejemplo a seguir
- jarraibidea izan (da) → ser ejemplo, ser camino a seguir
- jarraiki, jarraik, jarraikiten (da, zaio) → seguir, continuar, hacer continuar
- jarraiki-arazi (du) → hacer seguir, hacer continuar
- jarraikitze. jarraikite → continuación
- jarraipen → continuación
- jarraitu, jarrai, jarraitzen (du) → seguir, continuar
- jarraitun → partidario, continuador, secuaz, seguidor
- jarraitzale → partidario, seguidor
- jarraitzalekeria → seguidismo
- jarri, jar, jarten (da) → ponerse, colocarse, afianzarse
- jarri, jar, jarten (da) → sentarse
- jarri, jar, jarten (du) → poner, colocar, afianzar
- jartiki Vide: jaurtiki → #Value?#
- jas → casta, linaje, raza
- jas → distinción
- jas → #Value?#
- jasan, jasan, jasaten (du) → soportar, aguantar
- jasan, jasan, jasaten (du) → sufrir, padecer
- jasan-arazi (dio) → hacer sufrir, padecer
- jasangaitz → insoportable, inaguantable, molesto, insufrible
- jasankeria → pasividad, resignación
- jasankor → doliente, paciente, sufrido
- jasankor → pasivo
- jasatasun. ?? → resignación
- jasta → gusto
- jastatu, jasta, jastatzen (du). dastatu → probar, degustar
- jator → castizo, clásico
- jatorri → origen, ascendencia
- jatorrismo → casticismo, jatorrismo
- jatorriz → originariamente, en origen
- jatorrizko → original
- jats → escoba
- jatsi (da) Vide: jaitsi → descender, bajar
- jaubarigo → dominio, dominación
- jaube → dueño, amo, propietario, poseedor
- jaubego → dominio, propiedad, poder
- jaubetza → propiedad, dominio, poder
- jaugin, jaugin, jaugiten (da).?? → venir
- jauki, jauk, jaukit(z)en (du). ?? → atacar, asediar, perseguir
- jaukitze → persecución, ataque, asedio
- jaulki, jaulk, jaulkit(z)en (du, dio).?? → relatar, narrar, contar, referir
- jaulkitza → relato, narración, referencia
- jaulkitzaile → relatador, relator, narrador
- jaulkitze → relato, narración, referencia
- jaun → señor
- jaun eta andreak → señoras y señores. las señoras y los señores
- Jaun Saindua → Santo Señor
- jaun-andreak → señoras y señores. las señoras y los señores
- jaun-ordineko.?? → de la orden de los señores
- jauntto. jauntxo → señorito, cacique
- jauntzi, jauntz, jaunzten (da). ?? → vestirse
- jauntzi, jauntz, jaunzten (da). ?? jautzi, jauzi → saltar
- jaunzki → vestido, prenda de vestir, vestidura, vestimenta, traje, ropa
- jaunzkiak eten (ditu) → rasgarse las vestiduras
- jaupari → sacerdote (Arana Goiri)
- jaurantzi → herencia
- jauregi → palacio
- jaurlaritza → gobierno
- jaurtiki (da, zaio) → lanzarse, ser lanzado, ser arrojado, ser tendido, ser echado
- jaurtiki (du, dio) → lanzar, arrojar, tender, echar
- jautsi → auge, apogeo
- jautsi (da) → caer, caerse
- jautsi (da) → depender
- jautzi → salto
- jautzi, jauz, jauzten (du) → desprenderse de
- jautzi, jauz, jauzten (du) → saltar
- jautzika → saltando, a saltos
- jauzika → saltando, a saltos
- jazargo → contradicción
- jazargozko → contradictorio
- jazarkunde → persecución, agresión, represión, ataque, embestida
- jazarkuntza → persecución, agresión, represión, ataque, embestida
- jazarle → agresor, atacante, represor
- jazarraldi → agresión, persecución, represión, ataque, embestida
- jazarri (da, zaio) → perseguirse, ser perseguido, ser agredido, ser reprimido, ser atacado
- jazarri (du, dio) → perseguir, agredir, reprimir, atacar, embestir
- jazarrika ebili (da) → andar persiguiendo, andar agrediendo, andar atacando, andar reprimiendo
- jazarte → persecución, agresión, represión, ataque
- jazo (da) → acaecer, suceder, ocurrir, sobrevenir, producirse, consumarse, operarse
- jazoera → suceso, evento
- jebada → jebada, aldeanismo
- jebo → jebo, aldeanazo, aldeaniego
- jebokeria → jebismo, aldeanismo
- jeiki, jeik, jeikiten (da) Vide: jaiki → levantarse, alzarse
- jeiste → bajada, descenso
- jeitsi (da) Vide: jaitsi → bajar, descender
- Jel (Jaungoikoa eta lagi zarra) → Jel
- jelatu, jela, jelatzen (da) → helarse
- jelkide → jelkide, nacionalista del PNV, partidario de Jel
- jelosik → celoso
- jeloskor → celoso
- jeluence → jeluence, euzkera sabiniano
- jendaila → gentuza, chusma, gentualla
- jende → gente
- jende → gente, persona, individuo
- jendetzar → gentuza
- jeneros → generoso
- jenerostasun → generosidad
- jente → gente, persona, individuo
- jesan, jesan, jesaten (dio) → tomar prestado, tomar a préstamo
- jetxi (da) Vide: jeitsi, jaitsi → bajar, descender
- jin (da, zaio) → venir
- jin-flete → flete de vuelta
- jite → índole, carácter, actitud
- jo (du) → acudir, ir
- jo (du) → estimar, juzgar
- jo (du) → pulsar
- jo (du, dio) → golpear, pegar
- jo (du, dio) → tañer, tocar
- joan (da) → soler, tener la costumbre de
- joan (da, zaio) → ir, marcharse, acudir, pasar.??
- joan (zaio) → corresponder, corresponderse
- joan-aldi → pasado, tiempo pasado
- joan-bidadde → viaje de ida
- joankizun → futuro por irse..., tiempo de las cosas objetivadas
- jodda → joya
- joile → instrumentista, tañedor, tocador, ejecutante, intérprete
- jokatu, joka, jokatzen (du) → jugar
- jokatu, joka, jokatzen (du) → jugar. ??, representar, actuar
- joko → juego
- joku → juego, jugarreta, jugada
- jokutria Vide: jukutria.?? → jugada sucia, jugarreta
- jolas egin (du) → jugar, recrearse, regocijarse, divertirse, entretenerse, juguetear
- Jolas-Club → Club Recreativo
- Jolaseta → Jolaseta (Juegos)
- jolasketa → juego, juguete, recreo, regocijo, diversión, entretenimiento, jugueteo
- jolastari → recreativo, lúdico
- jolastu, jolas, jolasten (da) → jugar, recrearse, regocijarse, divertirse, entretenerse, juguetear
- jolastu, jolas, jolasten (du) → jugar, recrearse, regocijarse, divertirse, entretenerse, juguetear
- jo-muga → meta a alcanzar, objetivo, propósito, aspiración
- jopu → siervo, criado
- jori → abundante, rico
- joritasun → abundancia, riqueza
- joritu, jori, joritzen (da) → hacerse abundante, enriquecerse
- joritu, jori, joritzen (du) → hacer abundante, enriquecer
- jorrail → abril
- jostagailu. jostailu → juguete
- jostailu → juguete
- Jostaleku → Lugar de Recreo
- josteta → diversión, distracción, recreo, entretenimiento
- jostun → sastre, costurero, costurera
- jota → jota (letra)
- juale → cencerro
- juddamendu → juicio, valoración, opinión
- juddatu, judda, juddatzen (da) → juzgarse, ser juzgado, considerado, ser valorado, valorarse, considerarse
- juddatu, judda, juddatzen (du) → juzgar, valorar, considerar, opinar
- judegu → judío
- judu → judío
- judu-jai → fiesta judía
- jukutria Vide: jokutria → jugada sucia, jugarreta
- -ka → sufijo adverbializador modal.??
- kabale → animal doméstico
- kabia → nido
- kabu → temple, energía, talante, disposición
- kabudun → valiente
- -en kabuz → por cuenta de, por iniciativa de, por resolución de, por determinación de
- -kada → sufijo que indica golpe, abundancia, etc.??
- kadan → rezagado
- kadan → simpático
- kadira → sillón, silla
- kadre → cuadro
- kadre-eskola → escuela para cuadros
- kaduri → polen espermático
- kafia, kabia, habia → nido
- kahinka → quejido del perro al ser golpeado
- kai → andén
- kai → muelle
- kai → y (conjunción copulativa en griego)
- kailu → flaco, flacucho
- kala → montaña, altura
- kala → muralla
- kalakatu, kalaka, kalakatzen (du) → charlar, parlar
- kalakazale, kalakari → charlatán, parlanchín
- kalatar → habitante de la montaña
- kalatar → picto, pintado
- kale → calle
- kaletar → urbano, de ciudad
- kalo → caló (lengua de los gitanos)
- kaloten → clerical, carca
- kalte → perjuicio, daño
- kalte egin (du, dio) → perjudicar, causar daño, dañar
- kalte erein (du) → hacer daño, causar perjuicio, sembrar daño
- kaltea ekarri (dio) → perjudicar, dañar, ocasionar daño, causar daño
- kaltegarri → perjudicial, dañino, pernicioso
- kaltegin → perjudicial, dañaino, pernicioso
- kaltegintza → perjuicio, daño
- kaltekor → dañino, perjudicial, pernicioso
- -en kaltez → en perjuicio de
- Kalvarijo, Kalbarijo, Kalbario.?? → Calvario (Monte de Lekeitio)
- kampaina, campaina → campaña, expedición
- kamustu, kamuts, kamusten (da) → embotarse, desafilarse
- kamuts → embotado, desafilado
- kamuts → obtuso
- kamuts → persona lerda, de pocos alcances, zopenco, palurdo
- kanoin, ?? → cañón
- kanoinaren oinean egon (da), ?? → estar al pie del cañón
- kanpo → externo.??
- kanpo → fuera, exterior
- -az kanpoan → fuera de, al exterior de, en el exterior de
- kanpoan → fuera, en el exterior
- kanpokeria → superfluidad, futilidad, bagatela, aspecto exterior, apariencia externa (en sentido peyorativo), exterioridad
- kanpoko → exterior, del exterior, de fuera, extraño, extranjero
- kanpora → fuera, al exterior
- kanporatu, kanpora, kanporatzen (da, zaio) → salir afuera, salir fuera, salirse afuera, salirse fuera
- kanpotar → extranjero, de fuera, forastero, foráneo
- kanpotik → de fuera, del exterior, desde fuera
- kanpotikako → extranjero, procedente de fuera
- kanpotiko → procedente de fuera, extranjero
- kanta → canción, canto
- kantari → cantando
- kantari → cantante, cantor
- kantatu, kanta, kantazen (du, dio) → cantar
- kantoin → cantón, calle pequeña.??
- kantu → canto, canción
- kantu-zantar → canción obscena
- kapazitaterikgabe, capacitaterik gabe.?? → falto de capacidad
- kapela → sombrero
- kapelan, kapelau.?? → capellán
- kapera → capilla
- kapitain, capitain → capitán
- kapusai → capisayo, anguarina
- kar → celo, empeño, voluntad o deseo firme, ansia, afán, entusiasmo, ardor
- kar → llama
- kara → color
- kara → montaña, altura
- karabako → incoloro, sin color
- kara-geruza → capa ligera de color, capita de color
- karantza → aspecto
- karantza → color
- karantza → #Value?#
- karantzatu, karantza, karantzatzen (du) → matizar
- karantzatze → matización, matiz
- karatar → habitante de la montaña
- karatar → picto, pintado
- karatu → coloreado
- karatu, kara, karatzen (du) → colorear
- karazko → de color, coloreado
- karba → montón, acerbo, hacina
- karbe → antro, gruta
- karbe → cardo.??
- karia → motivo, causa, razón, consideración
- -en kariatik → por motivo de, a causa de, por razón de, en consideración a, en bien de
- kariatu, karia, kariatzen (du) → responsabilizarse, tomar en consideración
- -en kariaz → por motivo de, a causa de, por razón de, en consideración a, en bien de
- kario → caro
- karmeldar, karmelita, carmelita → carmelita, ENG.: Carmelite
- Karmelotegi → (el) Carmelo (de Begoña)
- karnata → carnada
- karramarro → cangrejo
- karrauskatu, karrauska, karrauskatzen (du) → mascar
- karri, kar, kart(z)en (du) → aportar, traer.??
- karrika → calle, callejuela
- karroi → hielo
- karta → carta escrita.??
- karta → carta, naipe
- kartetan jokatu (du) → jugar a las cartas
- kartsu → apasionado, celoso, ferviente
- kartuxe → cartucho
- kartzela → cárcel
- kartzelatu, kartzela/kartzelatu, kartzelatzen (du) → encarcelar (a)
- karu → caro
- kaskar → ruin
- kaskezur → cráneo
- kaskil → cáscara
- kasku → casco
- kasu → caso
- kasu → cuidado, atención
- kasu eman (dio) → tener cuidado de, tener cuidado con, mantenerse en guardia
- katalan → catalán
- katalan → catalán (lengua)
- katalosa → catalejos.??
- katalun → catalán
- Kataluña → Cataluña
- kataluniar → catalán
- katamotz → lince
- kate → cadena
- kate → Vide: kathea
- katea → cadena
- kateagetu → desencadenar
- kateaztatu → Vide: katheaztatu
- kateaztatu (du, dio) → encadenar
- kateaztatze → encadenamiento
- katedra → asiento, banco, silla.??graikara
- katedra → cátedra.??graikara
- katedrale → catedral.??
- katexima → catecismo
- katibu → cautivo, preso, prisionero
- katigutze → cautiverio, apresamiento
- katu → gato
- katzakatu, katzaka, katzakatzen (du) → zarandear, sacudir
- kauke → pobre, indigente
- kauketasun → pobreza, indigencia
- ...dela kausa → por causa de..., a causa de
- kausitu, kausi, kausitzen (da) → tener éxito, resultar bien, obtener o lograr éxito, acertar, culminar con éxito
- kausitu, kausi, kausitzen (du) → tener éxito, triunfar, culminar con éxito, obtener o lograr éxito, acertar, resultar bien
- kausitza → éxito, resultado, acierto
- kausitze → éxito, resultado, acierto
- kausitzeaz → con éxito, acertadamente
- kavaliertasun → caballerosidad
- kazeta → periódico, gaceta
- kazeta → revista
- ke → humo
- ke-burtina → cortina de humo
- kedar → grito, clamor
- kedar → avaro
- kedar → hiel
- kedar → hollín
- kedar → negro de humo
- kedar bat egin (du) → dar un grito
- kedar egin (du) → gritar, clamar
- keinu → seña, guiño, gesto
- keinu → Vide: keinu
- keinu eman (dio) → hacer señas, guiñar, hacer gestos
- kemen → actividad
- kemen → vigor
- kementsu → activista.??
- kementsu → valiente, vigoroso
- kendu (da, zaio) → quitarse, ser quitado, eliminarse, abolirse, revocarse, ser desposeído o privado de
- kendu (du, dio) → quitar, eliminar, abolir, revocar, privar de, desposeer
- kerra → rancio, de gusto agrio
- kerru → gargajo, esputo
- -ketzi → de parte de
- kexatu, kexa, kexatzen (da) → inquietarse
- kexatu, kexa, kexatzen (da) → quejarse
- kexu → inquieto
- kexu → queja
- kezka → dificultad
- kezka → inquietud, preocupación
- kezkatu, kezka, kezkatzen (da) → inquietarse, preocuparse
- -ki → sufijo modal.??
- -ki-arren → sufijo
- kide → compañero, camarada, colega, igual
- -kide → miembro de..., socio de
- kide → miembro, socio
- kidego → conjunto de miembros, sociedad
- kidego → igualdad, paridad, afinidad, conformidad de naturaleza o de condición
- kidekapen → clasificación, ordenación
- kidekatu, kideka, kidekatzen (du) → clasificar, ordenar
- kidekatzapen → clasificación, ordenación
- kidetasun → camaradería, compañerismo
- kidetasun → cualidad de miembro o socio
- kidetasun → igualdad, paridad, afinidad, conformidad de naturaleza o de condición
- kidetze → afiliación, reunión, alianza, agrupación, concentración, adhesión, asociación
- -kienik → del modo más..., de la manera más
- -ki-eta → sufijo
- kilo → rueca
- kinka → coyuntura, trance, lo que permite determinar algo
- kinoi → nivel
- kirats → hedor, pestilencia, Vide: kirats
- -kiro → sufijo modal
- kirolak → actividades recreativas y deportivas, deportes
- kirru → rubio, amarillento, pajizo
- kirten → mango pequeño
- kitziakatzaile → provocador, excitador, azuzador
- kizkurtu → contraerse
- klarki → claramente, con claridad
- klarki eta argiro → con claridad, claramente
- klike → derrocamiento
- koadratu → cuadrado
- koadratu goititu (du) → elevar al cuadrado.??
- koadro → cuadro
- kobla → copla, trova
- koblakari → trovador, coplero, coplista
- -koi → aficionado a, apegado a
- -koitz → sufijo
- koka → hierro en espiral del huso
- kokolo → fatuo, bobalicón
- koldar → cobarde
- koldarkeria → cobardía
- koldarki → cobardemente
- kolpatu, kolpa, kolpatzen (du) → atacar, atropellar.??
- kolpatze → atropello, empujón.??
- kolpe → golpe
- kolpe → golpe
- kolpitu (du) → golpear.??
- kolportaie → venta ambulante, buhonería
- komentu → convento
- kompainia, compainia → compañía
- kondaira → historia
- -en kondu → a cuenta de, bajo responsabilidad de
- kondu → a cuenta de, bajo responsabilidad de
- konorte → sentido, conocimiento
- kontra → contra
- kontra- → contra-
- -en kontra → contra, en contra de
- kontra-erran (du) → contradecir
- kontra-irudi → contrafigura
- -kontrako → contra-, anti-
- -en kontrako → contrario a, opuesto a, que está en contra de
- kontrako → contrario, opuesto
- kontratu, contratu → contrato
- kontseilu, conseilu → consejo.??
- kontu → asunto, cuestión
- kontu → cuenta
- kontu → cuenta, consideración
- kontu → cuento, narración
- kontu → cuidado, prudencia
- konturatu, kontura, konturatzen (da) → darse cuenta, caer en la cuenta
- konturatu, kontura, konturatzen (da) → tener en cuenta a, prestar atención a, preocuparse por, andar con cuidado o prudencia
- kontuz → con cuidado, con prudencia, en guardia
- kopeta → caradura, jeta, engreimiento
- kopeta → frente
- kopetatu, kopeta, kopetatzen (da) → encopetar, engreírse
- kopuru → número, cantidad
- korapilo → nudo
- korapilo → remordimiento
- koroa → corona
- koroa → coronilla
- koroatu (du) → coronar
- koroi → sacro, hueso del espinazo
- korpuru → Vide: kopuru
- korridore → pasillo, corredor
- korromio → odio, resentimiento
- korta → corral, cuadra, establo
- korta → #Value?#
- korte → Vide: gorthe
- koskondu → desarrollado, consolidado, afianzado, fortalecido
- koskondu, koskon(t), koskontzen (da) → desarrollarse, consolidarse, afianzarse, fortalecerse, abrirse (una flor...), crecer
- koskondu, koskon(t), koskontzen (du) → desarrollar, consolidar, afianzar, fortalecer, desplegar, poner en juego
- koskontze → desarrollo, consolidación, auge, ascenso, avance
- kosta, costa → costa
- kotsatu, kotsa, kotsatzen (du) → infectar, contagiar, Vide: kutsatu
- kotxe → coche
- kotxero → cochero
- kotxetto → cochecito
- koxka → mordisquito
- kozu → contagio
- kozu → contagioso
- kriselu → candil
- kudeatu, kudea, kudeatzen (du) → guiar
- kui → calabaza
- kui → conejo, conejillo de Indias
- kulunkan egon (da) → estar vacilante, vacilar, balancearse
- kuma → cría, Vide: kume
- kuma → crin del ganado caballar
- kuma → cuna
- kuma → sueño (no ensueño)
- kume → cría
- -kume → cría de, hijo de
- kunbo → cañada
- -kunde → sufijo
- -kune → sufijo
- -kuntza → sufijo
- kupida → compasión
- kupida eduki (du) → conmoverse, compadecerse
- kupidatu, kupida, kupidatzen (du) → conmoverse, compadecerse
- kuradde → ánimo, aliento, valor, coraje, valentía, audacia, intrepidez
- kuraddea kendu (du) → desalentar, desanimar
- kuraddetu, kuradde, kuraddetzen (du) → alentar, animar
- kuraddeztatu, kuraddezta, kuraddeztatzen (du) → alentar, animar
- kurriketan → corriendo
- kurritu, kurri, kurritzen (da) → correr.??
