FANDOM


SECUNDE PARTE: CIVILISATIONES E STATOS UNIVERSAL

Cap. 1: Nascentia del civilisation

Cap. 2: Sumeria, matre del civilisationes

Cap. 3: Egypto e le altere civilisationes primarie

Cap. 4: Le sumer-akkadian Stato Universal

Cap. 5: Le civilisation de Syria e Palestina

Cap. 6: Le medo-persian Stato Universal

Cap. 7: Le civilisation de Creta e de Grecia

Cap. 8: Le culmine del civilisation grec

Cap. 9: Le Stato Universal hellenic de Alexandro

Cap. 10: Le civilisation hellenistic

Cap. 11: Le civilisation de Roma

Cap. 12: Le Stato Universal Roman

Cap. 13: Le spiritual Stato Universal: le Ecclesia

Cap. 14: Le civilisation del Islam

Cap. 15: Le semine del dracon

Cap. 1 - NASCENTIA DEL CIVILISATION

Le homine non-civilisate vive per collection de bacas, fructos, per chassa e per pisca. Le neolitic invention del agricultura, le domestication et elevation de animales significa un revolution del economia primitive de collection e chassa: Le homine deveni collaborator e meliorator del natura, in vice de remaner solmente un exploitator e parasito.

Post le revolution agricultural-pastoral, le nascentia del civilisation maxime importante in le humanitate, proque le civilisation forni le fundamento, super le qual le developpamento spiritual e material del humanitate pote facer grande progresso.

Le prime civilisationes es producte per le grande racia blanc. Le altere grande racias, le mongol e le negroide, non habe parte in le prime developpamento del civilisation. Le mongolicos comencia haber parte, quande illes migra in le paises habitate per le grande racia blanc. Le negros, isolate in Africa per le deserto Sahara al nord, e del resto per le oceano, non ha parte in le origine del grande civilisationes, ben que illes habeva culturas remarcabile.

Le GRANDE RACIA BLANC include tres typos: le racia blonde con testa longe, ex le grande planas del nord, le racia alpin o armenoide, con testa ronde, ex le montanias; le racia mediterran, con capillos obscur e testa longe, ex le planas del sud: egyptianos, semiticos, grande parte del population de Grecia, Italia, Espania etc.

Le INITIO DEL HISTORIC EPOCA DE UN CIVILISATION es le production de DOCUMENTOS SCRIPTE, que transmitte a nos lor linguas. Le SCRIPTURA es un sistema de notationes super material durabile: discos de argilla, papiro, pergamena. Le scriptura es un speculo permanente de civilisation e de su lingua, e ha plus grande effecto pro stimular le progresso del civilisation, que non importa qual altere invention durante le carriera del homine.

Secundo le evidentia archeologic, le prime civilisationes son nate in le Medie Oriente: in JERICHO, in le valle del Jordan - e in Sumeria, in le valles del Tigris e del Eufrate. Le civilisation de JERICHO emerge dece a dece-due mille annos ante Christo. Possibilemente le civilisation de Sumeria es stimulate per Jericho. Totevia le arte de ceramica non es inventate in Jericho, ma es venite a Jericho ex un altere pais - dunque existeva un civilisation al minus contemporan con Jericho, ma tecnicamente plus avantiate, probabilemente in Sumeria. Le civilisation de Egypto es stimulate per Sumeria. Assi le rota pro vehiculos e pro facer ceramica, es inventate in Sumeria 3500 a.C., contra que le rota appare in Egypto verso 1600 annos a.C.

Le plus antique SCRIPTURAS sumerian et egyptian appare 4000 a.C. Le civilisationes de INDIA e CHINA es multo plus juvene. Le plus antique scripturas chinese data de 1500 annos a.C. Il es multo probabile, que le civilisationes de India e China es stimulate per Sumer et Egypto; non pote esser un accidente, que le cultura de campos de grano e le elevation de bestial seque, in India e in China, le sumerian-egyptian sistema economic.

Le plus importante pais pro le nascentia del civilisation (e del linguas) es le Crescente Fertile: un marca semicircular, como un crescente aperte al sud, imbraciante le parte septentrional del steppa semi-desertic de Arabia.

Le Revolution neolitic: le introduction del agricultura, le domestication et elevation de animales, le prime industrias de ceramica, de textura e de metallurgia, es facte in le Crescente Fertile. In le antiquitate, le ala oriental del Crescente Fertile contine Sumeria; le parte septentrional contine Syria, Palestina e Fenicia. Le steppa semi-desertic de Arabia, imbraciate per le Crescente Fertile, habeva herba in parte pluviose del anno, et era habitate per non-civilisate tribos semitic: akkadianos, amoritas. arameos, caldeanos etc., que pasturaca lor greges.

Ora, qual es le essentia del processo de civilisation?

Le responsa es, que le practica de certe occulationes, specialmente del metallurgia e del scriptura, require specialistas. Pro facer possibile, que ferreros e scribas pote dedicar lor total tempore e labor a lor specialitates, illes debe esser liberate del carga de producer alimento pro se e pro lor familias. Quando le productivitate del travaliatores agricole augmenta a un nivello sufficiente pro alimentar tote le communitate incluse le specialistas, qui non produce alimentos, alora le specialistas pote laborar solmente pro producer lor productos special. Ora, un societate, in le qual un minuscule parte del population es liberate del carga de producer alimentos e dunque labora como specialistas, tal societate es entrate in le processo del civilisation. Le effecto specific del civilisation es le division del labor. Nunc specialistas, laborante solmente in lor campos particular, inventa instrumentos, per le quales le productivitate del labor agricole augmenta e deveni plus fructuose. Assi, sempre minus labor agrari es necesse pro le alimentation del communitate, si que un sempre plus grande numero del homines pote devenir specialistas. Le processo de civilisation es le liberation progressive de un parte crescente del humanitate ab le production de alimentos e, in le mesme tempore, le dedication de un parte crescente del humanitate a labores specialisate. Le proportion inter le numero de agricultores e le numero de specialistas es le indice numeric del progresso del civilisation.

Le augmento del productivitate agricole es possibile ubi on pote facer le terra ultraproductive per medio de drainage et irrigation - dunque in le profunde humus alluvial del valles del grande fluvios: Tigris, Eufrate, Nilo, Indus, Yangtse. Este valles era anteriormente paludes inhospitabile, coperte de jungla. Le bonification o melioration de tal immense paludes es le plus grandiose interprisa del homine antique. Le successo del interprisa (le fortissime auqmento del production agricole) ha create le prime grande civilisationes in SUMERIA, EGYPTO, INDIA e China. Le developpamento del melioration es rendite possibile per le labor de specialistas, qui ha constructe le instrumentos de drainage e de irrigation. Le ultra-productivitate non solo procura alimentos pro le tote communitate, ma permitte tamben un exportation considerabile, dunque un major excambio commercial.

Contacto commercial inter communitates parlante linguas differente es sempre accompaniate per excambio linguistic, perque le commerciante debe parlar con le cliente.

Alcun scriptores religiose data le creation del mundo 4000 annos a.Cr. De facto, le prime grande civilisation, Sumeria, emerge justemente 4000 annos a.Cr. Evidentemente le scriptores antique ha concepte le initio del civilisation como le initio del mundo. Le localisation biblic del Jardin de Eden corresponde exactemente al pais fertilissime inter Tigris e Eufrate.

Cap. 2 - SUMERIA, MATRE DEL CIVILISATIONES

Le prime grande societate civilisate emerge in le valleas de Tigris e del Eufrate, in le planos de SHINAR (= SUMER), mentionate jam in le Vetere Testamento (Genesis 10,10) in le parte sud-est del Irak hodierne, ca. 4000 annos ante Christo.

SUMER era habitate per le sumerianos, un populo del typo alpin (non-semitic) proveniente ex le alte plano detra le Crescente Fertile. Illes bonifica le paludes circa le imbuccatura del Tigris e del Eufrate; extende le bonification sempre plus al nord e occupa le tote plano que pois es nominate "SUMER". Le plano habeva pochissime pluvia. Irrigation era indispensabile pro le agricultura, que nunc da recolta abundantissime, ver fonte de ricchessa pro Sumer. Le sumerianos possedeva tamben BESTIALES, aratros tracte per boves, apparatros pro seminar, carros tracte per asinos etc. Sumerianos faceva utensiles de cupro. Nos ha evidentia archeologic, que in circa 2500 a.Cr. in le vallea de Tigris-Eufrate, le production de grano era octanta-sextuple del semine. Un societate bastante grande, con agricultura talmente efficiente es capace de supportar un minoritate non-agricole, que son libere pro usar lor tempore a inventar, projectar, manufacturar et administrar, si que artes, scientias et institutiones pote esser create. Le novitate e le brillantia del civilisation de Sumer face lo un potente magneto de attraction pro omne populos circumstante, si que le sumerianos initia un movemento de convergentia cultural inter le populos finora cultural- e linguisticamente differente.

Anteriormente existeva solo le minuscule civilisation de JERICHO, pionero sin grande potentia attractive. SUMER es le prime civilisation, in le qual un grande numero de homines participava in le mesme economia, tecnologia, structura social, lingua, religion et etica.