- kutsa- → variante de kutsu en composición
- kutsatu → Vide: kutsatu
- kutsatu, kutsa, kutsatzen (da, zaio) → contagiarse, contaminarse, infectarse
- kutsatu, kutsa, kutsatzen (da, zaio) → mancillarse, amancillarse, mancharse, deshonrarse
- kutsatu, kutsa, kutsatzen (du, dio) → contagiar, contaminar, infectar
- kutsatu, kutsa, kutsatzen (du, dio) → mancillar, amancillar, manchar, deshonrar
- kutsu → contagio, contaminación
- kutsu → dejo, sabor, gusto
- kutsu → mancilla, mancha, deshonra
- kutsu → residuo, rastro, reliquia
- kuttun → predilecto, íntimo, queridísimo, muy amado
- kutxa → arca, cofre
- kutxa → ataúd, féretro, caja fúnebre
- kutxa → caja
- kuziner → cocinero
- Laba Handiak → (los) Altos Hornos, Vide: Labe Handiak
- labain → impúdico, lascivo
- labain → resbaladizo
- labaindu, labain, labaintzen (da) → resbalarse, deslizarse
- labaindu, labain, labaintzen (du) → adular
- labankeria → adulación, jactancia.??
- Labe Handiak → (los) Altos Hornos
- labur → corto, breve, conciso
- laburdal → labortano.??
- laburdara → labortano
- laburdaratu → laburdinizado
- laburdaratu, laburdara, laburdaratzen (du) → laburdinizar
- laburdarazale → laburdino, laburdinista, partidario del labortano
- Laburdi → Laburdi, Labort
- laburdiar → labortano, de Laburdi
- laburdinizatu → laburdinizado
- laburdinizatu, laburdiniza, laburdinizatzen (du) → laburdinizar
- laburtu, labur, laburtzen (du) → resumir, abreviar, acertar, concisar
- laburtzapen → extracto, resumen
- laburzki → en resumen, resumidamente
- lagatu, laga, lagatzen (du) → dejar
- lagin → proporción, catadura, talla, medida
- lagin → tanto como
- lagun → amigo, compañero, camarada
- lagun → habitante
- lagun → persona, individuo
- lagun izan (zaio) → acompañar, ayudar
- Laguna → Laguna.??
- lagundi → compañía
- lagundu, lagun(t), laguntzen (du, dio) → ayudar, apoyar, asistir, auxiliar, socorrer
- lagundu, lagun(t), laguntzen (zaio) → acompañar, ayudar
- lagunsa → compañera, amiga
- laguntza → ayuda, apoyo, asistencia, auxilio, socorro
- laguntza → compañía
- laguntzaile → ayudante, asistente, auxiliar
- laguntzaile → miembro corrrespondiente de Euskalzaindia
- lagun-urko → prójimo
- lahar → zarza, planta rastrera
- laido → afrenta, escarnio, ultraje, deshonra
- laidotu, laido, laidotzen (du) → afrentar, escarnecer, ultrajar, deshonrar
- lain → Vide: lagin
- laindo → sino, destino
- Laindoko harmoni, Laindoko harmonia → armonía del Sino, armonía del Destino.??
- Laindoko Lege → Ley del Sino, Ley del Destino
- laister → pronto, dentro de poco, enseguida, rápidamente
- laisterka → rápidamente, rápido, pronto, corriendo, apresuradamente
- laket → agradable
- laket → placer
- laket izan (zaio) → agradar, gustar, placer
- laketgu → comodidad, placer
- laketgu → lugar agradable
- laketsi, lakets, lakesten (du) → agradar, gustar, contentar, placer
- lako → como, que es como ..., tal como
- laku → lago
- lala → insípido
- lan- → laboral, de trabajo, del trabajo
- lan → obra, labor, trabajo,tarea
- lan egin (da) → trabajarse, ser trabajado
- lan egin (du) → trabajar
- lanabes → instrumento de trabajo
- lan-adar → sección de trabajo
- lan-alor → campo (de trabajo), campo laboral
- lanbide → profesión, ocupación, oficio
- landa → campo, pieza de terreno, campo con vegetación silvestre
- landa → fuera
- landara → planta, Vide: landare
- landare → planta
- landatu, landa, landatzen (du) → cultivar
- landatu, landa, landatzen (du) → plantar
- landder → peligro
- landderus → peligroso
- landu → cultivado, culto
- landu → labrado
- landu, lan(t), lantzen (du) → cultivar, elaborar, forjar
- landu, lan(t), lantzen (du) → labrar, arar
- lanegintze → trabajo ?? Vide: langintza
- lan-eragin (du) → hacer funcionar, hacer trabajar
- lan-esku → mano de obra
- langile → trabajador, obrero
- langileria → clase trabajadora
- langintza → trabajo
- lan-indar → fuerza de trabajo
- lanjer → Vide: landder
- lankide, lankide → colaborador, colega, compañero de trabajo, cooperador
- lankide-ohi → viejo colega, excolega, excompañero de trabajo
- lankidetza → cooperación, colaboración
- lankidetze → cooperativización.??
- lan-leku → lugar de trabajo
- lan-linea → línea de trabajo
- lan-metodo → método de trabajo
- lano → nebulosa
- lano → niebla
- lañoki → cándidamente
- lanopetan → bajo (la) niebla
- lanotu, lano, lanotzen (da) → nublarse
- lanpas → felpudo
- lan-postu → puesto de trabajo
- lantki → taller, lugar de trabajo, empresa
- lantki-maixu → maestro de taller
- lan-zati → puesto de trabajo
- lapiko → olla, puchero
- lapitz → lápiz, lapicero
- lapur → ladrón
- lapurditar → labortano
- lapurreta → robo
- lar → cambrón, abrojo
- lar → demasiado
- larregi → demasiado
- larregikeria → exceso, demasía, abuso
- larregikuntza → exceso, demasía, abuso
- larretxori → gorrión
- larru → pellejo (para líquidos)
- larru → piel, cuero
- larrujo, larrujo, larrujotzen (du) → follar, joder.??
- larrumintz → epidermis, capa exterior de la piel
- larrunbide → despeñadero, precipicio
- larrutu, larru, larrutzen (du) → desollar, despellejar, escorchar, descuerar
- larunbat → sábado
- lasaiki → cómodamente, tranquilamente
- lasatu, lasa, lasatzen (du) → soltar ?? Vide: laxatu
- laster → rápidamente, rápido
- laster → rápido
- laster egin (du) → correr
- lasterka → rápidamente, rápido, pronto, corriendo, apresuradamente
- lasterketa → carrera
- lasto → paja
- lastoa iraitzi (du) → quitar la paja
- lastotegi → pajar
- laudatu, lauda, laudatzen (da) → alabarse, elogiarse, ser alabado, ser elogiado
- laudatu, lauda, laudatzen (du) → alabar, elogiar
- laudoriatu, laudoria, laudoriatzen (du) → elogiar, lisonjear
- laudorio → elogio, lisonja
- laudoriotu, laudorio, laudoriotzen (du) → elogiar, lisonjear
- lauhazka → Vide: laurazka
- laur → cuatro
- laurazka → a cuatro patas
- laurazka → al galope
- laurden → cuarto, cuarta parte, cuarterón
- laurden-cultura → cuarterón de cultura.??
- laurden-linguista → cuarterón de lingüista
- lauretan → cuatro veces
- laur-ezpa-bortz → cuatro o cinco
- laurgarren → cuarto
- Laurgarren Armada Berri → Nuevo Cuarto Cuerpo de Ejército
- laurogei → ochenta
- lausengari → lisonjero, adulador
- lausengatu, lausenga, lausengatzen (du) → lisonjear, adular
- lausengu → lisonja, adulación
- lauskitu → producirse dentera.??
- lauskitu, lauski, lauskitzen (du) → exprimir, estrujar
- lauskitu, lauski, lauskitzen (du) → restregar
- lauso → nube o catarata del ojo
- laxatu, laxa, laxatzen (du) → aflojar, soltar
- laxoki → afablemente, suavemente
- laxoki → negligentemente, descuidadamente, con negligencia, con descuido, con dejadez
- lazatu, laza, lazatzen (du) → resolver
- lazatu, laza, lazatzen (du, dio) → soltar, aflojar
- lazokeria → flojera
- laztandu, laztan, laztantzen (du) → abrazar, acariciar
- laztura → horror, terror
- lege → ley
- legegile → legislador
- legegin → legislador
- legegintza → legislación
- -(e)n legez → como
- legez → como, a modo de
- -(e)n legez → como si
- legez → legalmente, según la ley
- legezko → como, del modo de, de la manera de, tal como
- legezko → legal, legítimo
- legigin → legislador
- legor, lehor → tierra (en contraposición a mar, río, lago...)
- legunki → suavemente
- lehen → antes
- lehen → primer, primero
- lehenago → antes, anteriormente
- lehenagoko → anterior
- lehen-bait-lehen → cuanto antes, lo más pronto posible, a la mayor brevedad posible, cuanto más rápidamente
- lehenbizi → primeramente, primero, en primer lugar
- lehenbiziko → primer, primero, anterior
- lehendakari → presidente, Primer Ministro, dirigente.??
- lehendakaritza → presidencia
- lehendanik → desde antes, anteriormente
- lehenengo → anterior.??
- lehenengo → primer, primero
- lehenez → en primer lugar, primero, primeramente
- lehengo → primer, primero.??
- lehengusina, lengusina → prima
- lehenik → en primer lugar, primero, primeramente, anteriormente
- lehen-lehen → primero de todo, primerísimo, lo más anterior.??
- lehen-lehenik → en primerísimo lugar, en primer lugar, muy anteriormente
- lehentasun → prioridad
- lehenxe → un poco antes
- leher → en abundancia (mucho)
- leher → Vide: lehertu
- lehertu, leher, lehertzen (da) → explotar, hacer explosión, estallar, reventar
- lehertu, leher, lehertzen (du) → hacer explotar, hacer estallar, hacer reventar
- lehertzapen → explosión
- lehia → deseo, voluntad, ansia, afán, afición
- lehia → empeño, porfía, aspiración
- lehia ukan (du) → empeñarse en, aspirar a
- lehiatu, lehia, lehiatzen (da) → ansiar, apasionarse por
- lehiatu, lehia, lehiatzen (da) → empeñarse en, aspirar a
- lehoin → león
- lehor → tierra (en contraposición a mar, río, lago...)
- lehorki → en seco,secamente
- lehortu, lehor, lehortzen (da) → secarse
- lehua → Vide: lehia.??
- leial → leal
- leialkienik → del modo más leal, de la manera más leal
- leiho → ventana
- leihor → muro
- leihor → refugio, cobertizo, albergue
- leihor → seco
- leihor → Vide: lehor, legor
- leinu → linaje, raza, familia, descendencia, sucesión
- leinu → tribu
- leinuru → brillo
- leinuru → rango, línea de parentesco, parentela
- leinuru → rayo, fulgor
- leinuru → urdimbre de doce kilos
- Leire-Haran → valle (de) Leire
- Leiretar → natural del valle Leire
- lekaio → lacayo
- lekaiotasun → calidad de lacayo, servilismo
- lekedatu, lekeda, lekedatzen (du) → pegar, encolar
- lekeitiar → lequeitiano
- lekoa → legua
- lekora → fuera, exterior
- lekorantz → hacia fuera, para fuera
- lekorantzago → más hacia fuera, más para fuera
- lekoratu, lekora, lekoratzen (du) → llevar afuera, sacar afuera, exteriorizar, expresar
- lekore → fuera, exterior
- lekorean → fuera, en el exterior
- -en lekorean → fuera, en el exterior de
- lekoreko → exterior, externo, de fuera
- lekortartu, lekortar, lekortartzen (da) → extranjerizarse
- lekortasun → exterioridad
- leku → lugar, papel, rol
- leku → lugar, sitio, plaza, emplazamiento
- -leku → zona, lugar, sitio
- lekuko → sustituto, suplente
- lekuko → testigo
- lekukotasun → testimonio
- lekune → espacio
- lekuz-aldatu (da) → desplazarse, trasladarse
- lelo → lelo, tontuelo, tonto, imbécil, estúpido
- lelokeria → tontería, imbecilidad, estupidez
- lengoaje, lengoaia → lenguaje
- lengusina → Vide: lehengusina
- lepo → cuello
- lepo → espaldas
- -en lepotik → a espaldas de
- -en lepotik → a expensas de, a costa de, a cuenta de
- ler → pino
- lera → narria, carro rústico sin ruedas
- lera → pasión, inclinación vehemente
- leratu, lera, leratzen (da) → resbalar, deslizarse
- lerde → baba
- lerden → esbelto, recto
- lerratu, lerra, lerratzen (da) → resbalar, deslizarse
- lerro → fila
- lerro → línea
- lerro-spectru → espectro de líneas
- letamendu, letamendu → engreimiento, pavoneo, hinchazón, presunción
- letatze → engreimiento, pavoneo, hinchazón, presunción
- letz, legez → como, a modo de
- lez, legez → como, a modo de
- leze → sima, abismo, caverna
- libera → franco francés
- libre → libre, independiente
- libro → libre
- libro → libre, independiente
- libroki → libremente
- liburu → libro
- liburugintza → producción de libros
- liburu-siniskera → culto a los libros
- liburutto → librito
- liburuxka → librito
- liburuxkila → librejo, libraco, libracho
- liburuzko → libresco, de libro
- lihu → lino
- lihu-hazi-orio → óleo de simiente de lino.??
- likistu, likits, likisten (da) → ensuciarse
- likistu, likits, likisten (da) → hacerse impuro
- likistu, likits, likisten (du) → ensuciar
- likistu, likits, likisten (du) → hacer impuro
- likits → (cosa) pegajosa
- likits → mujer mala, zorra
- likits → sucio, puerco, inmundo
- lili → especie de narciso
- lili → flor, lirio, azucena
- liliratu → Vide: liluratu
- lilitu, lili, lilitzen (da) → florecer
- lilura → ilusión, deslumbramiento, fascinación, engaño
- liluramendu → ilusión, deslumbramiento, fascinación, engaño
- liluratu, lilura, liluratzen (da) → engañarse, deslumbrarse, fascinarse, seducirse, ilusionarse
- liluratu, lilura, liluratzen (du) → engañar, deslumbrar, fascinar, seducir, ilusionar
- liluraztatu, lilurazta, liluraztatzen (du) → engañar, deslumbrar, fascinar, seducir,ilusionar
- lipar → momento, instante
- liparrik ere ez → ni por un instante, ni por un momento
- lipu → araña
- lipu → oruga, alacrán.??
- lipu → tumor maligno, carbunclo
- lirain → esbelto
- liskar → combate, pelea, contienda, disputa, pendencia, querella
- liskartu, liskar, liskartzen (da) → combatir, pelear, contender, disputar, pendenciar, querellarse
- litekeen → posible, que podría ser.??
- lits → fimbria de vestido, orla
- lits → hilacha
- lixiba → lejía
- lixiba-ur → agua de lejía
- lizafina → manojito
- lizar*
- llabur → breve, corto, cortito, reducido, sucinto
- lo → durmiendo
- lo → sueño, acto de dormir
- lo egin (du) → dormir
- loak hartu (du) → dormir, coger el sueño, ser cogido por el sueño
- lodi → grueso, gordo
- lodiera → espesor, grosor
- lodisko → gordito
- lo-gela, logela → habitación, dormitorio
- lohasma → modorra, soñolencia, somnolencia
- lohi → fango, lodo, barro, cieno
- lohi → suciedad, mugre
- lohi → sucio, inmundo
- lohia → cuerpo.??
- lohiatar → partidario de Loyola.??
- lohikeria → inmundicia
- lohitu, lohi, lohitzen (da) → ensuciarse, cubrirse de mugre, mancharse
- lohitu, lohi, lohitzen (du) → ensuciar, manchar, cubrir de mugre
- lohitza → cenagal, lodazal, barrizal
- loia → lonja
- Loiolatar → partidario de Loyola
- lokarri → atadura, ligadura, vínculo
- lokarriztatu, lokarrizta, lokarriztatzen (du) → atar, ligar, vincular
- lokartu, lokar, lokartzen (da) → adormecerse, dormirse
- lokatu, loka, lokatzen (da) → dislocar, desconyuntar
- lokaztu, lokatz, lokazten (da) → embarrarse
- lokuluska → cabezadita, cabezada (de sueño)
- lokuluska → sueño ligero
- lolo → apático.??
- lolotasun → apatía.??
- lora, lore → flor
- loragino → orégano
- loraldi → florecimiento
- loratu, lora, loratzen (da) → florecer
- loratze → florecimiento
- lore → flor
- lore-ontzi, lorontzi → florero
- loretegi → jardín
- lore-urdin → flor azulverdosa, flor verde
- loria → gloria
- loriatto → pequeña gloria
- loriatu, loria, loriatzen (du) → gloriar
- loriotsu → glorioso
- lortu, lor, lortzen (du) → conseguir, obtener, lograr
- lotan → durmiendo
- lotan egon (da) → estar durmiendo o dormido
- lotara joan (da) → ir a dormir
- lotarat joan (da) → ir a dormir
- lotki → vínculo, relación, atadura, ligazón, ligadura
- lotsa → respeto
- lotsa → vergüenza
- lotsa izan (da) → tener o sentir vergüenza, dar vergüenza
- lotsagabe → desvergonzado, descarado, sinvergüenza
- lotsagabe → desvergüenza, descaro
- lotsagarri → vergonzoso
- lotu, lot, lotzen (da) → quedarse.??
- lotu, lot, lotzen (da) → vincularse, atarse, ligarse, adherirse, juntarse, unirse
- lotu, lot, lotzen (du) → empuñar, agarrar
- lotu, lot, lotzen (du) → vincular, atar, ligar, adherir, juntar, unir
- lotura → vínculo, relación, atadura, ligazón, ligadura
- loturik egon (da) → estar vinculado, estar atado, estar adherido, estar junto, estar unido
- lotuta egon (da) → estar vinculado, estar atado, estar adherido, estar junto, estar unido
- luebaki → trinchera
- luhumendu → estiércol
- lukainka → longaniza, chorizo
- lukurreria → usura
- luma → pluma, pluma de ave
- Lur → Tierra
- lur → tierra, terreno, suelo
- lurburu → extremo de la tierra
- lurgaineratu, lurgainera, lurgaineratzen (da) → salir a la superficie, ir a la parte de arriba de la tierra
- lur-ikaratze → terremoto, temblor de tierra
- lur-iraitz → superficie de la tierra, superficie del terreno
- lur-jaube → propietario de la tierra, terrateniente
- lur-jaubetza → propiedad de la tierra
- lur-jaubetzaren reforma → reforma agraria, reforma de la propiedad de la tierra
- lur-jaun → terrateniente, propietario de la tierra
- lurlangile → campesino, agricultor, trabajador de la tierra
- lurlangiletargo → campesinado
- lurlangin → campesino, agricultor, trabajador de la tierra
- lurlangintza → agricultura
- Lurlangintza Ekoizpen Kooperatifa → Cooperativa de Producción Agrícola.??
- lurlangintzako → agrícola
- lurlangitzaren elkartasun → cooperativización agrícola
- lurpe → bajo tierra, subsuelo
- lurpeko → subterráneo, de bajo tierra
- lurperatzaile → enterrador
- lurpetik → desde bajo tierra, del subsuelo
- lurpetzaile → enterrador
- lurralde → territorio, región, país, zona, campo
- lurren-banakatze → distribución de la tierra
- lurreratu → derribado, abatido, tumbado
- lurreratu, lurrera, lurreratzen (da) → derribarse, abatirse, tumbarse, ser derribado, ser abatido, ser tumbado
- lurrin → perfume, sahumerio
- lurrin → vaho, vapor
- lurrindu, lurrin, lurrintzen (du) → perfumar, sahumar
- lurtar → terrestre
- luxinga → lisonja
- luza-bide → demora, dilación, retraso, lentitud
- luzakoi → prolongado, demorador
- luzamendu → alargamiento, prolongación, extensión, continuación
- luzamendu → demora, dilación, prórroga, moratoria, aplazamiento, retraso
- luzaro → por largo tiempo, largo tiempo, por largo rato, largo rato
- luzatu, luza(t), luzatzen (du) → alargar, prolongar, continuar, extender
- luzatu, luza(t), luzatzen (du) → aplazar, demorar, dilatar, diferir, retrasar, prorrogar
- luzatze → alargamiento, prolongación, extensión, continuación
- luzatze → aplazamiento, demora, dilación, prórroga, moratoria, retraso
- luze → alto
- luze → largo, prolongado, extenso, continuado
- luzeagotu (du) → hacer más largo, alargar, prolongar
- luzeagoxe, luzagoxe → por más largo tiempo
- luzera → longitud
- luzexe → un poco largo, algo largo
- madari → pera
- madarikatu, madarika, madarikatzen (du) → maldecir
- madarikazione → maldición
- madrildar → madrileño
- mael → agua muerta, estanque.??
- magina → vaina (de espada, de daga, etc.)
- mahain → mesa
- mahainburu → presidente de la mesa
- mahaindar → convidado, comensal
- mahainerat ekarri (du) → colocar sobre la mesa
- mahasti → viña
- mahats → uva
- mahel → lo que está a través.??