Le radiation de este potente civilisation expande ultra le limites de SUMER. Le characteristica del grande civilisationes es lor capacitate de expansion. Le civilisation de Sumer conquire su plus proxime vicinos verso nordwest, le akkadianos, nonobstante le barriera lingual: Le lingua akkadian es semitic e ha nulle affinitate al lingua sumerian. Ultra Akkad, le civilisation sumerian conquire Assyria e, in le mesme direction captura partialmente le mundo hitita (in le hodierne Anatolia Central) e postea tamben Urartu, le parte oriental de Turkia asiatic.

In le direction sud-est le civilisation sumerian penetra in Elam et in le vallea de Karun. Le legenda del paradiso biblic, que emerge mille annos plus tarde, pote esser suggerite per le prime floration de SUMER - ya, le indicationes biblic de localitates inter Tigris et Eufrate es revelatori.

In le plano de Shinar le sumerianos construe un turre-qrattacelo, alte circa cento cinquanta metros, con lateres de cento metros, un colosso de circa un million de metros cubic, comparabile al piramides egyptian. Le construction es de briccas, pro que sumeria non habe petras. Le parte superior es progressivemente minus large pro le scalas exterior. Le summitate del turre es un corte aperte. Le prime tal turre es constructe a Nippur. Plus tarde tamben altere citates imita lo, como Babylon, original del conto biblic 'Turre de Babel'!

Turres era templos. Le prestres precava pro le liberation ab le grande inundation, que un vece ha devastate le plano de Shinar. - Le biblic conto del diluvio veni ex Sumeria.

In Sumeria, como tamben in altere paises antique, le casas era constructe ex briccas exsicate al sol. Le tempore e le pluvias debilita les, e finalmente le casa cade in ruinas. Alora on applana le ruinas e construe un nove casa super le ruinas. On repeteva plure veces le mesme procedimento. Ass? le casas de un citate veni situate sempre plus alte. Multe citates antique, ancora supervivente, sta super un collina de ruinas. Pois, quando le citate veni destructe o abandonate, remane un collina platte in su placia: Jericho, Armageddon, Elefantine, Troia. Sumeria es plen de tal collinas, per exemplo Nippur. Le collinas es preciosissime minas pro le archeologos. Inter altere cosas le collinas contine discos de argilla con inscriptiones: notitias de omne genere: noticias domestic, facturas, receptas, litteras. In le collinas super edificios public on trova documentos importante, narrationes de guerra, sculpturas e sigillos personal a partir de 3200 in petra dur. Le demanda de sigillos personal developpava le belle arte de gravar figuras in petra dur. Le sumerian gravatores son in le mundo antique inter le plus fin artistas del sigillo; e lor arte influentia tamben nostre presente arte heraldic e decorative. Le par balanciate de due animales es un motivo sumerian ancor vive. Le monumentos e le discos con scriptura revela nos le LINGUA e le VITA del sumerianos:

In le citate vive un classe de proprietarios libere, qui face cultivar le terra per sclavos, commercia per medio de caravanas e barcas fluvial. Super le classe libere sta le officiales, le aristocrates e prestres. Un citate possede le terra in un zona de alcun kilometros e constitue un citate-regno, governate per un 'REGE'. Le regnos-citate habe sovente guerras inter se, specialmente pro possession de terras.

Durante le guerras inter citates-regnos sumerian, un semitic tribo de nomades del steppa semi-desertic comencia establir se como colonos in le region de Akkad, al nord de Sumeria; on nomina les 'akkadianos'. Akkad e Shinar es mentionate in le Vetere Testamento (Genesis lo, lo) - Le plus antique citate del akkadianos es Kish, ubi on ha excavate scripturas del etate de 3200 a.C. Le 'akkadianos' era un racia multo dinamic, soldatos e commerciantes excellente. Le 'akkadiano' amalgamava et inricchiva se con le lingua de populos circumstante, con le quales le akkadianos habeva contactos commercial, si que le akkadiano poteva servir como lingua franc pro le commercio e diplomatia a omne populos circumstante.

Le commercio inter Sumer e Akkad era multo grande, pro que Sumer poteva exportar grande quantitates de grano et altere mercantias productive in le statos-citate sumerian, durante que le dinamic commerciantes akkadian habeva le plus alte capacitate de compra-vendita. Le optime relationes commercial faceva le strata al comparticipation del akkadianos in le civilisation sumerian. Gratias a lor dinamismo in omne partes del vita public, le akkadianos establi se tamben in le confinios de Sumer e occupa positiones de responsabilitate public, como administratores e officiales militar. Le akkadianos comencia scriber lor lingua con cuneiformes sumerian, adopta le sumerian cultura, metodos de affares, artisanato et arte. Le akkadianos excelle in le representation del movimento, in contrasto al arte static de altere populos antique. Le akkadianos manifesta talento pro organisation e cooperation.

Un sigillo akkadian representa un principe akkadian, barbate, con su servitores semitic barbate e con su scriba sumerian rasate. Evidentemente le nobile akkadiano non poteva administrar su affares scripte sin un scriba sumeric, qui sapeva scriber le cuneiformes.

Circa 2400 a.C. le akkadianos gania le derecto civil in Sumer, e un coalition inter sumerianos et akkadianos nasce, e le due populos forma le STATO UNITE DE SUMER E AKKAD. Le akkadiano deveni recognite como secunde lingua official del stato e usate sempre plus, tamben per le Sumerianos.

Durante le tres seculos sequente, le litteratura flora. On ha excavate discos con contos de remarcabile valor artistic le conto del heroe Gilgamesh (prototypo de Hercules) - e le conto del grande diluvio, in que le familia supervive in un grande barca (prototypo de Noe) - e le conto del piscator Adape, al qual le deo del celo offere le pan e le aqua del vita, le conto del pastor ETANA, qui monta al celo super le dorso de un aquila e cerca le herba, fonte del vita, - e le conto del creation del mundo, que trova diffusion in Palestina e tamben in le Vetere Testamento. -

Le contos circula in lingua sumerian et akkadian. On considera le ancian lingua sumerian como plus sacre. Poco a Poco le sumeriano retira se al rolo de lingua del religion. A partir de 2300 a.Cr. le akkadiano deveni le sol lingua parlate per le populo.

Cap. 3 - EGYPTO E LE ALTERE CIVILISATIONES PRIMARIE

Le altere populos antique adopta le general principios del civilisation sumerio-akkadian, ma revesti los per formas differente. Le differentia inter Sumer-Akkad e su proxime vicinos non es grande. Per exemplo Elam, vicino plus proxime, es un Sumer-Akkad in miniatura. Totevia, le reaction del egyptianos, plus distante e plus ingeniose - es multo differente: illes son inspirate per Sumer-Akkad a crear un civilisation proprie. Le egyptianos revesti le sumerian principios per formas e per stilo tanto differente, que le civilisation de Egypto deveni un secunde grande civilisation, le qual sembla, a prime vista, independente. In tanto, le egyptologos sembla esser ora de accordo, que le stimulo ex Sumer faceva nascer le civilisation egyptian.

Le scriptura egyptian appare prestefacte, contra que le scriptura sumerian demonstra un evolution gradual. - Le scriptura egyptian es le expression de ideas, imprestate ab Sumer. Del resto, le egyptianos, in le fase formative de lor civilisation, era inspirate tamben per altere creationes de Sumer, como le construction de naves, le architectura de brica, e alcun motivos sumerian; sin adoptar le material expression - illes crea un expression characteristicamente egyptian.

* * * 

Egypto es un grande pionero del civilisation. Jam in le epoca del grande faraones le civilisation es alte in omne ramos del vita social: agricultura, artisanato, navigation, organisation, administration e governamento in vaste scala. Tamben le tecnologia es multo developpate: ceramica, vitro, texitos, ebenisteria, artes decorative, construction naval etc.

Le egyptianos discoperi le production del cupro, quatro mille annos a.Cr. Le egyptian arte de aurification artistic inter 3000-2500 a.Cr. es comparabile con le nostre. Le cultura de habitation del classe dominante era alte. Omne cosas utile son facte belle. Litteratura existe jam in le epoca del piramides (3000-2500 a.Cr.), e flora durante le epoca 'feudal' (2500-1800 a.Cr. Le libros ha forma de rolo de papiro; on habeva grande bibliotecas de tal rolos.

Durante que in le epoca del piramides le poter e le realisationes material domina le scena, in le epoca feudal un grande progresso spiritual manifesta se. On arriva al intuition, que le deos non es solmente regulatores del mundo material, ma tamben supreme soveranos in le dominio moral - que le homine es responsabile de su actos al deos.

On habeva tamben un grande spectaculo dramatic: vita, morte, inhumation e resurrection de Osiris - un specie de 'passion' representante in un festa annual, durante plure jornos.

On habeva le poesia, tamben in forma de responsorios, como le psalmos hebraic, ma multo plus ancian que le psalmos. On habeva anque libros scientific como le 'papyro Edwin Smith', continente un tractato de chirurgia. Altere papyros contine aritmetica, basate super le sistema decimal, usate anque hodie, - tamben tractatos de algebra. On cultivava le astronomia e cognosce le differentia inter planetas e stellas fixe.

Le egyptianos era navigatores. Illes ha excavate un canal ab le confinio septentrional del Mar Rubie fin al ramo plus proxime del Nilo - un predecessor del canal de Suez - si que on poteva navigar ab le Mediterraneo usque al costas oriental de Africa et al Oceano Indian).