- Maiatz → mayo
- maila → escalón
- maila → nivel, capa, grado, etapa, estadio
- mailaka → paso a paso, escalonadamente, gradualmente, por niveles
- mailegu → préstamo
- maileguz hartu (du) → tomar a préstamo, tomar prestado
- mailu → martillo
- mailukada → martillazo
- mailuko → maña, treta, astucia, destreza
- mairu → moro
- maistresa → maestra
- maisu → maestro
- maisugo → maestría
- maitagarri → amable, bondadoso, digno de ser amado
- Maitagarri → Hada
- maitagarritasun → amabilidad
- maitakunde → amor
- maitale → amante, amador
- maitarazi (du, dio) → hacer amar
- maitasun → amabilidad
- maitasun → amor, cariño, afecto
- maitasuna egin (du) → hacer el amor
- maitatu, maita, maitatzen (du) → amar, querer
- maitazale → amante
- maite → amado, querido
- maite izan (du) → agradar, gustar
- maite izan (du) → amar, querer, tener afecto
- maite ukan (du) → agradar, gustar
- maite ukan (du) → amar, querer, tener afecto
- maiteen ukan (du) → querer (el, la, lo que) más
- maitegarri → amable, digno de ser amado
- maitekiro → con amor, amorosamente, con cariño, cariñosamente
- maite-maite ukan (du) → amar mucho, querer mucho
- maitemindu, maitemin, maitemintzen (da) → enamorarse
- maitetasun → amor, cariño
- maixu → maestro
- maixugo → maestría
- maixu-obra → obra maestra
- maixusko → maestrillo
- makal → débil, enfermo
- maketo → maketo, español.??
- makila → palo, bastón
- makur → adversidad, contratiempo
- makur → desavenencia, desacuerdo
- makur → errado, equivocado
- makur → inclinado, arqueado, torcido
- makur → perillán, travieso, pícaro
- makur → persecución
- makur → perversamente
- makur → perverso
- makur → torcido, contrahecho, falso
- makur → yerro, diferencia
- makur → zambo
- makurka → injustamente
- makurka → oblicuamente, torcidamente
- makurki → perversamente
- makurtu, makur, makurtzen (da) → encorvarse, inclinarse, torcer, arquearse
- makurtu, makur, makurtzen (du) → encorvar, inclinar, torcer, arquear
- malda → cuesta, pendiente
- maldan behera → cuesta abajo, pendiente abajo
- malkar → escabroso, accidentado, de muchas pendientes, costanero
- malkar → paja de beza y gerón
- malko → lágrima
- malkor → estéril, infructuoso
- malkortu, malkor, malkortzen (da) → esterilizarse, hacerse infructuoso
- maltzurkeria → astucia, malignidad, malicia
- mamu → espantajo, fantasma, monstruo
- manaiatu, manaia, manaiatzen (du) → gobernar, dominar
- manaiatu, manaia, manaiatzen (du) → manejar
- manaspen → autoridad, dependencia
- mañatu (du) → mimar, cuidar en extremo
- manatu, mana, manatzen (du) → golpear, estropear a alguno.??
- manatu, mana, manatzen (du) → ordenar, mandar
- manatu, mana, manatzen (du) → permitir
- manex → nombre con que designan los suletinos a los naturales de Labord y de la Baja Navarra, por no considerarlos plenos vascos
- mantar → emplasto
- mantar → mugre en los vestidos
- mantar → trapo
- mantartu, mantar, mantartzen (da) → cubrirse de mugre, enmugrecerse
- mantartu, mantar, mantartzen (da) → hacerse semejante a una espesa mugre.??
- manu → orden, mandato
- manu → poder, autoridad, dominio
- manukor → obediente
- manukortze → obediencia servil.??
- manupean → bajo poder, bajo dominio
- -en manupean → bajo poder de, bajo dominio de
- manupetu, manupe, manupetzen (du) → subordinar, dominar, someter al poder o autoridad de alguien
- marantaxko → pequeña tos, pequeño catarro de pecho
- margo → color
- margo ahuleria → debilidad de color
- margotsu → coloreado, de muchos colores
- marinel. mariñel → marinero
- marka → aparador
- marka → barca, barco, nave
- marka → marca, señal
- marka → sello
- markant → marcador, diferenciador
- markestu, markets, markesten (da) → deformarse
- markets → cosa insonora, apagado
- markets → defectuoso, disforme, imperfecto, deforme
- marmario → murmujeo, murmullo, murmurio
- marmario egin (du) → murmujear, murmullar, murmurar, murmurear
- marra → línea
- marratu, marra, marratzen (du) → destacar, señalar
- marratu, marra, marratzen (du) → obstruir
- martintzar → palurdo, hombre de sentimientos poco delicados
- martots → zarzamora
- martxa → marcha
- martxan hasi (da) → comenzar a marchar
- maryka. marüka → verruga
- masaila → mejilla, carrillo
- meha → mineral
- mehaka → desfiladero, camino angosto
- mehar → estrecho, ajustado, angosto
- mehargune → sitio angosto
- mehartu, mehar, mehartzen (da) → adelgazar
- mehartu, mehar, mehartzen (du) → estrechar
- mehatxatu, mehatxa, mehatxatzen (du) → amenazar
- mehatz → mina
- Mehatzen-Lege → Ley de Minas
- mehe → abstinencia de carnes, comida de vigilia
- mehe → delgado, sutil, fino, flaco
- mehe → paraje poco fértil
- mehe → pobre
- mehego → flacura, delgadez, sutileza
- mehetasun → debilidad, estado de flaqueza
- mehetasun → penuria, escasez
- mehune → parte delgada de cuerda, paños
- mehune → trecho de estrechez o delgadez
- mehune → vado
- memelo → fatuo, lelo, insustancial
- mementu → momento
- mementu bateko → momentáneo, de un momento. ??]
- men → poder, dominio, potencia
- -men → sufijo
- mendatu, menda, mendatzen (du) → vendar
- mende → siglo
- mendebal → occidente, oeste
- mendebal-alde → occidente, oeste
- mendekatu, mendeka, mendekatzen (du) → vengar
- mendekatzaile → vengador
- mendekide → contemporáneo (del mismo siglo)
- Mendekoste → Pentecostés
- mende-laurden → cuarto de siglo
- menderatu, mendera, menderatzen (du) → dominar, subyugar, sojuzgar, vencer, derrotar, apoderarse de, reducir, conquistar
- menderatze → derrota, conquista, dominio, dominación
- menderik-mende → de siglo en siglo, a lo largo de los siglos
- mende-ta-erdi → siglo y medio
- mendez-mende → de siglo en siglo, a lo largo de los siglos
- mendi → montaña, monte, colina
- mendigane → cima del monte
- mendigoizale → montañero, aficionado a las cumbres de montaña
- mendilerro → cordillera
- mendi-zirko → senda o espacio estrecho entre montañas
- -mendu → sufijo
- meneratu, menera, meneratzen (du) → dominar, subyugar, sojuzgar, someter
- mengoa → necesidad
- menia → tregua
- -en menpean → bajo el poder de, bajo el dominio de
- menpeko → subordinado, sometido
- menpeko-ohi → antiguo subordinado, exsubordinado, exsometido
- menperatu → sometido, subordinado
- menperatu, menpera, menperatzen (da) → ser sometido, subordinado, dominado, subyugado, oprimido, avasallado
- menperatu, menpera, menperatzen (du) → someter, apoderarse de, subordinar, subyugar, oprimir, avasallar
- menperatzaile → sometedor, subordinador, dominador, subyugador, opresor, avasallador
- menpetu, menpe, menpetzen (du) → someter, subordinar
- menpetza → sometimiento, sumisión, subordinación
- menpetze → sometimiento, sumisión, subordinación
- mentasun → docilidad
- menturakeria → aventurerismo, aventura
- menturaz → al azar, quizá, por ventura
- merezi ukan (du) → merecer, tener mérito
- merezimendu → mérito, merecimiento
- merezimenduzko → meritorio, por mérito
- merezitu, merezi, merezitzen (du) → merecer
- merkatari → comerciante
- merkatu → mercado
- merke → barato
- mesede → favor, merced
- mesedez → por favor
- mesfida → desconfianza
- mesfidantza → desconfianza
- mesfidatu → desconfiado
- mesfidatu, mesfida, mesfidatzen (da) → desconfiar, no fiarse
- mesprezatu, mespreza, mesprezatzen (da) → despreciarse, menospreciarse, desdeñarse, denostarse
- mesprezatu, mespreza, mesprezatzen (du) → despreciar, menospreciar, desdeñar, denostar
- mesprezu → desprecio, menosprecio, desdén
- mesprezugarri → despreciable, digno de desprecio
- meta → montón, acervo, fagina
- meza → misa
- mezkinkeria → mezquindad
- mezpresatu → Vide: mespresatu
- mezprezagarri → Vide: mesprezagarri
- mezprezatu → Vide: mesprezatu
- mezpreziatu → Vide: mesprezatu
- mezprezugarri → Vide: mesprezugarri
- mezu → mensaje
- mezu-emaile → dador del mensaje
- mezulari → mensajero
- miazkatu, miazka, miazkatzen (du, dio) → lamer, chupar
- mihauri → grano de castaña
- mihi → badajo de una campana o de campanilla
- mihi → chaflán, espiga de mortaja
- mihi → lengua
- mihi → lengüeta de cerraja
- mihisa → lienzo, tela
- mihisa → sábana
- mihitsu → hablador
- mihura → muérdago
- mihuri → grano (de los frutos)
- mihuri → pequeñito (se dice de las pulgas)
- Mikelditar → Mikelditarra, del grupo Mikeldi
- mila → mil
- mila esker → mil gracias, muchas gracias
- milaka → a miles, por miles
- milaka → miles de
- milaka ta milaka (heroi) → miles y miles de (mártires) héroes.??
- milako bat → un millar
- milako bat → uno de mil
- milako bat → uno por mil
- miliarda → mil millones, millar
- milikatu, milika, milikatzen (du) → lamer
- milioin → millón
- miliun → millón
- miliunka → por millones, a millones
- milloin → millón
- miloin → millón
- miloinari → millonario
- miloinarisa → millonaria
- miloinka → millones de
- miloinka → por millones, a millones
- min → dolor, sufrimiento, tormento
- min → íntimo
- min arazi (du) → dar o causar dolor, hacer sufrir, hacer daño
- min egin (du) → dar o causar dolor, hacer daño, dañar
- min ez egin (dio) → no hacer o causar daño, no hacer sufrir, no dar dolor
- minberatu, minbera, minberatzen (da) → sensibilizarse
- minbizi → cáncer
- mindu, min, mintzen (da) → dolerse
- mindun → dolorido, atormentado
- mingarri → doloroso, mortificante, fatigoso
- minkor → agrio, de mal gusto
- minkor → dolorido
- minkor → inquieto
- minkortu, minkor, minkortzen (da) → ranciarse, agriarse, enranciarse
- min-min → muy íntimo
- mintegi → semillero
- mintegi → seminario, cursillo
- mintzabide → medio de expresión, modo de hablar
- mintzadde → conversación, comentario, charla, conferencia, intervención, entrevista, discurso
- mintzaira → discurso, conversación
- mintzaira → lenguaje, modo de hablar
- mintzaire → conversación
- mintzaire → discurso
- mintzaire → lenguaje, modo de hablar
- mintzaldi → discurso, conversación, entrevista, coloquio
- mintzara → lengua, lenguaje, modo de hablar
- mintzatu euskara → vasco hablado, euskara hablado
- mintzatu, mintza, mintzatzen (da, zaio) → hablar, discutir.??
- mintzatzeko eskubide → libertad de expresión, derecho a hablar
- mintzo → conversación, discurso
- mintzo → voz, habla
- mintzo izan, mintzo izan, mintzo izaiten (da, zaio) → hablar
- mintzoaldi → discurso, conversación, entrevista, coloquio
- mintzoara → conversación, discurso, entrevista
- mintzoara → lenguaje, modo de hablar
- mintzontzi → chacharero, charlatán
- mirakuilu → milagro
- mirakulugarri → milagroso
- mirari → prodigio, milagro
- mirarigile → que hace prodigios, milagrosos, prodigioso, milagroso
- miraritu, mirari, miraritzen (du) → admirarse, maravillarse
- mirespen aldi → admiración, asombro, maravilla
- miriku → médico
- mirikuntza → medicina
- mirikuntza-askêsi → ejercicio o práctica de la medicina.??
- mitrailusa → ametralladora
- modu → modo, manera
- -en modura → al modo de, a la manera de
- -(e)n modura → como
- moeta → casta, clase
- moja → monja
- moje-ar → monje
- moko → frente, fachada
- moko → pico
- moko → poco
- mokor → adusto, huraño
- mokor → mendrugo
- mokor → terrón
- mokorkatu → arreglarse
- mokorkatu → formarse terrones
- mokortu → acoquinar
- mokortu → adusto, huraño
- mokortu → endurecer
- mokortu → formarse terrones
- moldatu, molda, moldatzen (du) → formar, acomodar, amoldar
- molde → modo, manera, forma
- moltsa → bolsa
- moltsa → bolso, bolsillo
- moltso → grupo, tropel
- moltzazu, moltza, moltzatzen (du) → acumular, reunir, amontonar
- moment bateko → momentáneo, de un momento. ??
- monstru → monstruo
- monstrukeria → monstruosidad
- monstruotsu → monstruoso
- mordoilo → jerga, jerigonza
- mordoilokada → barbarismo, extranjerismo
- mordoilozko → de jerga, de jerigonza
- morroin → mozo, criado, siervo
- morroin → mozo, muchacho, mancebo
- morroin → tipo, varón
- morrointasun → servidumbre, servilismo
- mospen → embotamiento
- mosu → beso
- mota → casta, clase
- mota → clase, tipo, forma, especie
- motel → farfullero, tartamudo
- moteldu → farfullar, tartamudear
- moto → moño
- moto → pañoleta con que cubren el tocado las mujeres vascas
- moto → polea provista de un ojo
- motz → chato
- motz → desafilado
- motz → desmochado
- motz → feo
- motz → huraño, arisco
- motz → romo, corto
- motz → triste
- motz → vasco no euskaldun
- motzaile → esquilador, trasquilador
- motzaile → gitano
- mozoilo → espantapájaros
- moztu, motz, mozten (du, dio) → cortar
- moztu, motz, mozten (du, dio) → cortar el pelo, rapar
- moztu, motz, mozten (du, dio) → mutilar (un miembro humano)
- mueta → clase, tipo, forma, especie
- muga- → fronterizo, de frontera
- muga → límite, frontera, término, linde
- muga-eskualde → región fronteriza
- mugagabe → ilimitado, indeterminado
- muga-herrialde → región fronteriza
- muga-hiri → ciudad fronteriza
- mugakide → colindante, fronterizo, limítrofe
- mugakune → limitación, delimitación
- mugakuntza → limitación, delimitación
- muga-lerro → línea franteriza
- muga-lurralde → región fronteriza
- mugatu → limitado, delimitado, determinado
- mugatu, muga, mugatzen (du) → limitar, delimitar, determinar
- mugatzapen → limitación, delimitación
- mugatze → limitación
- mugatze-lerro → línea divisoria, línea fronteriza
- mugimendu → movimiento
- mugitu, mugi, mugitzen (da) → moverse
- mugitu, mugi, mugitzen (du) → mover
- muin → meollo, médula
- muin → tuétano, cañada
- muki → moco
- mukitsu → mocoso
- muku → moco
- mukurru → colmo
- mukutsu → mocoso
- mulko → enjambre
- mulo → cubo, ojo de un instrumento por donde se mete el mango
- mulo → extremo del bastón, contera
- mulo → montoncito
- mulo → parte del azadón donde tiene el ojo
- mulo → pequeña colina
- mulo → tapón
- mun → beso (no en la cara)
- mun egin (du) → besar (no en la cara)
- mundakar → mundaqués
- mundial → mundial
- mundu → mundo
- mundu-behakune → concepción del mundo
- mundu-behatzapen → concepción del mundo
- mundu-berri → nuevo-mundo
- mundu-gerla → guerra mundial
- mundu-herrialde → país del mundo
- munduko → mundial
- mundutasun → mundanidad
- mundutiar → mundano
- mundutila → mundillo
- muno → colina
- muntatu, munta, muntatzen (du) → montar, realizar
- munto → montón, pila
- munttakuntza → aseo, aliño, arreglo (con limpieza)
- munttatu, muntta, munttatzen (da) → ponerse algo con arreglo, aseo, aliño
- munttatu, muntta, munttatzen (du) → arreglarse bien (con limpieza), asear, aliñar
- muntto → arreglado (con limpieza), aseado, aliñado
- munttotasun → aseo, aliño, acicalamiento, arreglo (con limpieza)]
- munttotu, muntto, munttotzen (da) → arreglarse bien (con limpieza), asearse, aceicalarse, aliñarse
- munutx → topera y hormiguero en una pradera
- murritz → corto, restringido, reducido
- murrizte → restricción, reducción
- murriztu → restringido, reducido, corto, acortado
- murriztu, murritz, murrizten (du) → restringir, reducir, acortar
- murru → muralla, muro, pared
- muru → muralla, muro, pared
- musker → lagarto
- musker → verde
- musker-urdin → verde azulado
- musu → beso, ósculo
- mutiko → muchacho
- mutil → criado, siervo, servidor, mozo
- mutil → muchacho, chico, mozo
- mutildu, mutil, mutiltzen (da) → hacerse mozo, muchacho
- mutilko → criado
- mutilko → muchacho, chico
- mutiri → desvergonzado, descarado
- mutiri → impertinente
- mutiri → impetuoso, vehemente
- mutiri → importuno, atrevido
- mutiri → serio, de pocas palabras
- mutiri → violento, pendenciero, fiero
- mutiriki → con vehemencia, vehementemente
- mutiriki → importunamente
- mutiritasun → importunidad
- mutisko → muchacho, chico
- mutu → mudo
- mutur → de morro, enfadado, enojado, enfurruñado
- mutur → extremo, cabo
- mutur → hocico, jeta, morro
- muturgo → enfurruñamiento, rabieta, enfado, enojamiento
- muxikatu, muxika, muxikatzen (da) → burlarse
- muxinkeria → esquivez, hosquedad
- muxinkeria → lloriqueo
- -n ariago izan (da) → hacer hincapié en, insistir con tenacidad sobre
- -n barna → durante
- -n barna → en el interior de, en el seno de
- -n barna → por, a través de
- -n batera → juntamente con, junto a
- -n bermua ezarri (du) → apoyarse en, colocar el apoyo en
- -n bidez → a través de, por medio de.??
- -n daino → hasta
- -n dano → hasta
- -n fidatu (da) → fiarse de, confiar en
- -n frogatu (da) → ser diestro en
- -n gainti → por, a través de
- -n ihardun (da) → hacer, actuar, insistir, ocuparse en
- -n karguztatu, karguzta, karguztatzen (da) → encargarse de
- -n zehar → a través de, por
- -n zeihar → por, a través de
- -na → sufijo distributivo
- naba → gran llanura próxima a las montañas
- nabar → pardo
- nabari → notorio, evidente, manifiesto
- nabari arazi (da) → hacerse aparecer, manifestarse
- nabari arazi (du) → hacer aparecer, manifestar
- nabari izan (da, zaio) → manifestarse, aparecer, exteriorizarse, ponerse a la vista, avistarse, ser notorio, evidente o manifiesto
- nabaritu, nabari, nabaritzen (da,zaio) → advertirse, observarse, percibirse, manifestarse, aparecer, hacerse notorio, evidente o manifiesto
- nabaritu, nabari, nabaritzen (du, dio) → manifestar, evidenciar, advertir, observar, percibir
- nabarmen → notable, extraordinario, distinguido, sobresaliente, destacado
- nabarmen-arazi (du) → hacer notar, destacar,sobresalir, distinguir
- nabarmendu, nabarmen, nabarmentzen (da) → notarse, distinguirse, sobresalir
- nabaski → quizá, quizás, tal vez, probablemente, puede ser
- nabusi → amo, señor, dueño
- nabusi → mayor, gran, grande
- nabusi → principal, cardinal, fundamental, dominante, dirigente, superior, supremo
- nabusitu, nabusi, nabusitzen (da) → apoderarse, adueñarse, hacerse amo, hacerse señor
- nabusitu, nabusi, nabusitzen (da) → prevalecer, dominar
- nafar → navarro
- nagi → perezoso
- nagosi → principal, superior. Vide: nagusi
- nagusi → principal, superior
- nagusigo → maestría, dominio
- nahaba → atolondrado, insensato, fuera de sí
- nahar → abrojo, cambrón, planta rastrera
- nahar → narria, rastra, trineo rústico
- naharo → abundancia
- naharo → abundante
- naharo → frecuente
- naharo → frecuentemente
- naharoki → en abundancia, abundantemente
- naharoki → frecuentemente
- nahas → mezclado, revuelto
- nahas → Vide: nahasi
- nahasdura → motín, sublevación, sedición
- nahasgarri → confuso
- nahasgarri → cucharón
- nahasi → confuso
- nahasi, nahas, nahasten (da) → confundirse
- nahasi, nahas, nahasten (da) → mezclarse, revolverse, combinarse
- nahasi, nahas, nahasten (da) → turbarse, perturbarse, espantarse
- nahasi, nahas, nahasten (du) → confundir
- nahasi, nahas, nahasten (du) → mezclar, revolver, combinar
- nahasi, nahas, nahasten (du) → turbar, perturbar, espantar
- nahas-mahas → desordenadamente
- nahas-mahaskeria → desorden, enredo, embrollo
- nahas-mahaskeria → mezcolanza, mejunje
- nahas-mahaskuntza → mezcolanza, mejunje
- nahas-mahasmendu → mejunje, mezcolanza
- nahasmen → confusión
- nahasmen → mezcla
- nahasmendu → confusión
- nahasmendu → mezcla, combinación
- nahaspila → embrollo, enredo
- nahastekatu, nahasteka, nahastekatzen (du) → cruzar animales de diversas razas
- nahastekatu, nahasteka, nahastekatzen (du) → mezclar
- nahastu, nahas, nahasten (da) → mezclarse, revolverse, combinarse
- nahastu, nahas, nahasten (du) → mezclar, revolver, combinar
- nahatsale → pervertidor, corruptor
- nahi → aspirante, pretendiente
- -nahi → deseoso de
- -nahi → -quier, -quiera
- nahi → voluntad, deseo, aspiración
- nahi izan (da, zaio) → quererse, desearse, ser querido, ser deseado.??