Plus tarde on ha constructe le colossal templos (como Karnak), simbolos del progresso religiose. On credeva que le mortos ser... judicate in le 'altere mundo' per Osiris - que le bon homines pote sperar un resurrection post le morte, como Osiris era resurrecte. Le faraon Ikhnaton habeva le inspiration, que Deo es unic e soveran del tote mundo. Ille ha scripte al 'Deo unic' bellissime himnos simile al psalmos. Ikhnaton crede que Deo es le creator del mundo e le patre benigne de omne creaturas. Ass? Ikhnaton es le precursor del religiones superior.

Tamben le valle del HINDUS es un loco, ubi le civilisation sumerian es propagate et adoptate, como in Egypto, in un expression differente de Sumer e characteristic pro le vallea del Hindus. Le scriptura del cultura indian es differente del scriptura sumerian. Le archeologos ha trovate in IRAK (ubi era Sumeria) sigillos commercial con scriptura indian - un prova, que mercantes del India frequentava Sumeria, dunque existeva un connexo del due civilisationes. Como le civilisation del Hindus es plus juvene, le inspiration sumerian es probabile.

Secundo le evidentia archeologic le plus antique civilisation de CHINA, le 'SHANG', emerge post 2500 a.Cr., dunque es multo plus juvene que le civilisationes de Sumer e de Egypto, e pote esser le responsa creative a un stimulo ex Sumeria, per un civilisation intermedie, como le civilisation del Hindus. Le scriptura Shang appare altemente developpate, sin antecedentes primitive; dunque resulta ex un stimulo exterior.

Assi le civilisation sumerian succede propagar le nove maniera de viver ultra le confinios de SUMER e AKKAD. Totevia le civilisation non appare in le forma original sumerian, ma como un inspiration, un stimulo pro crear nove civilisationes differente del original sumerian.

Il es probabile, que omne primari civilisationes del mundo es inspirate per Sumeria, directe- o indirectemente.

Cap. 4 - LE SUMER-AKKADIAN STATO UNIVERSAL

Vivente in le commoditates del civilisation, le akkadianos, poco a poco, perde le dinamismo e le vitalitate del ancestres non-civilisate. Alora, circa 2200 a.Cr. un tribo semitic non-civilisate ex Syria, le AMORITAS, descende al Eufrate et occupa Babylon, que era alora un obscur village. Como le civilisation sumerio-akkadian era indebilite per fratricidal guerras inter statos-citates, post un seculo de lucta, le amoritas conquire le poter in Sumer e Akkad. Le grande rege amorita HAMMURABI, (2067-2025 a.C.) occupa omne statos-citates e le statos vicin semi-civilisate, repulsa le invasores non civilisate e initia un longe periodo de pace.

HAMMURABI face BABYLON su metropole et unifica le tote Medie Oriente civilisate in un Stato Universal, con le akkadiano como lingua official de Sumer e Akkad, ma tamben del tote Medie Oriente.

HAMMURABI es un del plus grande organisatores del antiquitate. Con auxilio de un administration parlante akkadiano, Hammurabi institue bon organisation, ordine e governamento, como le Oriente nunca ha viste anteriormente. Le archeologos ha excavate le archivos de litteras e leges de Hammurabi scripte in lingua akkadian. Este documentos demonstra un alte developpamento del civilisation e del lingua. Le litteras e le relievos sculpte presenta nos le vita ocupatissime del regnante del prime Stato Universal del mundo. Hammurabi dicta litteras a su secretarios, con su ordines al governatores del regiones de su imperio. Le secretario sparge con pulveres de argilla le discos scripte in cuneiformes, pone los in inveloppes de argilla (si que le inveloppe non adhere al superficies scripte del discos), e face cocer los in un furno. Un altere secretario rumpe le inveloppes del litteras apportate e lege les a Hammurabi. In le archivos excavate on trova petitiones in affares de juridisdiction e, como le relievos demonstra, Hammurabi regula le questianes con attention e interesse. Hammurabi crea un collection de traditional leges etusages del vita social e commercial - ameliora vetere leges, adjunge nove leges, si que ille crea un ver codice de leges scripte in akkadiano. - Este codice del prime Stato Universal es gravate in un fuste de petra dur, quasi columna de due metros e quaranta centimetros, con 3600 lineas scripte circum le fuste. Le codice es simile al codice de Moses, ma es multo plus ancian. Dunque il es probabile, que le leges de Mose proveni ab Hammurabi.

Le codice de Hammurabi insiste super le justitia pro viduas, orfanos e pauperes. Note son punitiones dur, que Hammurabi ha instituite "oculo pro oculo", "dente pro dente". - Le matrimonio besoniava sanction legal. Le position del feminas era emancipate. Le feminas poteva inaagiar se in affares professional a conto proprie, poteva studiar e devenir scribas.

In medio del pace del Sumerio-Akkadian Stato Universal flora le agrucultura, le elevation de bestial, le textura de lana, le metallurgia de cupro e bronzo, e le commercio. Caravanas de camelos transporta merces fin a et ab HARAH (Kharan), cognite centro de viage. Le mercantes, pro identificar lor ballas, sigilla les con sigillos de argilla (usante lor sigillos de petra dur). Facturas scripte super discos de argilla accompania le ballas. Tal facturas veniva trovate non solo vicin Sumer, ma tamben in le montaniose paises confinante. Assi on vide como le scriptura cuneiforme e le lingua universal akkadian gania sempre plus grande diffusion. Tamben le mercantes estranieros commencia a usar akkadiano. Le placias del templos era centros de commercio. Le templo-mercatos es un institution sumerio-akkadian; le hodierne 'kermes', un combination de festa religiose e de mercato origina ex Sumer-Akkad. Le templos prestava moneta como le bancas hodierne, tractava merces, administrava lor terras etc. Le occupationes e interesses material face se sentir tamben in le religion del epoca. Malgrado le leges de Hammurabi, le religion del epoca non proclamava jammais le derecto del debile e pauperes. In este epoca le 'dea del amor', Ishtar, deveni le principal dea de Babylon (le Grecos venera Ishtar sub le nomine Afrodite).

Un affare lucrative del templos era le divination, specialmente ex le position del stellas, que sub le nomine 'astrologia' es in uso ancor hodie. Le archeologos ha discoperte scolas pro scribas. Apprender leger e scriber le quatro cento cuneiformes era carga difficile. Un proverbio del epoca multo signicative, era: 'Qui excelle in in scriptura va brillar como le sol'.

Post le morte de Hammurabi tamben le amoritas, in le commoditates e in le pace del sumerio-akkadian civilisation e Stato Universal, perde multo de lor dinamismo. Alora un nove populo non-civilisate ex le montanias, de origine e de typo de lingua incognite, le KASSITAS, e le populo HITTITA ex Asia Minor, invade Sumer-Akkad e, circa 1900 a.Cr. installa un governo barbaric. Le introduction de linguas barbaric disturba le unitate linguistic akkadian e da origine al conto biblic del 'confusion de linguas' quando le tote mundo (civilisate!) parlava un sol lingua (le akkadiano). Totevia, le akkadiano remane le lingua universal del Medie Oriente ancora durante centos de annos, nam le dominatores barbaric non poteva administrar le paises conquisite sin un lingua de administration comprensibile per le populo, como era le akkadiano.

Durante le barbaric tribulationes multe sumerio-akkadianos emigra. Inter illes es ABRAHAM e su parentes Abraham citatano de Ur in Sumer, como nos lege in le Vetere Testamento, Abraham emigra a traverso HARAN, a Palestina, in circa 1800 a.Cr.

Con le passar del tempore tamben le Kassitas deveni decadente, si que circa 1300 a.Cr., le semitic ASSYRIOS invade Sumer-Akkad. Le assyrios recipe lor civilisation ex Sumer-Akkad, ma illes era bastante vicin al nord e al west del Crescente Fertile pro sentir tamben le influentia del hittitas e del arameos, populo semitic importantissime pro le developpamento del civilisation e del lingua, como nos va vider in sequentia.

Le assyrios organisa un armmea potentissime, conquire tote le Crescente Fertile e funda le IMPERIO ASSYRIAN, le continuation del Sumer-Akkadian Stato Universal. Capital era NINIVEH, urbe le plus magnific e plus vaste del antiquitate. Le Assyrios conquire tamben Egypto, si que le Stato Universal deveni le plus grande imperio realisate fin alora.

Le Assyrios construe stratas, organisa le prime servicios postal del antiquitate. Illes usa le prime notation musical. Le impertores assyrie del Stato Universal face un collection scripte de omne sagesses del epoca. In le palatio de Assurbanipal, a Niniveh, on ha trovate 22 000 discos de argilla, le prime grande biblioteca de Asia.

Totevia, le assyrios habe un ferrocitate innate. Illes transforma le Stato Universal in un terribile machina militar, que terrorisa tote West-Asia. Ubi passa le armeas assyrie, lassa ruinas e desolation: illes pella vivente le ducente rebelle, assassina le population in massa, roba bestial e omne cosas preciose. - Incessante guerras destrue le population productive, si que industria e commercio decade, e grande parte del terra remane inculte. Secundo documentos historic, poco a poco prisioneros de guerra parlante le lingua aramaic occupa le postos del assyrios morte in le guerra. Tamben le commercio veni in le manos del arameos, si que le uso del aramaico avantia al costo del akkadiano.