- nahi ukan (du, dio) → querer, desear
- nahiago ukan (du) → preferir, querer más
- -en nahiaz → con el deseo o voluntad de
- nahiaz → queriendo, deseando
- nahien ukan (du) → preferir, más querer, querer (el, lo, la que) más
- nahi-eta-ez → Vide: nahi-ta-ez
- nahiez → disgusto, contrariedad
- nahiez → queriendo, deseando
- nahigabe → disgusto, contrariedad
- nahikara → deseo
- nahikari → afección,simpatía
- nahikari → deseo, codicia
- nahikari → placer
- nahikari → voluntad
- nahikeria → gollería (capricho).??
- nahiko → bastante, suficiente
- nahiko → voluntad, deseo
- nahikoa → bastante, suficiente
- nahikoa izan (da,zaio) → bastar, ser bastante o suficiente. Vide: naikoa izan
- nahikunte → voluntad, deseo
- nahikuntetsu → voluntarioso, deseoso
- nahi-ta-ez → inevitablemente, a la fuerza, forzosamente, quiera o no, necesariamente, indefectiblemente
- nahiz → aunque, a pesar de
- nahiz → o, u, o bien
- nahiz → queriendo, deseando
- nahiz... nahiz-eta.. → sea... sea..., ya... ya..., tanto... como..., bien... bien, ora... ora
- nahiz-eta → aunque, a pesar de
- nahiz-eta -(e)n → aunque, a pesar de que
- nahiz-eta... -(e)narren → aunque, a pesar de que
- naiko → bastante, suficiente. Vide: nahiko
- naikoa → bastante, suficiente. Vide: nahikoa
- naikoa izan (da,zaio) → bastar, ser bastante o suficiente. Vide: nahikoa izan
- nakaitz → feo, raquítico.??
- nakaitz → pequeño, sin valor, medianejo, de poco valor
- nakaitz → repugnancia, desagrado
- nakaitz → sucio, desaliñado, hediondo
- nakaizgarri → repugnante, desagradable, asqueroso
- nakaiztu, nakaitz, nakaizten (du) → sentir repugnancia, dar asco, asquear.??
- nakar → desganado, sin voluntad
- nakar → me trae
- namoratu → enamorado
- namoratu, namora, namoratzen (da) → enamorarse
- nano → enano
- nanu → Vide: nano
- napar → Vide: nafar
- nardagarri → repugnante, abominable, nauseabundo, asqueroso, indeseable
- narraska → arrastrándose
- narritatu, narrita, narritatzen (da) → excitarse, irritarse
- naska → Vide: nazka
- naskagarri → Vide: nazkagarri
- naskatu → Vide: nazkatu
- natu → peca
- natu → tacha, mancha, defecto
- nazka → repugnancia, asco, abominación
- nazkagarri → repugnante, asqueroso, abominable
- nazkatu, nazka, nazkatzen (du) → repugnar, dar asco, asquear, abominar
- N-E zuzentzan → en dirección N-E
- neba → hermano (respecto de una mujer)
- negar → Vide: nigar
- negu → invierno
- Neguil → Diciembre
- Neguri → Neguri (población de invierno). Vide: Negu-huri
- neguritar → neguritarra, natural de Neguri
- Neguritiko → negurítico, en tono jocoso e insultante, neguritarra, procedente de Neguri.??
- negurri → Vide: neurri
- nehoiz → alguna vez
- nehoiz ere → alguna vez
- nehoiz ere ez → nunca, jamás
- nehoiz ez → nunca, jamás
- nehola → de alguna manera, de algún modo
- nehola ere → de alguna manera, de algún modo
- nehola ere ez → de ninguna manera, de ningún modo, en modo alguno, de manera alguna
- nehola ez → de ninguna manera, de ningún modo, en modo alguno, de manera alguna
- nehon → en alguna parte, en algún sitio
- nehon ere → en alguna parte, en algún sitio
- nehon ere ez → en ninguna parte, en ningún sitio, en ningún lugar
- nehon ez → en ninguna parte, en ningún sitio, en ningún lugar
- nehor → alguien
- nehor ere → alguien
- nehor ere ez → nadie
- nehor ez → nadie
- nehori → a alguien
- nehori ere → a alguien
- nehori ere ez → a nadie
- nehori ez → a nadie
- nehork → alguien
- nehork ere → alguien
- nehork ere ez → nadie
- nehork erre → alguien
- nehork ez → nadie
- nehun → en alguna parte, en algún sitio, en algún lugar
- nehun ere → en alguna parte, en algún sitio, en algún lugar
- nehun ere ez → en ninguna parte, en ningún sistio, en ningún lugar
- neitu, nei, neitzen (da, zaio) → terminarse, acabarse
- nekaldi → fatiga
- nekaldi → mortificación
- nekaldi → padecimiento
- nekatu, neka, nekatzen (da) → cansarse, fatigarse
- nekazale → artesano
- nekazale → labrador
- nekazari → campesino, labrador, aldeano
- neke → trabajo, fatiga, cansancio
- neketsu → penoso, fatigoso, trabajoso, cansino
- nekez → dificultosamente, dificílmente
- nekez → fatigosamente, con trabajo
- nekezari → campesino, labrador, aldeano
- nekezarigo → campesinado
- nekezia → miseria
- neronen → de mi mismo, mi propio
- neska → muchacha, chica, moza
- neska → puta, prostituta
- neskame → criada, sirviente
- neskatila → muchacha, chica, moza
- neskato → muchachita, chiquilla
- neskatto → muchachita, chiquilla
- neskatxa → muchacha
- neskatxa → muchachita, chiquilla
- neu → yo mismo
- neure → de mi mismo, mi propio
- neurri → medida
- neurri → precio
- -(e)n neurrian → a medida que, en la medida en que
- neurribako → inmenso, enorme, desmesurado, sinnúmero
- neurrigabeko → inmenso, enorme, desmesurado, sinnúmero
- neurtu, neur, neurtzen (du) → medir
- ni → yo
- niganatu, nigana, niganatzen (da) → venir a donde mí
- nigar → lágrima, llanto
- nigar egin (du) → llorar
- ni-ideia → ideal del yo, idea del yo.??
- nik → yo
- nik neuk → yo mismo
- niketzi → de mi parte
- nini → niña del ojo
- ninikatu, ninika, ninikatzen (da, zaio) → brotar, florecer
- nitzakotu, nitzako, nitzakotzen (du) → hacer mío
- nobia → novia (no futura esposa)
- nobio → novio (no futuro marido)
- nogabe → soltero
- noharroin → menesteroso, indigente, mísero, necesitado
- noharroindu, noharroin, noharrointzen (da) → caer en la miseria o indigencia
- noiz → cuándo
- noiz artean → hasta cuándo
- noiz danik → desde cuándo
- noiz ere → en todo momento, constantemente
- noiz ere ...-(e)neko → para cuando
- noiz-behinka → de vez en cuando, alguna vez que otra, de tarde en tarde
- noizko → de cuándo
- noizko → para cuándo
- noku → defecto físico, tacha
- nola → cómo, de qué modo
- nola → como, según, tal como
- nola... bait → como
- nola... bait, halatan.. → como..., así..., según o tal como..., del mismo modo
- nola... bait..., halatan ere.. → como..., así..., según o tal como..., del mismo modo
- nola edo hala → de uno u otro modo, manera o forma, mejor o peor
- nola ere → comoquiera, de cualquier modo, de todos modos
- nola ere nahi → como quiera que sea, de cualquier modo, de todas las formas
- nolabait → de algún modo, de alguna manera o forma
- nolabaiteko → cierto..., que es de algún modo, manera o forma
- nola-delakoan → en el cómo
- nolako → cómo, de qué calidad
- nolako → qué
- nolako → según, tal como
- nolakotasun → cualidad, calidad
- nolatasun → calidad, cualidad
- non → dónde
- non... bait → donde
- non... bait → que
- non... -(e)n → donde
- non... -(e)n → que
- non ere → en cualquier parte, dondequiera, en todas partes
- non zer → indice, "dónde qué"
- nondik → de dónde, desde dónde
- nondik → por dónde
- nondik → por dónde, por qué razón
- nongo → de donde
- nongo → de dónde
- non-nahi → en cualquier parte, dondequiera
- nor → capaz, adecuado, apto, quién
- nor → quién, quiénes
- nor ere → quienquiera
- nora → a dónde, a qué lugar
- nora → remedio, recurso
- norabe → esclavo
- norabedun → que tiene esclavos, esclavista
- noraino → hasta dónde
- nora-jakin-ezean egon (da) → estar sin saber a dónde ir
- nora-joaite(a) → (el) adónde ir
- nora-nahi → a cualquier parte, adondequiera
- norat → a dónde
- norat ere... -arren → adondequiera que, a cualquier parte que.??
- norbait → alguien, alguno
- norbait → persona, uno mismo
- norbaitek → alguien, alguno
- norbera → cada uno, cada cual
- norbera → persona, uno mismo, la persona que habla, propia persona
- norberatasun → personalidad, individualismo
- norberetasun → personalidad, individualismo
- norgabe → falto de personalidad
- nori → a quién
- nori-behatze(a) → (el) a quién mirar
- nork → quién, quiénes
- nork-nahi → quienquiera
- nor-nahi → quienquiera
- nortasun → personalidad
- nortzu → quiénes
- nortzuren → de quiénes
- nota → mancha, tacha, defecto
- nun... bait → donde
- nun... bait → que
- nun... -(e)n → donde
- nun... -(e)n → que
- nun ere → dondequiera, en cualquier parte, en todas partes
- nunbait → en alguna parte, en algún sitio
- nunbait → probablemente
- nunbaitetik → de alguna parte, de algún sitio
- nundik → de dónde, desde dónde
- nundik → por dónde
- nundik → por dónde, por qué razón, de qué
- obo → Vide: obu
- obra → obra
- obratila → obrilla
- obratu, obra, obratzen (du) → obrar, realizar, efectuar
- obratxo → obrita
- obu → círculo
- odol → sangre
- odolezko → sangriento
- odol-xorta → gota de sangre
- oganik → en adelante
- oge → Vide: ohe
- ogi → pan
- oguzi, oguz, oguzten (da) → pronunciarse, ser pronunciado
- oguzkera → pronunciación
- oh! → oh!
- ohaide → concubina
- ohar → nota, observación, advertencia, aviso, anotación
- ohar-arazi (du) → advertir, hacer observar, anotar, avisar
- oharmen → atención
- oharmen → consejo
- oharmena deitu (du) → llamar la atención
- oharpen → nota, anotación, nota de atención
- ohartu → prudente, advertido
- ohartu, ohar, ohartzen (da) → acordarse
- ohartu, ohar, ohartzen (da) → caer en cuenta, percatarse
- ohartu, ohar, ohartzen (du, dio)→ advertir, notar, observar, anotar, avisar
- ohartzapen → advertencia, nota, observación, aviso, anotación
- ohe → cama, lecho
- ohereskatu, ohereska, ohereskatzen (du, dio)→ ofrecer
- oheresku → ofrenda
- ohi → costumbre
- ohi → de costumbre, habitual
- -ohi → -ex, antiguo, viejo
- ohi izan (da, zaio) → acostumbrar, tener costumbre de, soler
- ohi ukan (du, dio)→ acostumbrar, tener costumbre de, soler
- ohialako → regular, habitual, común, normal, corriente
- ohidura → costumbre, hábito
- ohikunte → costumbre
- ohikuntza → costumbre
- ohil → espantadizo
- ohil → lugar inhabitado
- ohil → salvaje, feroz
- ohilako → Vide: ohialako
- ohildu → expulsado, echado, arrojado
- ohildu, ohil, ohiltzen (du) → expulsar, echar, arrojar
- ohitu → de costumbre, acostumbrado, habitual
- ohitu, ohi, ohitzen (da) → acostumbrarse, habituarse
- ohitu praktika → práctica habitual
- ohitura → costumbre, hábito
- ohiturista → costumbrista
- ohoin → bardana, especie de bola espinosa que se adhiere a los vestidos.??
- ohoin → ladrón
- ohoingo → profesión de ladrón
- ohoingo → robo, latrocinio, hurto
- ohoinsa → ladrona
- ohointza → robo, latrocinio, hurto
- ohointze → robo, latrocinio, hurto
- ohol → tabla, chapa
- ohondikatu, ohondika, ohondikatzen (du) → pisar
- ohoratu, ohora, ohoratzen (da) → honrarse, ser honrado
- ohoratu, ohora, ohoratzen (du) → honrar
- ohore → honra, honor, fama
- ohorebakotasun → deshonor, deshonra
- ohoretila → pequeño honor u honra
- -en ohorez → en honor a, en honor de
- ohorezko → honorable, honroso
- ohostu, ohos, ohosten (du, dio)→ esconder.??
- ohostu, ohos, ohosten (du, dio)→ robar, hurtar
- oi → encía
- oi! → #Value?#
- oihal → paño, tejido, trapo, tela
- oihan → bosque, selva
- oihanbako → que no tiene bosque o selva
- oihantto → bosquecillo, pequeña selva
- oihanzain → guarda forestal, montero, guardabosques
- oiharzun → eco
- oiher → lugar apartado
- oiher → torcido, oblicuo
- oihes → raro, extravagante
- oihes → rústico, grosero
- oihu → canto
- oihu → clamor, lamento, grito
- oihu → relincho de mozos
- oihuz egon (da) → clamar, lamentarse, gritar
- oilar → gallo
- oilarite → aurora, hora en que canta el gallo, canto del gallo
- oilarkeria → arrogancia, orgullo
- oillar → gallito
- oillo → gallina, gallinita, cobardica, cobarde
- oillo → gallinita
- oilo → gallina
- oilo → gallina, cobarde
- oin → pie
- oin → pie de monte
- oinarrastu → sustrato, huella, rastro, pista
- oinarri → base, fundamento, principio, quintaesencia
- oinarri- → básico, de base, fundamental, elemental
- oinarri ekintza-eredu → actitud fundamental.??
- oinarri-ezagutza → conocimiento elemental
- oinarri-ideia → idea básica
- oinarri-lege → constitución, ley básica
- oinarrizko → básico, fundamental, de base elemental
- oinaze → tormento, dolor
- oindino → aún, todavía
- oinkatu, oinka, oinkatzen (du) → trillar, pisar
- -ok → estos, esos, los, las, nosotros, vosotros
- ok → fallo, fracaso
- oka egin (da) → empacharse, ahitarse.??
- oka egin (du) → fallar, fracasar, hacer fracasar.??
- oka egin (du) → vomitar.??
- okasino → ocasión
- okatu, oka, okatzen (da) → saciarse, llenarse
- okaztadura → repugnancia, náusea
- okaztagarri → repugnante, nauseabundo
- okel → pedazo.??
- oker → contrahecho
- oker → erróneo, equivocado
- oker → error, equivocación, yerro
- oker → pícaro
- oker → torcido, tortuoso
- oker → tuerto
- okerdura → error, equivocación, yerro
- okerdura → torcedura, tortuosidad, desvío
- okerretara → a la inversa
- okerretara proporzionalkiro → a la inversa, proporcionalmente.??
- okertasun → cualidad de tuerto
- okertasun → torcedura
- okertu, oker, okertzen (da) → desviarse
- okertu, oker, okertzen (da) → hacerse pícaro
- okertu, oker, okertzen (da) → quedarse tuerto
- okertu, oker, okertzen (da) → torcerse
- okil → bizco
- okil → ganar un partido sin que el adversario haya hecho un solo punto
- okil → picatroncos, pájaro carpintero
- okil → pisaverde, afeminado
- okintza → oficio de panadero.??
- okintza → panadería.??
- okitu → lleno, repleto, completo
- ola → ballueca, avena silvestre
- ola → cabaña
- ola → fábrica
- ola → ferrería
- ola → habitación, morada, tienda de campaña
- olatu, ola, olatzen (du) → amansar, pacificar, apaciguar
- olatu, ola, olatzen (du) → golpear fuertemente, con violencia
- oldar → ataque, acometida, ímpetu, ofensiva, agresión, impulso, hostigamiento
- oldar → masa, entusiasmo
- oldar-brigada → brigada de choque
- oldarka → ataque, acometida, ofensiva, agresión, hostigamiento
- oldarkatu, oldarka, oldarkatzen (da) → atacarse, ser atacado, acometerse, agredirse, ser agredido, hostigarse, ser hostigado
- oldarkatu, oldarka, oldarkatzen (du) → atacar, lanzarse contra, acometer, agredir, hostigar
- oldarkatzaile → atacante, agresor, hostigador
- oldarkatze → ataque, acometida, ímpetu, ofensiva, agresión, impulso, hostigamiento
- oldarra eman (du) → impulsar, dar impulso
- oldartu, oldar, oldartzen (du) → atacar, acometer, agredir, hostigar
- oldartze → ataque, acometida, agresión, hostigamiento
- olde → masa, gran masa de algo
- oldozkai → materia o tema de pensamiento
- oldozpen → pensamiento, idea
- ole → manso, pacífico
- oles → llamada
- oles egin (du) → llamar
- olgura → tiempo libre, ocio, asueto, recreo, recreación, distracción
- olio → aceite
- olio → óleo
- olio-kara → color del óleo, color aceitoso
- olio-pintura → pintura al óleo
- oliotara → al óleo
- olo → avena
- olo → zurra, golpe fuerte, palo
- omen → fama, reputación, renombre
- omen → homenaje
- omen → se dice que, parece que
- -en omenez → en homenaje a
- omengarri → digno de homenaje
- on → bueno
- on izan (zaio) → gustar, agradar
- onar-arazi (da, zaio) → hacerse aceptar, imponerse, hacer ser aceptado, ser impuesto
- onar-arazi (du) → hacer aceptar, imponer, hacer aprobar
- onarrarazi (du) → hacer aceptar, imponer, hacer aprobar
- onartu, onar, onartzen (da) → aceptarse, aprobarse, reconocerse, admitirse, adoptarse
- onartu, onar, onartzen (du) → aceptar, aprobar, reconocer, admitir, adoptar
- onartze → aprobación
- onartze libro → libre aprobación
- ondasun → bien, hacienda
- ondasun-jalgipen → recurso.??
- ondatz → consecuencia
- ondikozko → Vide: hondikozko
- ondo → bien, buenamente, de buen modo
- ondo → lado
- -en ondoan → al lado de
- -en ondoan → después de, luego de, a continuación de
- -ondoan → después de, luego de, a continuación de
- ondorego → consecuencia
- ondorego → descendencia
- ondoren → después de haber
- -en ondoren → después de, luego de, a continuación de
- ondoren → resultado, consecuencia
- ondorendu, ondoren, ondorentzen (du) → heredar
- ondorengo → consecuencia
- ondorengo → descendiente, sucesor
- ondoretu, ondore, ondoretzen → heredar
- ondoretu, ondore, ondoretzen (du) → sacar en consecuencia, deducir
- ondorio → consecuencia, resultado, efecto, conclusión
- ondu, on/ondu, ontzen (da) → #Value?#
- on-egoite → bienestar
- onen(a) → (el, la, lo) mejor
- onesgarri → aceptable, apreciable
- oneskizun → aceptable
- oneskuntza → aceptación
- onest → honesto, honrado
- onetsi → sancionar, aprobar (onetsi)
- onetsi, onets, onesten (da) → aceptarse, ser aceptado, reconocerse, ser reconocido
- onetsi, onets, onesten (du) → aceptar, apreciar, aprobar, acceder, reconocer
- onetsi, onets, onesten (du) → aceptar, aprobar, acceder, reconocer, apreciar
- onetsi, onets, onesten (du) → honrar
- ongarri → estiércol, abono
- ongarriztatu, ongarrizta, ongarriztatzen (du) → abonar, ENG.: fertilize
- ongi → bien, buenamente, de buen modo
- ongi-egoite → bienestar
- ongi-etorri → bienvenida
- ongi-etorri → bienvenido(s).??