Tamben le tribos aramaic del steppa infiltra se sempre plus in le territorio imperial. In le mesme tempore un nove populo semitic del steppa, le CALDEANOS, infiltra se in le Crescente Fertile, como le akkadianos faceva in lor tempore. Al fin, due populos indo-europan, le MEDES e le PERSAS, avantia al nord del Stato Universal. Le caldeanos e le Medo-Persianos unite assali et occupa NINIVEH e libera Asia del flagello assyrie. Omne populos exulta. Le Medo-Persianos occupa le montanias al nord e le Caldeanos domina le Stato Universal. Le plus grande del imperatores caldean es NABUCHODONOSOR.

Nabuchodonosor reconstrue Babylon ancora plus magnific. Le caldeanos absorbe le civilisation del Stato Universal, cultiva le artes e le litteratura. In le astronomia illes face progressos importante: divide le equator in 360 grados e le stellas in 12 gruppos, nominate 'signos de zodiaco'. Illes cognosce le planetas Mercurio, Venere, Marte, Jupiter (Jove) e Saturno, nominate alora con le cinque principal deos de Babylon.

Le celestial observationes del caldeanos son tanto accurate, que illes pote predicer un eclipse. Le caldean homines de affares essaya discoperir le futuro ex le positio del astros, secundo le tradition sumerian, e lor astrologia que supervive fin hodie. Nostre expression 'su stella fortunate' es de origine caldean. Le caldeanos amava le tradition. Illes restaurava le civilisation del epoca de Hammurabi.

Post le morte de Nabuchodonosor tamben le caldeonos decade e con illes es exhauste le dinamismo del semitic invasores ex le steppa. Le Stato Universal decade. Equalmente le akkadiano cede poco a poco su posto al aramaico.

Cap. 5 - LE CIVILISATION DE SYRIA E PALESTINA

Paises dur e paupere face populos tenace et efficiente. Si le pais non es troppo dur, illes pote elaborar un cuitura spiritual profunde: le sufrrentia forma le character, le progresso spiritual e moral. Ora, Palestina es un pais dur e povre. Le climate es calde e sic durante le estate, e le medios de irrigation es minime, si que le prime civilisation, nate in Jericho, non poteva devenir grande como le civilisationes sumerio-akkadian et egyptian, basate super ric alluviabile terras con abundante medios de irrigation.

Syria e Palestina era le grande crucevia de populos. In le placias de mercato in Palestina le mercantes de omne paises vicin incontrava se. Syria e Palestina deveni terras de amalgamation e hibridation de populos, civilisationes e linguas. Le situation de Syria e Palestina inter vicinos potente predestina los a campos de battalia. Specialmente le fortalessa de Megiddo (Armageddon) controla le passo inter nord e sud e deveni campo de battalias durante longe epocas.

Le plus importante populos de Syria-Palestina es le Fenicios, le canaanitas, le bebreos e le arameos. Este populos semitic developpa un altissime civilisation nominate brevemente syriaco-aramaic.

Le FENICIOS, venite ex le steppa de Arabia, como le altere tribossemitic, occupa le costa de Syria, deveni navigatores habile e mercantes arqute. Illes naviga fin al Mediterraneo Occidental, e lor colonia Cartago deveniva le plus importante stato commercial durante seculos. Le Fenicios apprende le arte de fabricar vitro, porcellana, texitos de lana e de lino, objectos de metallos fuse, battite e cisellate, sculpturas de ivorio. Totevia, le Fenicios non possede originalitate artistic, ma copia le plus currente modellos de altere civilisationes.

Le ARAMEOS occupa Syria e le parte nord del Crescente Fertile e developpa un cultura altissime. Le arameos son le populo le plus dinamic del antiquitate. In prime linea le arameos son commerciantes activissime, qui porta lor lingua in omne partes del Medie e Proxime Oriente, de maniera que aramaico deveni le secunde lingua universal del mundo, como nos va vider in detalio in le tertie parte de nostre studio.

Le CANAANITAS possede ja citates e un civilisation considerabile, quando le HEBREOS invade Palestina, que era alora un provincia de Egypto. In le archivo del faraon-Ikhnaton on ha trovate un littera scripte in akkadiano (que era le lingua universal del epoca) per le governator egyptian, dicente:

"Le habiru (= hebreos) captura le citates del rege. Necun governator remane al rege. Mi senior, toto es perdite". Este littera es le prime mention historic del hebreos. Un altere gruppo de hebreos, que era capturate e deportate como sclavos a Egypto, usava le debilitate del Imperio Egyptian pro escappar ex Egypto a Palestina, guidate per lor heroe Moses. Antique picturas egyptian confirma le autenticitate del biblic exodo del hebreos ex Egypto. Entrante in Palestina, ambe gruppos de hebreos trova le semitic canaanitas establite in citates protecte per muros massive. Le hebreos non possedeva machinas pesante de guerra e poteva occupar solo le citates debile; le citates forte remane in le manos del canaanitas.