- ongi-izaite → bienestar
- ongile → bienhechor
- ongixe → algo bien, un poco bien
- onil → embudo, Vide: unhil
- on-izaite → bienestar
- onkeria → bondad (en sentido peyorativo)
- on-on → muy bueno
- on-ongi → muy bien, de muy buen modo
- on-on-on → muy, muy bueno
- onsa → bien, buenamente, de buen modo
- ontasun → bondad
- ontasun → recurso, bien, hacienda
- ontzi → barco, embarcación, buque
- ontzi → recipiente, vaso, receptáculo
- ontziño → barquito
- onura → provecho, beneficio, ganancia, utilidad, fruto
- onura-emaile → provechoso, beneficioso, útil, que da ganancias
- onuragabeko → inútil, infructuoso, no provechoso
- onuragarri → provechoso,beneficioso
- -en onurako izan (da) → beneficiar a, ser para provecho de
- onurakor, onurakor → provechoso, beneficioso, útil
- opa → deseo
- opa → ofrecimiento
- opetsi, opets, opesten (du, dio)→ ofrecer
- opil → especie de pelota u ovillo que se forma en el estómago a consecuencia de una mala digestión
- opil → torta de maíz
- opildu, opil, opiltzen (da) → formarse un tumor grueso, formarse un absceso
- opildu, opil, opiltzen (da) → ovillarse la comida en el estómago, apelotonarse
- opo → defecto
- opor → día de vacación, de reposo, aunque no sea de fiesta, vacación
- opor → gamella, cuenco, plato
- orai → ahora
- orai-arte → aún, todavía, hasta ahora
- oraiko → de ahora, actual, presente
- oraikoz → por ahora
- orain → ahora
- orain danik → desde ahora
- orain dano → hasta ahora, aún, todavía
- orain-aldi → presente, actualidad, tiempo actual, tiempo presente
- orain-arte → aún, todavía, hasta ahora
- orain-dano → hasta ahora, aún, todavía
- oraindino → todavía, aún
- oraindio → todavía, aún
- oraingo → de ahora, actual, presente
- oraino → aún, todavía, hasta ahora
- oraintsu → recientemente, hace poco
- oraintsuago ere → más recientemente
- oraintxe → ahora mismo
- oratu, ora, oratzen (da) → contagiarse
- oratu, ora, oratzen (da) → llenarse u obstruirse de engrudo y masa las piedras del molino por ser húmedo el grano que se muele.??
- oratu, ora, oratzen (du) → amasar
- oratu, ora, oratzen (du) → forjar
- oratu, ora, oratzen (du, dio)→ agarrar
- ordain → cambio
- ordain → equivalente
- ordain → pago, remuneración, retribución, recompensa
- ordain → satisfacción
- ordain → sustituto
- ordaindu, ordain, ordaintzen (du, dio)→ pagar, remunerar, retribuir
- -en ordainez → a cambio de
- ordaingo → reemplazo, sustitución
- ordari → precio
- ordari-sekretari → subsecretario.??
- ordaritu, ordari, ordaritzen (du) → pagar
- -en orde → en vez de, en lugar de
- orde → en vez de, en lugar de
- -orde → en vez de, en lugar de
- ordea → en cambio, mas, pero
- ordetu, orde, ordetzen (du) → sustituir, reemplazar
- -en ordez → en vez de, en lugar de
- ordez → en vez de, en lugar de
- ordezko → substituto, suplente
- ordeztu, ordez, ordezten (da) → sustituirse, reemplazarse, ser sustituído, ser reemplazado
- ordeztu, ordez, ordezten (du) → sustituir, reemplazar
- ordoki → pradera, llanura, planicie
- ordu → hora
- ordu danik → desde entonces
- ordu laurden bat → un cuarto de hora
- orduak jo (du) → sonar la hora
- orduan → en la hora, a la hora
- orduan → entonces
- orduan daino → hasta entonces
- orduan dano → hasta entonces
- orduan ere → aun entonces, incluso entonces
- orduan-aldi → tiempo de entonces
- orduandanik → desde entonces
- orduango → de entonces
- ordu-arte → hasta entonces
- ordudanik → desde entonces
- ordudano → hasta entonces
- ordu-erdi → media hora
- ordurik ordu → de una a otra hora, de hora en hora, cada hora
- ore → crudo, mal cocido
- ore → masa
- ore → materia de que está hecha una cosa
- orein → ciervo
- oreka → equilibrio
- oren → hora
- orga → automóvil, coche
- orga → carroza, carro, carreta
- orgatto → carrito
- orgazain → cochero, carretero
- orgi → pan, Vide: ogi.??
- ori → amarillo, Vide: hori
- orio → óleo, Vide: olio
- oritu (da, zaio) → amarillearse, volverse amarillo, Vide: horitu
- orkatila → tobillo
- orkatz → corzo, gamuza
- orkatz → macho cabrío, chivo
- orke → horma de zapato
- orma → pared, muro, muralla
- oro → rugido
- oro → todo, cada
- oro → todo, todas las cosas
- -oro → todos los, cada
- -ak oro → todos los, todas las
- orobat → asimismo, igualmente
- orobatasun → paridad, semejanza
- orobatasun → totalidad, todo, conjunto, colectivo
- orobatasun → unificación
- orobatu, orobat, orobatzen (du) → hacer igual, unificar, generalizar
- oroentzako → para todos, que es común para todos.??
- oroimen → Vide: oroitmen
- oroit-arazi (dio) → hacer recordar
- oroitarri → monumento
- oroitgarri → memorable
- oroitgarri → recuerdo
- oroitmen, oroimen → memoria, recuerdo
- oroitu, oroit, oroitzen (da) → recordar, acordarse
- oroitu, oroit, oroitzen (du) → recordar, memorar
- oroitza → recuerdo, memoria
- oroitzapen → recuerdo, memoria
- -en oroitzapenean → en memoria de, en recuerdo de
- oroitzapenerat etorri (zaio) → venir a la memoria
- orokar → general, total
- orokor → general, total
- orokortu → generalizado
- orokortu, orokor, orokortzen (du) → generalizar
- oroz → enteramente, totalmente
- oroz gainetik → por encima de todo
- oroz lehenik → ante todo, lo primero de todo
- orratz → aguja
- orrazi → peine
- orrazkera → peinado
- orriak → tenazas.??
- orrialde → página
- orru, orru → rugido
- orstaro → agosto
- orsto → hoja
- ortozik → descalzo
- ortuts → descalzo
- ortzadar → arco iris
- ortzargi → luz del cielo, aurora
- ortzi → firmamento, cielo
- Ortzi → Ortzi (=Zeus, Jupiter, Thor), dios vasco
- Ortziri → Dios, rayo.??
- orzi → firmamento, cielo
- orziri → rayo
- orzme → rayo
- orzti → trueno
- osagile → curandero
- osasun → salud
- osasuntsu → sano, saludable, de buena salud
- osatu, osa, osatzen (du) → completar, reunir, componer
- osin → pozo
- oski → zapato
- oskol → caparazón, concha
- oskol → cáscara
- oskol → corteza
- oskoldun → que tiene caparazón
- oso → entero, completo, total, todo
- oso → muy, enteramente, por completo, completamente, totalmente
- osoagotu, osoago, osoagotzen (du) → completar, hacer más completo
- osoki → totalmente, enteramente, por completo, completamente
- osokienik → del modo más completo
- oso-oso → todo por completo
- osorik → completo, completamente
- osotasun → totalidad, conjunto, todo, integridad
- osotoro → completamente, por completo, completamente, enteramente, en su totalidad, sin reservas, en su conjunto, absolutamente, en absoluto, cabalmente
- osotoro belarria izan (da), osotoro belarria izan (da) → ser todo oídos
- osotu → completo, completado
- osotu, oso, osotzen (da) → completarse, concluirse
- ospatsu → Vide: hospatsu
- ospatu → Vide: hospatu
- ospatxu → Vide: hospatsu
- ospetsu → Vide: hospetsu
- ostatatu, ostata, ostatatzen (du) → albergar, dar posada
- ostatu → posada, fonda
- ostatu-antzeko → parecido a una posada o fonda
- oste → ejército
- ostean → después de
- -en ostean → después de, tras
- -en ostean → detrás de, tras
- -en osteko → posterior a, (de) después de
- ostera → al contrario, por el contrario
- ostera → de nuevo
- ostera → vuelta, paseo
- osto → hoja, Vide: orsto
- otarre → argomal
- otarre → canastilla que se lleva bajo el brazo
- otarre → cesto, canasta
- ote → argoma
- -ote → quizás, tal vez, acaso, por ventura
- ote → quizás, tal vez, acaso, por ventura
- otoi! → por favor!, te lo suplico!, te lo ruego!, os lo ruego!, os lo suplico!
- otoi → súplica, ruego, oración
- otoitz → oración, súplica, ruego
- otoitz egin (du) → orar, rezar, suplicar, rogar
- otoitza → oración, súplica, ruego
- otsein → criado, servidor, doméstico
- otso → lobo
- ozengi, ozenki → sonoramente, con gran voz, en voz alta
- ozka → onda (física)
- ozka-luzera → longitud de onda
- ozkar → trueno
- oztin → azul celeste
- oztin-leku → lugar del color azul celeste
- oztopatu, oztopa, oztopatzen (du) → poner trabas, trabar, entorpecer, obstaculizar, obstruir, impedir
- oztopatu, oztopa, oztopatzen (du) → tropezar
- oztopo → traba, tropiezo, obstáculo, obstrucción, impedimento
- pago → haya
- pairakor → pasivo
- pairakuntza → sufrimiento, padecimiento
- pairamendu → sufrimiento, padecimiento
- pairatu, paira, pairatzen (du) → sufrir, padecer
- paisadde → paisaje
- paldo → estaca
- paldo → llanta
- panpina → muñeca
- panpina → persona agradable, limpia y bien arreglada
- panpoxa → elegante, hermosa, guapa.??
- pantzagilbor → panza
- papattoren xemetto → hijito de papá
- paper → papel
- paper-hizkuntza → lenguaje para papeleo.??
- parabisu → paraíso
- paradisu → paraíso
- pare → igual
- pare → par
- -en parean → a la par de, junto a, al lado de
- paregabeko → sin par, sin igual
- -en pareko → a la par de, semejante a
- pareta → pared
- parropi(a) → parroquia
- parta → aguazal, pantano, ciénaga
- parta → cieno, limo, lodo
- partaide → partenaire
- partaide → participante, partícipe
- partategi → cenagal, lodazal
- parte → parte
- parte → parte, Vide: parthe
- parte eduki (du) → participar, tomar parte
- parte hartu → participar, tomar parte
- parte hartu (du) → participar, tomar parte, intervenir
- partekatu, parteka, partekatzen (du) → compartir
- partekatu, parteka, partekatzen (du) → compartir
- partekatu, parteka, partekatzen (du) → participar, tomar parte
- partekatu, parteka, partekatzen (du) → tomar parte, participar
- partekatze → participación
- partekide → participante, partícipe
- partetto → pequeña parte
- pausatu, pausa, pausatzen (da) → posarse
- pausatu, pausa, pausatzen (da) → posarse las aves.??
- pausatu, pausa, pausatzen (da) → reposar, tomar reposo
- pausatugabe → sin reposar, sin tomar reposo, Vide: pausatu gabe.??
- pausu → paso
- pausuka → paso a paso
- Pazko → Pascua
- Pazko → Pascua
- Pazko-jai → Fiesta de Pascua
- pe → bajo, parte baja
- -pe → debajo, bajo
- -en pean → bajo, debajo de
- -pean → bajo, debajo de
- peia → galga o freno del carro
- peia → pilar, columna
- peia → trabas, grillos, maniotas
- -pen → sufijo que indica acción
- pena → pena
- penagarri → que da pena, penoso, lamentable
- penatu, pena, penatzen (da), penatu, pena, penatzen (da) → apenarse
- pentsabide → método de pensamiento
- pentsakera → pensamiento, modo de pensar
- pentsaketa → pensamiento, acción y resultado de pensar
- pentsalari → pensador
- pentsamendu → pensamiento
- pentsamendutan sartu (da) → ponerse a pensar
- pentsatu (du) → pensar
- perdats → verduzco
- perde → verde
- peredikatu, peredika, peredikatzen (du, dio)→ predicar
- perekatu, pereka, perekatzen (du) → acariciar
- perekatu, pereka, perekatzen (du) → restregar, frotar
- perestu → laborioso, hombre probo, (gente) de bien
- perfeit → perfecto, completo, excelente
- perfeitu → perfecto
- perfeituki → perfectamente
- peril → peligro
- perilos → peligroso
- permantza → esfuerzo
- personalako kapital, ?? → capital para envanecerse
- person-beregaintasun → responsabilidad personal
- personezko → personal.??
- pesi → tempestad
- peskiza → disposición, alcance
- pesta → fiesta
- petxero → víctima
- petxu → arriendo, arrendamiento, tributo
- pezoin → escarpa, declive
- pezoin → vallado, trinchera o pared de tierra que sostiene un terreno elevado
- pezta, pezeta → peseta
- pietots → piadoso
- pikatu, pika, pikatzen (du) → picar
- pikatxa-zuku → sopa de menudillos, asaduras.??
- piko → higo
- piko → recurso, trabajo
- piko → trenzado en el baile
- pikondo → higuera
- piku → higo
- pikutara bota (du) → mandar a la porra, echar por la borda
- pila → pila, montón
- pilatu, pila, pilatzen (da) → apilarse, amontonarse, acumularse
- pilatu, pila, pilatzen (du) → apilar, amontonar, acumular
- pilikatu, pilika, pilikatzen (du) → cometer atropellos contra
- pilistari → filisteo
- piltzar, piltzar → harapo, trapo viejo, andrajo
- pindar → chispa
- pindartsu → chispeante
- pindartsu → Vide: pindartsu
- pindartto → chispita
- pinpin → capullo
- pinpirin(a) → elegante
- pintz → ampolla en la piel
- piper → pimiento
- pipi → carcoma, polilla
- pipi → pepita
- piru → doblez, plegadura
- piru → hilo
- piru → lana
- piru → onda (sonora)
- piru → trozo de lino, de algodón, de metal
- piru → yema, botón de plantas
- pirukatu, piruka, pirukatzen (da) → abotonarse las plantas
- pirukatu, piruka, pirukatzen (da) → deshilachar
- piskanaka → poco a poco
- pisti → bicho, alimaña, animal salvaje, ?
- pisu → peso
- pisu → piso
- pisugabeko → ingrávido, ligero, sin peso
- pisu-hil → peso muerto
- pitz-arazi (du) → concebir
- pitz-arazi (du) → hacer resucitar, hacer renacer, reanimar
- pizkunde → renacimiento, resurrección
- piztarazi (du) → concebir
- piztarazi (du) → encender
- pizte → fomento
- pizte → renacimiento, resurrección
- piztu, pitz, pizten (da) → concebirse, ser concebido
- piztu, pitz, pizten (da) → encenderse
- piztu, pitz, pizten (da) → fomentarse, ser fomentado, estimularse, ser estimulado
- piztu, pitz, pizten (du) → encender, dar fuego
- plaka → placa
- plakat → cartel
- planu → plan
- planu → plano
- planukuntza → plan, planificación, cálculo.??
- planutu, planu, planutzen (du) → planificar.??
- planuturik → planificadamente.??
- plauma → página
- plaumatto → paginita
- plazer → placer
- plein → plenario.??
- plein → pleno, completo
- pleineko → plenario.??
- PNV → PNV
- poliki → despacio
- poliki → lindamente, de bonito modo
- poliki → suavemente
- polit → lindo, bonito
- politki → lindamente, de bonito modo
- polliki → despacito
- pollit → lindo, bonito
- poltxiko, poltsiko → bolsillo, bolsillito
- pondu → punto
- pondu → Vide: pondu
- populatxerismo → populacherismo, populachería
- poroga → prueba
- porroka → mendrugo
- porroka → migaja
- porroka → pedacito
- porroka → pedazos de pan con que se hace la sopa
- porrokatu, porroka, porrokatzen (du) → atropellar
- porrokatu, porroka, porrokatzen (du) → despedazar, desmenuzar
- porroska → conjunto de restos sin valor, ramaje seco, zarzas menudas
- portu → puerto
- posta → correo
- posta timbre → sello de correos
- postu → puesto
- potolo, pottolo → gordinflón y pequeño.??
- potrodun → hombre bragado, valiente, cojonudo
- potrodunen hizkuntza → lengua de hombres bragados, valientes, cojonudos
- pottolo → gordito, bonito
- potz → alegría, regocijo, contento
- poxi (bat) → (un) poco
- poz → alegría, regocijo, contento
- pozgarri → agradable, consolador, que alegra o regocija
- pozik → contento, alegre con alegría o regocijo
- pozoin → veneno, ponzoña
- pozoin- → venenoso
- pozoindu, pozoin, pozointzen (da) → envenenarse, empozoñarse
- pozoindu, pozoin, pozointzen (du) → envenenar, empozoñar
- pozoindun → venenoso
- pozointsu → venenoso, ponzoñoso
- poz-pozik → muy contento o alegre, con mucha alegría o regocijo
- poztu, poz, pozten (da) → alegrarse, regocijarse, ponerse contento
- praka(k) → (los) pantalones
- prantsezale → Vide: frantsezale
- prantsez-euskaldun → Vide: frantsez-euskaldun
- praube → pobre
- praubego → pobreza
- praubetasun → pobreza
- praubezia → pobreza
- premia → necesidad, emergencia, urgencia
- premiatsu → de emergencia, urgente, necesario
- prest → dispuesto, presto, a punto
- prestatu, presta, prestatzen (du) → preparar
- prestatu, presta, prestatzen (du) → prestar.??
- prestatzaile → preparador
- prestatzaile → prestamista.??
- prestu → noble, recto, persona de bien, honrado
- prestutasun → nobleza, rectitud, honradez
- priesa → prisa
- printze → príncipe
- printzesa → princesa
- printzipe → príncipe
- printzipesa → princesa
- probetxatzaile → aprovechado, aprovechador
- probetxu → provecho
- prozedura → procedimiento
- pultsu → pulso
- punta → punta
- puntako → puntero, de punta, sobresaliente
- pur-pur → puro, muy puro
- purtzika → individuo despreciable
- purtzika → lo que está en desorden, desordenado, lo que excita el asco, asqueroso
- pusatu (da) → posarse, Vide: pausatu
- puska → pedazo, trozo
- puskatu, puska, puskatzen (da) → despedazarse, quebrarse, romperse, trocearse
- puskatu, puska, puskatzen (da) → quebrarse, despedazarse, romperse, trocearse
- puskatu, puska, puskatzen (du) → despedazar, quebrar, romper, trocear
- puskatu, puska, puskatzen (du) → quebrar, despedazar, romper, trocear
- puta → puta
- putakume → hijo puta, hijo de puta
- putatzar → puta, putorra, gran puta
- putatzarkume → hijo de la gran puta
- Putz → Soplo, Espíritu
- putz → soplo, espíritu
- putz egin (du) → inspirar
- putz egin (du) → soplar
- putzu → pozo
- -sa → sufijo
- sabai → techo
- sabel → vientre
- sabelmin → dolor de vientre
- sabindiar → sabiniano
- sabinianismo → sabinianismo
- sagar → manzana
- sagaratu → sagrado
- sagaratu, sagara, sagaratzen (du) → consagrar.??
- sahats → sauce
- sahatsuri → musgaño, musaraña
- sahets → costado, lado, franco], Vide: saihets
- sahets → costilla, Vide: saihets
- sai → buitre
- -t(z)en saiatu, saia, saiatzen (da) → tratar de, intentar, esforzarse (en), ensayar, probar
- saiatu, saia, saiatzen (da) → tratar, intentar, esforzarse, ensayar, probar
- -t(z)en saiatu, saia, saiatzen (du) → tratar de, intentar, procurar, ensayar, probar
- saihera → batallón
- saihera → muchedumbre, serie, fila de personas
- saihera → número
- saihera → rebaño, banda
- saihets → costilla
- saihets → lado, costado,flanco
- sail → grupo, cuadrilla
- sail → rebaño, manada, banda
- sail → sección, departamento
- sail → serie
- sail → tarea
- sainda → santa
- saindatxu → santita
- saindu → santo
- saindutasun → santidad
- -t(z)en saiotu, saio, saiotu (da) → tratar de, intentar, esforzarse en, ensayar, probar, Vide: saiatu.??
- saiotu, saio, saiotzen (da) → tratar de, intentar, esforzarse, ensayar, probar, Vide: saiatu.??
- sakabanatu, sakabana, sakabanatzen (da) → dispersarse, esparcirse, diseminarse
- sakabanatu, sakabana, sakabanatzen (du) → dispersar, esparcir, diseminar
- sakail → herida grave o grande, tajo
- sakail → matanza, exterminio, destrozo
- sakaildu, sakail, sakailtzen (du) → llagar, herir
- sakats → árbol nudoso
- sakats → costado, lado, flanco
- sakats → excéntrico
- saker → barquero
- saki → chirlo, herida de instrumento cortante
- sakil → batidor (instrumento que se usa para batir)
- sakil → tronco
- sakitu, saki, sakitzen (du) → herir
- sakon → cóncavo
- sakon → profundo, hondo
- sakondu, sakon, sakontzen (du) → abollar
- sakondu, sakon, sakontzen (du) → profundizar, ahondar
- sakonera → profundidad, hondura, fondo
- sakoneraz → en profundidad
- sakongu → profundidad, hondura, fondo
- sakonki → profundamente, hondamente, a fondo
- sakon-sakon → muy profundo, muy hondo
- sakon-sakonki → profundamente, hondamente, muy a fondo
- sakontasun → hondura, profundidad, fondo
- salakuntza → acusación, denuncia
- salatari → acusador, fiscal, denunciador, denunciante
- salati → acusador, chivato
- salatu, sala, salatzen (du) → denunciar, acusar, delatar, chivarse
- salbai, salbaie → salvaje
- salbamendu → salvación
- salbatu, salba, salbatzen (da) → salvarse
- salbatu, salba, salbatzen (du) → salvar
- salbatzaile → salvador
- salbu → excepto, salvo
- salbu → salvo, excepto
- salbu-eta → salvo, excepto
- saldatari → mercenario
- saldu, sal, saltzen (da) → venderse, ser vendido
- saldu, sal, saltzen (du, dio)→ vender
- salerosketa → compraventa
- salgai → en venta
- salgai → objeto de venta, mercancía
- salki → establecimiento comercial
- salmenta → venta
- salo → convenio, proposición
- salo → fuerte, robusto, válido
- salo → glotón
- salo → persona formal, cortés, afable
- samindura → amargura
- samur → tierno, blando, mullido
- samurgo → rencor, indignación
- samurkeria → arbitrariedad
- samurtasun → ternura
- samurtu, samur, samurtzen (da) → indignarse
- santa → santa, Vide: sainda
- santatxu → santita, Vide: saindatxu
- santukeria → beatería, falsa santidad, santería
- santurroin → santurrón
- sarama-ugoitz → cubo de basura.??
- sar-arazi (da) → introducirse, ser introducido, meterse, ser metido.??
- sar-arazi (du) → hacer entrar, introducir, meter, encajar
- sar-arazi (du) → provocar.??
- sarats → sauce
- saratu, sara, saratzen (du) → rozar (tierras)
- sarbide → entrada (medio o camino para entrar)
- sare → bosquejo, plan (de una obra literaria)
- sare → red
- sarga → esparto
- sargatze → sargazo.??
- sari → premio
- sari → salario, pago, importe, paga, recompensa
- saritu, sari, saritzen (du, dio)→ premiar, adjudicar un premio
- sarkalde → Oeste
- sarkoi → entrometido, audaz
- sarkoi → penetrante
- sarkor → entrometido, audaz
- sarkor → penetrante, persuasivo
- sarkor-sarkor → muy entrometido, muy audaz
- sarkor-sarkor → muy penetrante
- sarkor-sarkor → muy persuasivo
- sarkortasun → penetrabilidad
- sarkortasun → persuasión
- sarkura → introducción
- sarraiera → apertura, entrada
- sarrarazi (du) → hacer entrar, introducir, meter, implantar
- sarraskintza → matanza, masacre
- sarrera → apertura
- sarrera → entrada
- sarrera → prólogo, introducción
- sarri → frecuentemente, a menudo
- sarri → pronto, rápido, enseguida, temprano
- sarri edo berant → tarde o temprano
- sarri ere → rápidamente.??
- sarritan → frecuentemente
- sartalde → occidente
- sartarazi (du) → hacer entrar, introducir, meter, encajar
- sartu, sar, sartzen (da) → entrar, ingresar, introducirse, incluirse
- sartu, sar, sartzen (du) → meter, introducir, hacer meter, incluir
- sasoin, sazoin → temporada, época, sazón
- sasoin-kontratu → contrato especial, contrato temporal??
- sastakai → puñal
- sator → topo
- segi → Vide: sehi.??
- segida → continuación
- segida → sucesión, serie
- segitu, segi, segitzen (da) → seguir, continuar.??
- segitu, segi, segitzen (du) → seguir, continuar
- segurantza → seguridad
- seguratu, segura, seguratzen (du) → asegurar
- segurki → seguramente
- segurtatu, segurta, segurtatzen (da) → asegurarse, garantizarse
- segurtatu, segurta, segurtatzen (du) → asegurar, garantizar
- seguru → seguro
- -(e)la seguru izan (da) → estar seguro de que
- sehaska → cuna
- sehi → siervo, vasallo, esclavo, criado
- sehi gisa → como esclavo
- sehi-conditione → condición de esclavo
- sehidun → esclavista
- sei → seis
- seihal → mantas para el ganado
- seihal → paño
- sein → niño, infante
- selaru → granero
- seme → hijo
- semé! → ¡hijo!
- seme-alaba(k) → (los) hijos (hijos e hijas)
- seme-alabatto (ak) → (los) hijitos (hijitos e hijitas)
- semeto → hijito
- semetto → hijito
- senar → marido
- senargai, senargei → novio, futuro marido
- senargo → conjunto de maridos.??
- senargoaren botere → autoridad marital, autoridad de los maridos
- sendabide → remedio, medio de curación
- sendagarri → medicinal, que cura
- sendagile → curandero
- sendagile → médico
- sendakai → remedio, medicina
- sendakari → remedio
- sendakuntza → tratamiento (para curación)
- sendatu, senda, sendatzen (da) → curarse, sanar
- sendatu, senda, sendatzen (du) → curar, hacer sanar
- sendatu, senda, sendatzen (du) → fortalecer, consolidar, robustecer, afirmar
- sendi → familia
- sendo → fuerte, firme, sólido, robusto, fijo
- sendoki → fuertemente, firmemente
- sendotasun → firmeza, fortaleza, robustez, fijeza
- sendotu, sendo, sendotzen (du) → fortalecer, consolidar, robustecer, afirmar
- sentiarazi (dio) → hacer sentir
- sentidu → sentido
- sentimen → sentimiento
- sentimendu → sentimiento
- sentipen → sentimiento
- sentitu, senti, sentitzen (da) → sentirse, ser sentido
- sentitu, senti, sentitzen (du) → sentir
- sentzu → Vide: zentzu
- sentzugabekeria → Vide: zentzugabekeria
- sepa → cólera profunda, saña, obstinación
- separdara → sefardí (dialecto judeo-español)
- sepati → iracundo, rencoroso
- sestokari → chistoso, ocurrente
- sinetsi, sinets, sinesten (da) → ser creído
- sinetsi, sinets, sinesten (du) → creer, tener fe, confiar, tener confianza, fiarse
- sinisbako → incrédulo, no creyente
- siniskeria → falsa creencia, superstición
- sinismen → creencia, fe
- sinistarazi (dio) → hacer creer
- siniste → creencia, fe, confianza
- sinistedun → creyente
- sinistezin → increible
- sinistu, sinits, sinisten (du) → creer, tener fe, confiar, tener confianza, fiarse
- sinits-gogor → incrédulo
- sinitsi, sinits, sinisten (du) → creer, tener fe, confiar, tener confianza, fiarse
- sinkulinkeria → lloriqueo, gimoteo
- sirats → hado, suerte, destino
- sirats → intención
- sirimiri → llovizna
- sirimiri egin (du) → lloviznar
- -ska → sufijo diminutivo
- -skila → sufijo diminutivo y peyorativo
- -sko → sufijo diminutivo
- so → atención
- so egin (du) → observar, considerar
- so egin (du, dio)→ mirar, observar, contemplar
- so egin (du, dio)→ prestar atención
- sobera → de sobra
- sobera → excedente (de sobra), sobrante, excesivo
- soberantza → exceso
- sofrikario → sacrificio
- sofrikariozko gogo → espíritu de sacrificio
- sogile → observador, espectador
- sohatsi, sohats, sohasten (du) → quitar la miel de una colmena
- soia-gaztna → requesón de soya
- soil → pelado, calvo, raso
- soil → puro, mero, simple
- soilik → sólo, solamente, únicamente
- soilik eta bakarrik → sola y únicamente
- soilki → exclusivamente, aisladamente, meramente, simplemente
- soil-soilik → pura y exclusivamente, pura y simplemente
- soin → cuerpo
- soinu → música
- soinu → sonido, son
- soinu egin (dio) → sonar
- sokitu, soki, sokitzen (du) → ensuciar, corromper
- sokitu, soki, sokitzen (du) → quitar el vello a la piel de un animal
- solas → conversación, discurso
- solas → diversión, recreo
- -solas → Vide: aintzin-solhas
- soldata → sueldo, salario, paga, soldada
- soldau → soldado.??
- soli → Vide: zoli
- sor → sordo, indolente, insensible, de poca actividad
- soraio → indolente, insensible moralmente
- soraio → lepra
- soraio → leproso
- sorbalda → hombro.??
- sorbatz → filo de un instrumento cortante
- sorgin → bruja, brujo, hechicero
- sorgintza → brujería, hechicería
- sorkune → nacimiento
- soro → hierbín, la segunda cosecha de hierba y sucesivas
- soro → prado
- sorotzi, sorotz, sorozten (da) → observarse
- sorotzi, sorotz, sorozten (du, dio)→ observar
- sorozle → observador
- sorozle-leku → lugar para el observador, punto de mira
- sortarazi (du) → hacer nacer, crear, engendrar, dar origen, hacer surgir, suscitar, provocar, desplegar
- sortatu, sorta, sortatzen (du) → cargar
- sortegun → día de nacimiento
- sorterri → pueblo de nacimiento, patria
- sortgu → lugar de nacimiento, patria
- sortu, sor(t), sortzen (da) → nacer, surgir, producirse, crearse, concebirse, brotar
- sortzaile → creador
- sosegu → sosiego
- sostengatu, sostenga, sostengatzen (du) → apoyar, sostener
- sostengatze → apoyo, sostén
- sostengu → apoyo, sostén, sustentación
- sostengua eman (dio) → apoyar, sostener, dar apoyo, sostén
- sostengu-basi → base de apoyo
- sotil → airoso, elegante
- sotil → noble
- sotil → robusto, hermoso
- soto → bodega, despensa, sótano
- SS/ko → de las SS
- SS-talde → grupo de las SS
- SS/tar → miembro de las SS
- Statu Mintzadde Goren → Conferencia Suprema de Estado
- Statu-irakaskintza → teoría del Estado.??
- statu-jaubetza → propiedad estatal
- statu-jaubetzako lantki → empresa de propiedad estatal
- su → fuego
- su egin (du) → hacer fuego, disparar, tirar (con arma de fuego)
- su ta gar → con entusiasmo, con fervor, con ardor, con afán, con ahínco, tenacidad, fervorosamente, ardorosamente, afanosamente, ahincadamente, tenazmente
- sudur → nariz
- suge → culebra, serpiente
- suhar → entusiasmo, fervor, ardor, afán, ahínco
- suharri → pedernal
- suharri → piedra que se pone en el fogón, arrimada a la pared; llámanse también así las placas modernas de hierro
- suhi → yerno
- sukal → contribución fogueral vigente antes de la Revolución
- sukaldari → cocinero
- sukaldaritza → cocina, gastronomía, arte gastronómico
- sukalde → cocina
- sukalde → cocina
- sukar → cólera, mal humor
- sukar → fiebre
- sukar → fiebre
- sukartsu → calenturiento
- sumatu, suma, sumatzen (du) → barruntar, presentir
- sumindu, sumin, sumintzen (da) → encolerizarse, enfurecerse, ensañarse
- sumindura → cólera, furor, saña
- suntsitu, suntsi, suntsitzen (da) → desaparecer, disiparse, arruinarse, destruirse
- suntsitu, suntsi, suntsitzen (du) → destruir, disipar, hacer desaparecer, arruinar
- susmatu, susma, susmatzen (du) → sospechar
- susmo → sospecha, recelo, rastro
- susmurtu, susmur, susmurtzen (du) → murmurar
- sustrai → raíz
- su-ta-gar → entusiasmo, fervor, ardor, afán, ahínco, tenacidad
- su-ta-garraz → con entusiasmo, con fervor, con ardor, con afán, con ahínco, con tenacidad, fervorosamente, ardorosamente, afanosamente, ahincadamente, tenazmente
- su-ta-garraz → con entusiasmo, con fervor, con ardor, con afán, con ahínco, tenacidad, fervorosamente, ardorosamente, afanosamente, ahincadamente, tenazmente
- su-tiratze → tiro, disparo (con arma de fuego)
- sutsu → ardiente, fogoso, ferviente
- suzko erestun → cerco de fuego.??
- -ta → después de, habiendo, una vez
- tagoka → de pie, en pie
- tai → plazo, interrupción, reposo, cesar
- tairik gabe → sin cesar, incesantemente, sin interrupción, ininterrumpidamente, constantemente, sin reposo, continuadamente
- tairik gabeko → incesante, ininterrumpido, constante, continuo
- taiu → traza, porte, estado
- taka → tacha, defecto
- -tako → para
- -tako → sufijo verbal que sirve para unir el participio con la palabra siguiente.??
- talaia → atalaya
- -talde → grupo de
- talde → grupo, escuadra
- taldeburu → jefe de grupo o escuadra
- taldeka → por grupos, en grupos
- taldekatze → agrupación, agrupamiento
- taldekide → miembro del grupo o escuadra
- taldesko → pequeño grupo
- taldetza → agrupación, agrupamiento
- tandu → tanino, substancia extraída de la corteza de ciertos árboles
- tanga → momento
- tarro → borrachera
- tarte → espacio intermedio, distancia o intervalo entre dos objetos
- tarte → intervalo de tiempo
- tarterik gabe → ininterrumpidamente, continuamente
- tarterik gabeko → ininterrumpido, continuo
- tegi → almacén, depósito
- tegi → cuadra
- tegi → lugar, sitio
- teiarzun → suciedad, mancha
- teiarzun → villanía
- teilatu → tejado
- teiu → sucio, obsceno, inmundo, impuro
- teiutu, teiu, teiutzen (du) → ensuciar
- -teko aiher izan (da) → estar dispuesto, estar decidido a, intentar
- tentel → tonto, fatuo, estúpido
- tentelkeria → tontería, fatuidad, estupidez
- tentel-talde → grupo de tontos, fatuos o estúpidos
- -ti → sufijo
- -tiar → dado a
- -tiar → encargado de
- -tiar → partidario de, aficionado a
- -tiar → sufijo que vale tanto como "convidado" y se une a palabras adecuadas al caso
- -tik at → fuera de, aparte de
- -tik berezkatu, berezka, berezkatzen (da) → diferir de, diferenciarse de
- -tik gerizpean → a cubierto de
- -tik kanpoan → fuera de
- -tik landa → fuera de
- -tik lekora → fuera de
- -tik lekorantzago → más hacia fuera de, más para fuera de
- -tikako → procedente de, que viene de
- tiki.?? → #Value?#
- -tiko → procedente de, que viene de
- tini → copa de árbol
- tini → montaña, pico, risco, cumbre, pináculo
- tini → punta, cumbre, cima
- tini → punta, por ejemplo, de maíces
- tinketz → de golpe
- tinketz → fuertemente
- tinketz → sobremanera, excesivamente
- tinko → firme, apretado, estable
- tinkotasun → firmeza, estabilidad
- tipi → pequeño, reducido, menudo, diminuto, bajo
- tipiagotu, tipiago, tipiagotzen (da) → hacerse más pequeño, empequeñecerse, aminorarse, reducirse
- tipikeria → bajeza, vileza, pequeñez
- tipikeria → pequeñez, insignificancia, minucia, menudencia
- tipikuntza → pequeñez, insignificancia, minucia, menudencia
- tipil → claro, lugar despoblado de árboles, espacio sin árboles, claro en un bosque
- tipil → espulgado
- tipil → estrellado (por despejado)
- tipil → mero, desnudo, neto, pelado
- tipilki → netamente, sin ambajes ni rodeos, francamente, crudamente
- tipiltu, tipil, tipiltzen (da) → desplumarse, por ejemplo, una gallina por cierta enfermedad
- tipiltu, tipil, tipiltzen (du) → desplumar
- tipiltu, tipil, tipiltzen (du) → explicar
- tipiltu, tipil, tipiltzen (du) → pelar
- tipilune → claro en un bosque, claro, lugar despoblado de árboles, espacio sin árboles
- tipisko → pequeñito, pequeñuelo, chiquitín
- tipitandanik → desde pequeño, desde la infancia
- tipitapa → onomatopeya de la marcha a paso corto y ligero
- tipitu, tipi, tipitzen (da) → reducirse, empequeñecerse, aminorarse, hacerse pequeño
- tipitu, tipi, tipitzen (du) → reducir, empequeñecer, aminorar
- tiputs-tapats → onomatopeya que indica la improvisación, lo repentino, de improviso, de repente, de sopetón
- -to → sufijo modal que se aglutina a algunos adjetivos, -mente, de un modo
- toil → grave, pesado
- toil → pegajoso, se dice de la tierra
- toil → pez sin escamas, el más sabroso de los de su especie
- toila → cuba, anillo, agujero u ojo por donde se pasa el mango de la azada
- toildu, toil, toiltzen (da) → apesgar??, gravarse, ponerse muy pesado
- toildu, toil, toiltzen (da) → hacerse perezoso
- toildu, toil, toiltzen (da) → quedarse la tierra pegajosa y difícil de ser labrada
- toki → lugar, paraje, sitio
- toki → Vide: thoki
- toleatu, tolea, toleatzen (du) → atormentar a, maltratar a, inquietar a, dar la tabarra a, molestar
- toloztu, toloz, tolozten (da) → plegarse, doblarse.??
- tols → ardiente.??
- tolu → pesado o torpe para andar, patudo
- tona → mancha
- tonto → tonto
- tontokeria → tontería, tontada
- tontor → cumbre, cima, prominencia
- topatu, topa, topatzen (da) → hallarse, encontrarse, toparse
- topatu, topa, topatzen (du) → hallar, encontrar, topar
- torratu, torra, torratzen (du) → limpiar, frotar, friccionar, acariciar
- torratu, torra, torratzen (du) → tostar, torrar
- trabailatu, trabaila, trabailatzen (du) → trabajar
- trabailu → trabajo
- trabailu-hizkuntza → lengua de trabajo
- trabailu-xehatzapen → división del trabajo, distribución del trabajo
- traka → porte, maneras, traza, cariz, aspecto
- trakets → haragán
- trakets → torpe, grosero
- tratu → trato, consideración
- tratulari → negociante, mercader, tratante
- tratulari → prostitura
- treboilatzaile → turbador, perturbador, trastornador
- treboildura → disturbio, turbación, perturbación, trastorno
- trein → tren
- treinatu, treina, treinatzen (du) → adiestrar
- treinatze → adiestramiento
- triskantza → destrozo, destrucción, exterminio
- triskatu, triska, triskatzen (du) → destrozar, destruir, exterminar
- triskatze → destrozo, destrucción, exterminio
- triste → triste
- tristetu, triste, tristetzen (da) → entristecerse, ponerse triste
- tristura → tristeza, tristura
- tronpatu, tronpa, tronpatzen (da) → engañarse, equivocarse, tromparse
- tronpatu, tronpa, tronpatzen (du) → engañar a, equivocar a, trompar a
- trotetan → al trote, a trote, trotando
- trufa → burla, chanza
- trufatu, trufa, trufatzen (da) → burlarse
- truke → trueque, cambio
- -tsu → sufijo derivativo que unido a nombres forma adjetivos que denotan abundancia
- -tsu → sufijo modal que equivale a "casi, poco más o menos"
- -tsu → sufijo modal que equivale a "como, a lo".??
- ttattur → perrito
- ttipi → pequeño, reducido, menudo, diminuto, bajo
- ttipigo → pequeñez, insignificancia, minucia, menudencia
- ttipikeria → bajeza, vileza, pequeñez
- ttipikeria → pequeñez, insignificancia, minucia, menudencia
- ttipisko → pequeñito, pequeñuelo, chiquitín
- ttipi-ttipi → muy pequeño, muy reducido, menudo, diminuto, bajo, diminuto
- ttipitu, ttipi, ttipitzen (da) → reducirse, empequeñecerse, aminorarse
- ttipitu, ttipi, ttipitzen (du) → reducir, empequeñecer, aminorar
- -tto → sufijo diminutivo
- ttontto → tontito, tontín
- ttu → saliva
- ttu bota (du) → escupir, echar saliva
- ttunttun → tamboril, tambor que colgado de un brazo se toca con un solo palillo
- tu → saliva
- -tu → sufijo derivativo verbal que equivale a: hacerse, devenir, hacer, crear
- tupustez → de repente, de pronto, inesperadamente, súbitamente, de súbito
- tutik ere ez erran (du) → no decir ni palabra, no decir ni pío
- txadon → iglesia, casa santa
- txanda → turno, vez, relevo
- txano → caperuza
- txano → gorro
- txano → gorro cónico
- txantxa → broma, chanza, burla
- txantxetan → en broma, bromeando, de chanza, de burlas
- txapel → boina
- txar → malo, mal
- txar → pequeño, diminuto
- txartel → tarjeta, papeleta, cédula, billete, boleto
- txiki → pequeño, reducido, menudo, bajo, chico
- tximist → relámpago, rayo
- tximistorratz → pararrayos
- txinpart → chispa
- txirla → almeja, chirla
- txirla → pechina, venera, concha semicircular de dos valvas
- txiro → pobre
- txirotasun → pobreza
- txirotu, txiro, txirotzen (da) → empobrecerse
- txiste → chiste
- txit → enteramente, muy
- txito → pollito, pollo, polluelo
- -txo → sufijo diminutivo
- txori → pájaro
- txotxolo → simple, tonto, bobo, tonto
- txotxolokeria → simpleza, tontería, bobería, tontada, bobada
- -txu → sufijo diminutivo (despectivo).??
- txulut → fiasco, fracaso
- txulut egin (du) → hacer fiasco, fracasar
- txusma → chusma
- txusmazale → chusmacero
- txutxeria → chucheria
- txutxukeria → chuchería
- tyrbyts → revuelto, turbio
- tyrbyts → tiempo revuelto
- -tza → sufijo derivativo que indica "acto", "acción"
- -tza → sufijo derivativo que indica idea de "profesión", "cargo", "oficio"
- -tza → sufijo derivativo que se aglutina a nombres y forma palabras indicando "montón de", "cantidad de"
- -tzaile → sufijo verbal que indica agente
- -tzapen → sufijo derivativo que indica acto o acción que se diferencia de -pen en que éste se agrega a los verbos primitivos, mientras que -tzapen se aglutina a los derivados.??
- tzar → malo, mal, perverso, pernicioso, malvado, deshonesto, difícil
- -tzar → sufijo aumentativo que da generalmente a la palabra un sentido despreciativo
- -tzat → sufijo hipotético que se emplea como "por, como".?????
- -tzat eduki (du) → tener por, considerar
- -tzat hartu (da) → tomarse por, ser tomado por, ser considerado (como), considerarse (como)
- -tzat hartu (du) → considerar (como), tomar por
- -tzat ukan (du) → tener por, considerar
- -tze → sufijo derivativo, contracción de la palabra atze "árbol" que se agrega a nombres de árboles para distinguirlos de sus frutos, ?
- -t(z)e → sufijo derivativo de infinitivos nominativos.??
- -t(z)e → sufijo derivativo que indica acto, acción de.??
- -t(z)ean → al, en el momento de, en, en el acto de
- -t(z)ear → a punto de
- -t(z)earren → por, con el fin de, a fin de
- -t(z)eke → sin
- -t(z)eko → cosa u objeto para o de
- -t(z)eko → de
- -t(z)eko → es que, se supone que
- -t(z)eko → forma un modismo equivalente a "que" acompañada de un subjuntivo.??
- -t(z)eko → para
- -t(z)eko gertu egon (da) → estar dispuesto a, estar preparado para
- -t(z)eko gogoaz → con deseo de
- -t(z)eko gogorik ez ukan (du) → no tener intención de
- -t(z)eko gogoz → con intención de
- -t(z)eko nahiaz → con el deseo o voluntad de
- -t(z)ekoan → a condición de, en el caso de, en caso de, en el supuesto de
- -t(z)ekoan → en (por ejemplo, vías) de.??
- -t(z)ekotan → a condición de, en el caso de, en caso de, en el supuesto de
- -t(z)ekotz → a condición de, en el caso de
- -t(z)ekotz → para, a fin de
- -t(z)en → a
- -t(z)en → con el auxiliar sirve para formar los tiempos no acabados.??
- -t(z)en → de.??
- -t(z)en → sufijo verbal para la formación del gerundio
- -t(z)er → a punto de
- -t(z)er → casi
- -t(z)era → sufijo de infinitivo que significa "a".??
- -t(z)eraino → hasta, hasta el punto de
- -t(z)erakoan → al ir a, en el momento de
- -t(z)erat → a
- -t(z)etik → de
- -t(z)ez → de (ponerse a)
- ubide → canal, desaguadero
- uda → verano
- uda-aro → época de verano
- udaberri → primavera
- udatiar → veraneante
- uda-uri → población de verano, residencia veraniega.??
- Udauri → Udauri (población de verano).??
- udazken → otoño
- udazken-lora → flor otoñal, Vide: udazken-lore
- udazken-lore → flor otoñal
- ugaldu, ugal, ugaltzen (du) → aumentar, incrementar
- ugaltu, ugal, ugaltzen (du) → aumentar, incrementar, Vide: ugaldu
- ugari → abundante
- ugari → en abundancia
- ugaritasun → abundancia, profusión
- ugaritu, ugari, ugaritzen (da) → multiplicarse
- ugarte → Vide: uharte
- ugartetasun → Vide: uhartetasun
- ugartezko → Vide: uhartezko
- ugazaba → patrón
- ugaztun → mamífero
- ugoitz → pozal, cubo o zaque con que se saca el agua del pozo
- uhain → ola
- uhainka → en oleadas
- uhaitz → río
- uhal → correa
- uhal → gozne
- uhalde → diluvio, inundación considerable
- uhalde → ribera
- uhalde → río
- uhalde → torrente
- uhar → bayo moreno rojizo
- uhar → chaparrón, lluvia torrencial
- uhar → crecida de aguas
- uhar → esfuerzo en el trabajo
- uhar → torrente
- uharan → depresión entre dos vertientes, por la cual corren las aguas
- uharan, ugaran → orilla, por ejemplo, de un río.??
- uharre → agua torrencial
- uharre → agua turbia
- uharre → crecida de aguas
- uharre → torrente
- uharre → torrentera
- uharte → isla
- uhartetasun → insularidad
- uhartezko → isla
- uhartez-uharte → de isla en isla
- uhartze → horizonte
- uher → amargo
- uher → color gris
- uher → turbio revuelto, agrio, torcido, malicioso
- uhera → capa de aceite que se echa en la superficie del mar para calmar la marejada
- uherdura → amargura
- uherdura → calidad de gris
- uherdura → irritación, animosidad
- uherdura → turbulencia, alboroto
- uherritu, uherri, uherritzen (du) → remover, enturbiar
- uhin → Vide: uhain
- uholde → inundación, diluvio, marejada, aluvión, torrente
- uhuri → aullido
- uhuri → gemido
- uhuri → quejido lastimero de dolor del perro
- uhuriz → gimiendo
- ukakor → negativo
- ukan, ukan, ukaiten (du) → haber, tener
- ukatu, uka, ukatzen (du) → negar, destacar.??
- ukendu → ungüento
- ukendun → propietario, hacendado, poseedor
- uko → renuncia, repulsa
- ukondo → ángulo
- ukondo → codo
- ukondo → recodo de camino
- ukondo → travesaños que sostienen un tejado ancho y sirven hasta de adorno
- uler-arazi (dio) → hacer comprender, hacer entender
- ulerbide → medio de expresión, medio para hacer comprender
- ulermen → entendimiento, comprensión
- ulertezin → incomprensible, inexplicable
- ulertu, uler, ulertzen (da) → comprenderse, entenderse
- ulertu, uler, ulertzen (du, dio)→ comprender, entender
- ulertzapen → comprensión, entendimiento
- ume → cría
- ume → crío, cría, niño, niña
- ume zuhurtz? → huérfano
- umetan danik → desde la infancia, desde la niñez
- umetto → niñito, bebé
- umetu, ume, umetzen (da) → aniñarse
- umetu, ume, umetzen (du) → procrear, echar crías
- umezaro → niñez, infancia
- umil → humilde, modesto
- umiltasun → humildad, modestia
- umore → humor
- unatu, una, unatzen (da) → cansarse, fatigarse
- unatu, una, unatzen (da) → hastiarse, aburrirse
- une → espacio, distancia, trecho, rincón, ocasión, instante, momento
- une → fatiga
- unide → nodriza
- unil → embudo
- unilaren lege → ley del embudo
- untzi-hegal → vela (de barco)
- untzira-leku → embarcadero, fondeadero
- untzi-zubi → puente de embarque, embarcadero
- ur → agua
- ur bizi → agua corriente
- ur bizi → agua corriente
- urbegi → manantial
- urberoak → termas, aguas termales, baños termales.??
- urdin → azul
- urdin → cano
- urdindu, urdin, urdintzen (da) → volverse azul
- urdindu, urdin, urdintzen (da) → volverse canoso, encanecerse
- urdintasun → cualidad de azul
- urdurikeria → precipitación, atropello
- uren → principal, noble
- urent-arazi (du) → poner término a
- urentburu → postrimería, novísimo
- urentburuan egon (da) → aproximarse a su fin
- urentu, urent, urentzen (du) → dar fin a, terminar, acabar
- urentzean → al final
- urentzeke → interminablemente
- ureztatu, urezta, ureztatzen (du) → regar
- urgaitzi, urgaitz, urgaizten (du) → secundar, consolar, ayudar
- urgaizle → miembro correspondiente, ayudante
- urkabe → garrote, horca, patíbulo
- urkamendi → horca
- urkamendi → horca
- urkamendi-korda → dogal
- urkatu, urka, urkatzen (du) → ahorcar
- urkatxosko → tornillo
- urki → abedul
- urko → prójimo
- urlia → fulano
- urotz → galciar
- urpetu, urpe, urpetzen (du) → anegar, dejar bajo el agua
- urradura → desgarradura, desgarro, desgarrón
- urraida → cobre
- urraska → paso a paso
- urrats → paso
- urrats-berdinean ibili (da) → marchar a compás, llevar el paso, marcar el paso
- urratsez-urrats → paso a paso
- urre → oro
- urrekalkozko → cobre dorado
- urrengo → siguiente
- urrentzean → Vide: urentzean
- urretsu → dorado
- urre-zaharo → vara de oro
- urrezko → de oro, dorado
- urri → escaso
- Urri → Octubre
- urrikalmen → misericordia, compasión
- urrikalmendu → compasión, misericordia
- Urrikalmentsu Handi(a) → (El) Gran Misericordioso
- urrikari → piedad, compasión
- Urril → Octubre
- urrumaka → lamentando, lamentándose
- urrun → lejano
- urrun → lejos
- urrundik → de lejos, desde lejos
- urrundu, urrun, urruntzen (da) → alejarse, distanciarse
- urrundu, urrun, urruntzen (du) → alejar, distanciar
- urrunera → a lo lejos
- urrunetik → de lejos, desde lejos
- urrunsko → lejitos, un poco lejos
- urruntasun → distancia
- urruntasun → lejanía
- urrun-urrun → muy lejos
- urrusiñol → ruiseñor
- urrutizkin, telefono → Vide: têlepôno
- Urtarril → Enero
- urte → año
- urte-bete → un año
- urtebetetze → cumpleaños
- urteburu → cumpleaños
- urte-dekada → decenio, década de años
- urteetan ere → durante años
- urteoro → anualmente, cada año
- urtetsu → entrado en años
- urteurren → aniversario
- Urtzi → Dios
- ur-xorta → gota de agua
- Urzi → Dios
- urzo, uso → paloma
- usaia → uso
- usain → olor
- usainmen → olfato
- usegi, usegi, usegiten (du) → morder
- usnamen → olfato
- usnatu, usna, usnatzen (du) → oler
- uste → opinión, idea, creencia, esperanz
- uste gabe → por sorpresa
- uste ukan (du) → creer, estimar, considerar, opinar, pensar
- -en ustean → en opinión de, a juicio de
- uste-gabeko → por sorpresa
- ustekeria → engreimiento, presunción
- ustel-arazi (du) → desintegrar.??
- usteldu, ustel, usteltzen (da) → corromperse, podrirse
- usteldu, ustel, usteltzen (du) → corromper, podrir.??
- usteldu, ustel, usteltzen (du) → desintegrar
- usteldura → corrupción, podredumbre
- ustelkeria → corrupción, podredumbre
- usteltze → desintegración.??
- usteria → Vide: ustekeria
- -en ustez → en opinión de, a juicio de
- usu → frecuentemente, a menudo
- usu → intenso.??
- usu etorri (da) → ser corriente.??
- usutasun → abundancia
- usutasun → frecuencia
- usutasunaz → con frecuencia
- usutasunean → en abundancia
- utkitu, utki, utkitzen (du) → tocar, abarcar, afectar.??
- utzi, utz, uzten (du) → dejar, abandonar, permitir, descuidar, deponer (las armas)
- utzikin → resto, residuo
- uzkaili, uzkail, uzkailtzen (du) → derrocar, doblegar, derrotar
- uzkaldu, uzkal, uzkaltzen (du) → ligarse, atar
- uzkaldura → atadura, ligadura
- uzta → cosecha, recolección, sembrado
- uztai-giltza → clave
- Uztail → Julio
- uztar → puntal, sostén
- uztarri → yugo
- uztarria egotzi (du) → sacudir el yugo
- -en uztarria egotzi (du) → sacudir el yugo de..., liberarse de la opresión de
- uztatu, uzta, uztatzen (du) → cosechar, recolectar
- xafarratu, xafarra, xafarratzen (du) → enjuagar la boca
- xafarratu, xafarra, xafarratzen (du) → fregar la vajilla
- xafarratu, xafarra, xafarratzen (du) → limpiar una barrica con agua
- xahagi → odre pequeño
- xahako → botarrón, bota pequeña para vino
- xahal → ternero
- xahatu, xaha, xahatzen (du) → asolar
- xahatu, xaha, xahatzen (du) → barrer
- xahatu, xaha, xahatzen (du) → ganarle a uno todo, limpiarle a uno todo
- xahatu, xaha, xahatzen (du) → gastar (dinero)
- xahatu, xaha, xahatzen (du) → sincerarse.??
- xahu → desamparado, sin medios, perdido
- xahu → enteramente
- xahu → libre
- xahu → limpio, aseado
- xahupen → destrucción
- xahutasun → limpieza
- xahutu, xahu, xahutzen (da) → perderse (el tiempo).??
- xahutu, xahu, xahutzen (du) → borrar, hacer desaparecer, extirpar
- xahutu, xahu, xahutzen (du) → destruir
- xahutu, xahu, xahutzen (du) → gastar (dinero)
- xahutu, xahu, xahutzen (du) → lavar
- xahutze → dispendio
- xahutze → miseria
- xakar → costra
- xalkea → vaina de legumbre
- xarmadura → sortilegio
- xarmatu, xarma, xarmatzen (du) → encantar
- xaro → estrellas.??
- xaro → mango del mayal con que se golpea y se desgrana el trigo
- xaro → palo, en general, hecho del tallo de un arbusto, no de las ramas
- xaro → vela
- xatar → abatari, persona que agita el trapo blanco de nombre xathar en la caza de la paloma para espantarla, a fin de que vaya hacia la red
- xatar → camisa de niño
- xatar → lío de ropa, etc
- xatar → pañal de niño
- xatar → trapo blanco que agita el abatari en la caza de la paloma para espantarla, a fin de que vaya hacia la red
- -xe → sufijo
- xede → objetivo
- xehadura, xehedura → pormenor, minucia
- xehakatu, xehaka, xehakatzen (du) → cambiar una moneda por varias inferiores
- xehakatu, xehaka, xehakatzen (du) → desmenuzar, pulverizar
- xehakatu, xehaka, xehakatzen (du) → dividir, repartir
- xehakatu, xehaka, xehakatzen (du) → zurrar
- xehakatze → división, repartición
- xehatu, xeha, xehatzen (da) → rajarse, cascarse
- xehatu, xeha, xehatzen (du) → cambiar moneda
- xehatu, xeha, xehatzen (du) → desmenuzar, dividir, destrozar
- xehatu, xeha, xehatzen (du) → explicar, pormenorizar
- xehatu, xeha, xehatzen (du) → maltratar, golpear
- xehatu, xeha, xehatzen (du) → masticar
- xehatu, xeha, xehatzen (du) → rajar, cascar
- xehatzapen → división, distribución
- xehe → calderilla, cambio
- xehe → ganado lanar
- xehe → llano, sencillo, humilde, bajo, afable, familiar, corriente
- xehe → menudamente, circunstancialmente, con toda menudencia, sin omitir nada, en detalle, minuciosamente
- xehe → menudo
- xehe → moneda de cobre
- xehe → pequeño, corto, limitado en tamaño, cantidad, etc, corto, breve
- xehe → pequeño, de muy corta edad
- xehedadura → Vide: xehadura
- xehedri → caterva de gente muy joven, chiquillería.??
- xehedri → menudencia, conjunto de cosillas, objetos insignificantes
- xeheki → en detalle, circunstancialmente, minuciosamente, menudamente, con toda menudencia, sin omitir nada, en detalle, pormenorizadamente
- xehetasun → definición.??
- xehetasun → detalle, pormenor, circunstancia
- xeme → hijito
- xemetto → hijito
- xerra → capa (social)
- xerra → filete
- xerradu → recorte (de prensa).?? Vide: xerradura
- xerradura → recorte (de prensa)
- xerri → cerdo, cerdito
- xertatu, xerta, xertatzen (du) → injertar
- xikin → sucio (diminutivo)
- ximal → marchito.??
- ximel → marchito
- ximen → estricto
- ximist → rayo
- ximple, xinple → simple (diminutivo).??
- xinta-minta → cuchicheo
- xinta-minta → detalle, pormenor
- xinta-minta → lloriqueando, gimiendo
- xinta-mintaka → cuchicheando
- xinta-mintaka → detalladamente, en detalle, pormenorizadamente
- -xka → sufijo diminutivo]
- -xkila → sufijo diminutivo despreciativo
- -xkilo → sufijo diminutivo despreciativo
- xoilik → únicamente
- xori → esbelto, lindo, aseado
- xori → pájaro
- xoriño → pajarito, pajarillo
- xorta → gota
- xotil → prudente
- xu → tú, en tratamiento cariñoso y diminutivo.??
- xugun → Vide: xygyn
- xuka, tratamiento cariñoso y diminutivo.?? → #Value?#
- xurgatu, xurga, xurgatzen (du) → chupar
- xuri → blanco, blanquito
- xurkatu (du) → limpiar
- xurpail → blanquecino, pálido
- xurpail → blanquecino, pálido
- xuxen → justo, claro y preciso (diminutivo)
- xygyn → tierno, bello, Vide: xügün
- ynide → nodriza. Vide: ünhide
- yrryxuna → muchacha joven y bella. Vide: ürrüxuna.??
- yskaldyn → vasco. Vide: üskaldün.??
- -z arduratu, ardura, arduratzen (da) → preocuparse de
- -z askietsi, askiets, askietsen (da) → conformarse con, contentarse con, satisfacerse con, limitarse a, estimar suficiente
- -z aurkako, -z aurkako → contrario a, opuesto a
- -z axolatu, axola, axolatzen (da) → preocuparse de, interesarse por
- -z batera → juntamente con, junto a, al mismo tiempo que
- -z bertzalde → además de, aparte de
- -z bertzaldean → al otro lado de
- -z bertze → aparte de, además de, otro que, sino con, diferente de
- -z beterik, -z beterik → pleno de, lleno de
- -z bezain laister → tan pronto como
- -z bornatu, borna, bornatzen (da) → limitarse a
- -z damu izan (da) → arrepentirse de, suspirar por
- -z damu ukan (du) → arrepentirse de, tener pesar por
- -z erruki (da) → compadecerse de, tener compasión por, apiadarse de
- -z ez-ansiatu, ez-ansia, ez-ansiatzen (da) → despreciar, no conceder valor a
- -z gain → aparte de, además de
- -z gainean → por encima de, además de, aparte de
- -z gainera → además de, aparte de
- -z gainetik → por encima de
- -z garaitu (da) → superar a, vencer a
- -z harago → más allá de
- -z haraindian → a despecho de
- -z haraindian → en la otra parte de, al otro lado de
- -z haraindiko → del otro lado de, de la otra parte de
- -z haraindira → a la otra parte de, al otro lado de
- -z harantz → más allá de, fuera de
- -z harantz joan (da) → traspasar, ir más allá de
- -z harantza, -z harantz → más allá de, fuera de
- -z harantzago → más allá de, fuera de
- -z haratago → más allá de
- -z hatsekabetu -z hatsekabeku, hatsekabe, hatsekabetzen (da) → disgustarse por
- -z hunantz → a esta parte de, dentro de
- -z iralgi (da) → ser cernido por
- -z jabetu, jabe, jabetzen (da) → apoderarse de, adueñarse de, apropiarse
- -z jabetu, jabe, jabetzen (da) → darse cuenta de, enterarse de
- -z jaubetu, jaube, jaubetzen (da) → apropiarse, adueñarse de, apoderarse de
- -z kariatu, karia, kariatzen (du) → responsabilizarse de, tomar en consideración
- -z kontra → contra, en contra de
- -z kontrako → opuesto a, que está en contra de
- -z landa → excepto, fuera de
- -z landan → fuera de
- -z lehenik → lo primero de, primeramente a, anteriormente a
- zabal → abierto
- zabal → amplio, ancho
- zabalagoki → más ampliamente
- zabaldu, zabal, zabaltzen (da) → extender, propagarse
- zabaldu, zabal, zabaltzen (du) → abrir
- zabaldu, zabal, zabaltzen (du) → propagar, extender, ampliar
- zabalera → amplitud, extensión, anchura
- zabaleraz → en extensión
- zabalik → abierto
- zabalki → ampliamente
- zabaltasun → amplitud, extensión
- zabaltze → apertura, auge
- zabor → basura
- zabor → escoria
- zagita → flecha, saeta
- zahagi → odre, pellejo de vino
- zahamiola → oboe, cornamusa
- zahar → viejo, anciano, antiguo
- zaharkaratu, zaharkara, zaharkaratzen → aviejarse
- zaharkin → remiendo del vestido
- zaharkitu, zaharki, zaharkitzen (da) → aviejarse, caducar, pasarse de moda, anticuarse
- zaharo → vara
- zahartasun → vejez, vetustez
- zahartu, zahar, zahartzen (da) → envejecer
- zaharzaro, zahartzaro → edad
- zahi → salvado
- zahoro → látigo
- -en zai → a la espera de, esperando a
- zai → esperando, aguardando, a la espera
- zai → guardia
- zai → marca
- -en zai egon (da) → esperar a, aguardar a, estar a la espera, estar esperando a, estar aguardando a
- zai egon (da) → esperar, aguardar, estar a la espera, estar esperando, estar aguardando
- zai izan (da) → guardarse
- zaian egon (da) → prevenirse
- zail → difícil, arduo, complicado
- zail izan (da, zaio) → resultar difícil, ser dificil
- zailki → difícilmente
- zailtasun → dificultad, complicación
- zailxe → un poco difícil
- zail-zail → muy difícil, muy arduo
- zain → vena
- zain → vigilante, guardián
- zaindari → protector
- zaindu, zain, zaintzen (du) → conservar, retener
- zaindu, zain, zaintzen (du) → proteger, cuidar
- zaingatu, zainga, zaingatzen (du) → ladrar
- zaintza → custodia, vigilancia
- zaintze → vigilancia, custodia
- zaitu, zai, zaitzen (du) → cuidar
- zaku → saco, cilicio, tejido
- zakur → pene
- zakur → perro, Vide: zakur
- zalantza → duda, perplejidad
- zalantza egon (da) → estar vacilante, vacilar, estar en duda
- zalantza sartu (da) → tambalearse, ponerse en duda
- zalantzarik gabe → sin duda, resueltamente, no cabe duda, desde luego
- zaldi → caballo
- zaldi-burdi → carro de caballos
- zaldien lasterketa → carrera de caballos
- zaldiz → a caballo
- zaldizka → a caballo
- zaldun → caballero
- zaldun → jinete
- zaldunezko → caballeresco
- zale → aficionado
- -zale → aficionado a
- zale → firme, flexible
- zale → partidario
- -zale → partidario de
- zalekeria → concupiscencia, afición desmedida
- zaletasun → afición
- zaletu, zale, zaletzen (da) → aficionarse
- zaletu, zale, zaletzen (da) → hacerse flexible
- zaletu, zale, zaletzen (du) → hacer flexible
- zaloin → flexible, ágil
- zaloindu, zaloin, zalointzen (da) → hacerse flexible, hacerse ágil
- zalu → ágil
- zalui → ágil, rápido
- zalui-zalui → muy rápido
- zama → carga
- zama → (física.) carga
- zamar → zamarra, pelliza
- zamari → caballo
- zamaztatu, zamazta, zamaztatzen (du) → cargar
- zanko → pie???
- zanko → pierna
- zanpatu, zanpa, zanpatzen (du) → aplastar con el pie, pisar
- zanpatu, zanpa, zanpatzen (du) → oprimir
- zanpatzaile → opresor
- zanpatzaile → pisador, aplastador
- zanpatze → opresión
- zantar → obsceno, inmundo, repugnante
- zapa → opresión, comprensión
- zapadura → pisada, efecto de la presión
- zapagarri → lo que sirve para comprimir, prensar, abatir
- zapaketa → compresión, opresión
- zapalatz → cernícalo
- zapalatz-eme → cernícalo hembra
- zapalatz-nauta → navegante en cernícalo
- zapalatz-urdin → cernícalo azul
- zapalatz-zain → guardián del cernícalo
- zapaldu → oprimido
- zapaldu, zapal, zapaltzen (du) → oprimir
- zapalkuntza → opresión
- zapaltzaile → opresor
- zapart arazi (du) → desencadenar (una guerra)
- zapart egin (du) → estallar (una guerra, una revolución)
- zapela → sombrero
- zaperdara → jeluence, vascuence purista a la sabiniana
- zarata → ruido
- zaro → bujía, vela
- -zaro → época, era, edad
- zaro → época, era, edad
- zartzakatu, zartzaka, zartzakatzen (du) → destruir
- zartzakatu, zartzaka, zartzakatzen (du) → destruirse
- zatar → cochino, asqueroso
- zati → parte
- zati → trozo, pedazo
- zatika → en parte
- zatikatze → división
- zatikazko → concreto
- zatikazko → parcial
- zatitto → pedacito, fragmento
- zatittotu, zatitto, zatittotzen (du) → fragmentar, hacer pequeños trozos
- zatitu, zati, zatitzen (du) → dividir, trozear, despedazar
- zaunka → ladrido
- zaunka egin (du) → ladrar
- zauri → herida
- zauritu, zauri, zauritzen (da) → herirse, ser herido
- zauritu, zauri, zauritzen (du) → herir
- zaurtu, zaur, zaurtzen (da) → herirse, ser herido
- zaurtu, zaur, zaurtzen (du) → herir
- zazpi → siete
- zazpigarren → séptimo
- ze- → no-, des-
- ze → que, Vide: ezen
- ze → qué, Vide: zer
- ze-berdin → distinto
- ze-eginkizun → que no debe hacerse
- zehaldi → castigo corporal
- zehar → a través
- zehar-meharka → oblicuamente, en zig-zag
- zehatu, zeha, zehatzen (du) → castigar, azotar
- zehatz → exacto, concreto
- zehatzagotu, zehatzago, zehatzagotzen (du) → concretar más, precisar más
- zehatzaile → el que castiga
- zehatzapen → castigo
- zehatz-zehazki → minuciosamente, con todo detalle, detalladamente, exactamente, concretamente
- zehazki → minuciosamente, con todo detalle, detalladamente, exactamente, concretamente
- zehazkiro → minuciosamente, con todo detalle, detalladamente, exactamente, concretamente
- zehaztasun → exactitud
- zehaztu, zehatz, zehazten (du) → concretar, precisar
- zehe → palmo
- zeihar → a través
- zeihar → de reojo
- zeihar → oblicuo
- zeihar → oeste
- zeihar → torcidamente, mal
- zeihar → viente oeste, vendaval
- zeiharbide → atajo
- zeiharkatu → atravesado
- zeiharkatu, zeiharka, zeiharkatzen (du) → atravesar
- zeiher → opuesto
- zein → cuál
- zeinbait → Vide: zenbait
- zeinbat → Vide: zenbat
- zeinbatasaun → Vide: zenbatasun
- zeinbatasuneko → Vide: zenbatasuneko
- zeinbatasunezko → Vide: zenbatasunezko
- zeinek → cuál
- zein-gehiagoka ari izan (da) → competir, rivalizar
- zeinismo → (Gram.) zeinismo
- zeintan → en (el, la, lo) cual
- zeintasun → cualidad
- zeintasunezko → cualitativo
- zeintaz → sobre (el, la, lo) cual
- zeintzu → cuáles
- zeinu → signo
- ze-jakin → ignorante
- ze-jakintza → ignorancia
- zekale → centeno
- zeken → duro, insensible, avaro, tacaño, sórdido
- zekendu, zeken, zekentzen (da) → volverse avaro, hacerse sórdido
- zekenkeria → avaricia
- zekyry → método de vida, modo de vida, género de vida
- zelai → campo
- zelai → llano, llanura
- zelaitu, zelai, zelaitzen (du) → allanar
- zelako → cómo, de qué naturaleza
- zelan → cómo, de qué modo
- zelarta → curva
- zelarta → curvo
- zelartatu, zelarta, zelartatzen (da) → curvarse
- zelartatu, zelarta, zelartatzen (du) → curvar
- zelartatze → curvatura
- zelu → cielo, Vide: zelu
- zemai → amenaza
- zemaitu, zemai, zemaitzen (du) → amenazar
- zen → difunto, el que fuera, el que un día fue
- zena zen → fuera lo que fuera
- zenbait → algiuien, alguno, algunos, unos cuantos
- zenbaitetan → en algunas ocasiones, varias veces
- zenbat → cuánto
- zenbatasun → cantidad
- zenbatasuneko → cuantitativo
- zenbatasunezko → cuantitativo
- zenbatenaz ...-ago ...hanbatenaz → cuanto más .., tanto más, tanto más.., cuanto más
- zendu, zen, zentzen (da) → fallecer, morir
- zentimu → céntimo
- zentro → centro
- zentzarazi (du) → corregir, rectificar
- zentzarazte → corrección, rectificación
- zentzarazte hirurkoiak → (las) tres rectificaciones
- zentzatu, zentza, zentzatzen (du) → corregir, rectificar
- zentzatze → corrección, rectificación
- zentzu → sentido
- zentzu → significado
- zentzu eman, zentzun eman (dio) → dar sentido
- zentzu on → buen sentido
- zentzudun → sensato
- zentzugabekeria → insensatez
- zentzugabeko → insensato
- zentzuko → sensorial
- zentzun → sentido
- zentzun → significado
- zentzungabekeria → insensatez
- zentzuon → buen sentido, Vide: zentzu on
- zentzuzko → sensorial
- zer → qué, qué cosa
- zera → como sustantivo significa todo ser; como adjetivo, toda cualidad
- zerarren → ¿por qué?
- zerbait → algo, alguna cosa
- zerbaixka → algo, poquita cosa
- zerbitu, zerbi, zerbitzen (du) → servir
- zerbitzari → servidor, siervo
- zerbitzari-kide → consiervo
- zerbitzatu, zerbitza, zerbitzatzen (du) → servir
- zerbitzu → servicio
- -en zerbitzuan egon (da) → estar al servicio de, servir a
- zerbozia → cerveza
- zerden → erguido, recto
- zerden → flexible
- zeren? → por qué?
- zeren → porque, puesto que
- zeren-eta → precisamente porque, porque, puesto que
- zerga → impuesto
- zergatik? → por qué?
- zeri → a qué?
- zer-ikusirik eduki (du) → tener que ver
- zer-ikusirik ukan (du) → tener que ver
- zero → cero
- zerori → tú mismo
- zerra → capa (social)
- zerra → tajada, filete
- zerratu → cerrado
- zerratu, zerra, zerratzen (du) → apretar
- zerratu, zerra, zerratzen (du) → cerrar
- zerratu, zerra, zerratzen (du) → encerrar
- zerrenda → relación (lista), lista
- zerrikeria → cerdada, cochinada
- zerrikume → gorrino, lechón, cría de cerdo
- zertan → continente, tierra firme
- zertan → en qué actividad?
- zertara → a qué?
- zerttobait → algo, poquita cosa
- zertu, zer, zertzen (du) → realizar, efectuar, llevar a cabo
- zertzaz → de qué materia
- zertze → realización, (acción), el hecho de llevar algo a cabo
- zeru- → celeste
- zeru- → celestial
- zeru → cielo
- zeru-gorputz → cuerpo celeste
- zerutar → celestial
- zetan → Vide: zertan
- zezen → toro
- zezenplaza → plaza de toros
- zifra → cifra
- zigante → gigante
- zigilu, zigulu → sello
- zigor → castigo
- zigorraldi → paliza
- zigorraldi eman (dio) → dar una paliza
- zigortatu, zigorta, zigortatzen (du) → castigar
- zigortu, zigor, zigortzen (du) → castigar
- zigur → seguro, inevitable, definitivo, real
- ziguratu, zigura, ziguratzen (du) → asegurar
- zigurki → seguramente, desde luego, inevitablemente
- zigurkiago → con mayor exactitud
- zigurtasun → seguridad
- zigurtasun → seguridad, certeza
- zigurtatu, zigurta, zigurtatzen (du) → asegurar
- zikin → sucio
- zikindu, zikin, zikintzen (da) → ensuciarse, mancharse
- zikindu, zikin, zikintzen (du) → ensuciar, manchar
- zikinkeria → cochinada, cerdada
- zikinkeria → suciedad
- zik-zak → zigzag
- zik-zak ibili → zigzaguear
- zil → ombligo
- zilar → plata
- zilar-mehatz → mina de plata
- zilbot → panza, abdomen, ??
- zilegi → lícito
- zilegi izan (da) → ser lícito
- zilotu, zilo, zilotzen (du) → agujerear
- zimardika → equívoco
- zimarku → conjuración, conspiración, traición, engaño
- zimarkundu, zimarkun, zimarkuntzen (da) → conspirar
- zimarkunkeria → trampa, marrullería, procedimiento que se emplea para engañar a alguien
- zimarkutsu → tramposo, fraudulento
- zimel → marchito
- zimeldu, zimel, zimeltzen (da) → marchitarse
- zimendu → cimiento
- zin → juramento
- zinbel → flexible, cimbreante
- zinkurina → queja
- zinkurina egin (du) → quejarse
- zinkurinatu (da) → quejarse, lamentarse
- zintarri → base
- zintarri → losa, enlosado
- zintzilik → colgado
- zintzo → fiel, sincero, franco, honesto
- zintzoki → fielmente, sinceramente, francamente, honestamente
- zio → motivo, razón
- ...dela zio → por motivo de
- zipo → gemido, sollozo
- zipo → provocación
- ziri → clavija
- ziri → cuña
- ziriku → seda
- zirikuzko → de seda
- zirimol(a) → huracán, tormenta
- zirimolak putz egin (du) → levantarse una tormenta
- zirinka → moviéndose
- zirizko → cuneiforme
- zirizko-irazkera → escritura cuneiforme
- zirko → espacio estrecho entre montañas
- zirko → senda entre casas
- zirpildu, zirpil, zirpiltzen (da) → dañarse, deteriorarse
- zirrara → impresión, conmoción, emoción
- zirrika → rueda
- zirtzil → canalla
- zisku → bolsa
- zital → despreciable
- zitroin → limón
- zitronada → limonada
- zitu → alimento
- zitutu, zitu, zitutzen (du) → nutrir, alimentar
- zituztatu, zituzta, zituztatzen (du) → alimentar, nutrir
- zituztatu, zituzta, zituztatzen (du) → amamantar, dar de mamar
- ziurtasun → seguridad
- ziza → seta
- ziza-gorri → seta roja
- zizpa → fusil, escopeta
- zizpa-hodi → fusil
- ziztatu, zizta, ziztatzen (du) → incitar, inspirar, inducir
- -zkila → sufijo diminutivo despreciativo
- zoharbi → cielo sereno, cielo estrellado
- zohardura → resplandor
- zohartihintz → rocío
- zoin → Vide: zein
- zoko → ángulo
- zoko → rincón
- zoko zuzen → ángulo recto
- zokolu → rincón
- zokoratu → apartado, arrinconado
- zokoratu, zokora, zokoratzen (du) → apartar, arrinconar
- zola → suela
- zola → suelo
- zoli → perspicaz, fino
- zoli → perspicaz, fino
- zor → deuda
- zor ukan (dio) → deber
- zorabiatu, zorabia, zorabiatzen (da) → atolondrarse, aturdirse, marearse
- zorga → estúpido
- zori → maduro
- zori → suerte, destino, fortuna, ventura
- zorigaitz → desgracia, infortunio
- zorigaiztoko → desgraciado, desafortunado
- zorion → felicidad
- zorion → salutación
- zori-on, zorion → buena suerte
- zori-on, zorion → congratulación, enhorabuena
- zorion-agur → mensaje de salutación
- zorionak → enhorabuena, felicidad
- zorionak → felicidades
- zoriontsu → feliz
- zoritasun → madurez
- zoritu, zori, zoritzen (da) → madurar
- zoritzar → desgracia
- zoritzarrarren → por desgracia
- zoritzarreko → desgraciado
- -en zoritzarrerako → para desgracia de
- zoritzarrez → desgraciadamente, por desgracia
- zoritzartsu → desgraciado, desafortunado
- zoro → loco
- zoro arazi (du) → enloquecer
- zoro izan (da) → estar loco
- zoro izan (da) → ser loco
- zorokeria → locura
- zorotasun → locura, demencia
- zorrotz → afilado, agudo
- zorrozkailu → sacapuntas, afilador
- zorroztu, zorrotz, zorrozten (du) → afilar, agudizar, sacar punta
- zorte → suerte, destino
- zortin → sollozo
- zortinetan → entre sollozos
- zortzi → ocho
- zortzigarren → octavo
- zortzikun → compuesto de ocho partes
- zotz egin (du) → sortear
- zozketa egin (du) → sortear
- zozo → tonto, bobo, imbécil, idiota, estúpido
- zozon → búfalo
- zu → usted, tú
- zuberoara → suletino
- zuberotar → suletino
- zubi → puente
- zuek → vosotros, ustedes
- zuganatu, zugana, zuganatzen (da) → hacerse tuyo, hacerse suyo
- zuganatu, zugana, zuganatzen (du) → hacer tuyo, hacer suyo
- zugatz → Vide: zuhaitz
- zugatze → Vide: zuhaitz
- zuhain → árbol
- zuhaitz → árbol
- zuhaitze → Vide: zuhaitz
- zuhaitz-enbor → tronco de árbol
- zuhamu → árbol
- zuhar → agua (sin formar el pus) que sale de la piel inflamada
- zuhar → coladero
- zuhar → olmo
- zuhar → robusto y activo
- zuhatz → Vide: zuhaitz
- zuhatze → Vide: zuhaitz
- zuhatze-enbor → tronco de árbol, Vide: zuhaitz-enbor
- zuhaztoi → arboleda
- zuhur → cuerdo, prudente, sabio, listo
- zuhur → tacaño
- zuhurtasun → sensatez, sabiduría, ingenio
- zuhurtu, zuhur, zuhurtzen (da) → hacerse económico, volverse tacaño
- zuhurtu, zuhur, zuhurtzen (da) → hacerse prudente
- zuhurtzia → prudencia, discreción, sensatez
- zuik → vosotros, ustedes
- zuketzi → de parte suya, de su parte, de tu parte, de parte tuya
- zuku → sopa, caldo
- zumalikar → sauce
- zuntz → fibra
- zuok → vosotros, ustedes
- zur → madera
- zuri → blanco
- zurpail → pálido
- zurpil → pálido
- zurpildura → palidez
- zurrun → poste
- zurruxta → chorro
- zurubi → escala
- zurubi → escalera
- zut → de pie, derecho, firme
- zut ipini (du) → poner de pie, enderezar
- zutabe → columna
- zutik → de pie
- zutikatu, zutika, zutikatzen (du) → poner de pie, enderezar
- zutitu, zuti, zutitzen (du) → poner de pie, enderezar
- zutoin → poste
- zuzen → derecho
- zuzen → directo, correcto, justo, recto, derecho
- zuzen egon (da) → ser correcto
- zuzen egon (da) → tener razón
- zuzen izan (da) → tener razón
- zuzenbide → derecho
- zuzenbide → dirección., domicilio
- zuzendari → director
- zuzendari → dirigente, dominante, directriz
- zuzendaritza → dirección
- zuzendaritza → directiva, directriz
- zuzendu, zuzen, zuzentzen (du) → dirigir, conducir, administrar, resolver, rectificar
- zuzengabe → injusto
- zuzengabekeria → injusticia
- zuzenge → injusto
- zuzenki → directamente, en derecho, apropiadamente, bien, acertadamente, correctamente
- zuzentasun → justeza
- zuzentasun → justicia
- zuzent-errez → fácil de corregir
- zuzentza → dirección (mando)
- zuzentza → dirección (sentido)
- zuzentzaile → corrector
- zuzentzaile → directriz
- zuzentzaile → guía
- zuzentza-linea → línea de dirección
- zuzentza-linea → línea de orientación
- -en zuzentzapean → bajo la dirección de
- zuzentzapen → corrección
- zuzentzapen → dirección
- -en zuzentzapenean → dirigido por, bajo la dirección de
- zuzen-zuzen egon (da) → tener mucha razón
- zuzi → antorcha
- zuzpertu, zuzper, zuzpertzen (da) → recuperarse