Le canaanitas possede casas confortabile, governamento organisate, industrias, commercio, scriptura e lingua developpate. Le civilisation canaanita es multo attractive al hebreos noncivilisate; como ante plus que mille annos le civilisation sumerian era attractive al akkadianos non civilisate.

Le contactos intensive con le canaanitas cambia le vita del hebreos. Como sempre in le historia del mundo, un populo civilisate, superate per un populo non-civillsate, da a su conquisitor su civilisation. Le hebreos adopta le civilisation canaanita, intermarita con le canaanitas, e adopta tamben le lingua canaanita. Lor original lingua hebraic (que era un variante del aramaico) cade in oblivion, es dismemorate.

Le lingua del Biblia, nominate 'hebraic' es de facto canaanita, como demonstra le documentos de Ugarit, scripte ante le immigration del hebreos. - Civilisate per le canaanitas, le hebreos crea un litteratura spiritual unic in le tote antiquitate. Le psalmos del rege David (circa l000 a.Cr.) son inter le flores le plus exquisite del litteratura de omne tempores, ben que le inspiration del psalmos veni ex Ugarit et Egypto. Nos jam trova numerose allusiones al litteratura canaanita in le obras hebraic del Vetere Testamento; anque inter le scripturas de Ugarit, on trova HYMNOS multo simile al psalmos de DAVID, multo simile ma multo plus vetere que le psalmos de David, rege-poeta, philosopho e mercante de cultura universal. Salomon marita le filia de un faraon egyptian, vive in luxo oriental. Il construe un templo splendide. Salomon lassa un hereditage litterari que vive ancora hodie. Ma le splendor de Salomon costava troppo a su paupere pais e causava discontento, specialmente in le sud, plus povre, si que, post le morte de Salomon, le regno divide se in due: JUDA al sud e ISRAEL al nord. In JUDA emerge homines inspirate, le profetas, qui reforma le ideas religiose del hebreos: JEHOVA es plus que un deo de guerra - ille es un deo de bontate paternal e disapproba le egoismo del riccos, le luxuria, le corruption e le exploitation del povres. Le psalmos e le Proverbios es inspirate per le textos de Ugarit.

Le hebreos suffre multo per le aggressivitate del assyrios e le caldeanos. Nabuchodonosor destrue Jerusalem e porta via le populo captive a Babylon, ubi emerge le plus grande profeta del hebreos, le 'Deutero-Isaia'. Ille insenia que suffrentia et affliction es optime motores del progresso spiritual. Ille transforma le vision religiose del hebreos:

Ora JEHOVA es considerate como DEO Unic e patre benigne de omne homines. Este vision ja tocca le nivello de un religion superior. Totevia, le hebreos non succede a introducer un lingua universal pro lor ecclesia. In consequentia, lor ecclesia non succede devenir Ecclesia Universal. Ya, omne ecclesias universal habeva e ha, specialmente per medio del Vetere Testamento, un grande influentia al formation del civilisation occidental.

Cap. 6 - LE MEDO-PERSIAN STATO UNIVERSAL

Como le STEPPA ARABE in sud era patria original del nomades SEMITIC: (akkadianos, amoritas, assyrios, caldeanos, fenicios, canaanitas, arameos, hebreos), ass? le STEPPAS DEL NORD (ab le basse Danubio fin al Mar Nigre et al Caspio) hospitava populationes nomade, le "INDO-EUROPEOS".

Este Indo-Europeos comencia a migrar (ca. 2500 a.Cr.) verso INDIA e verso le CRESCENTE FERTILE e verso EUROPA fin al Atlantico.

Grande parte del historia del mundo antique es le lucta inter le nomades del sud e le nomades del nord - e de lor descendentes civilisate. Le resultato del lucta es le victoria del nord.

Le INDO-EUROPEOS DEL EST son nominate "ARYANOS" (nomine que indica 'de origine de Iran'. Le uso del nomine ARYAN pro Europeos es incorrecte, proque le aryanos son solmente cosinos distante, ma non ancestres del europeos.

Le aryanos non ha scriptura e non possede documentos. Circa 1800 a.Cr. le aryanos divide se in DUE GRUPPOS. Un gruppo migra verso INDIA e crea un civilisation con profunde valores spiritual e religiose. Le 'VEDAS', "libros sacre', son scripte in Sanscrito, contine allusiones al epoca del origine et unitate del aryanos. Le altere gruppo del aryanos migra verso le montanias adjacente al Crescente Fertile, al Iran, e consiste de due populos potente: le MEDES e le PERSAS.

Le Iranianos possede un RELIGION proprie, fundate per ZOROASTRE, circa 1000 a.Cr.

Le inspiration de Zoroastre es que "le vita del mundo es un lucta inter le spirito del ben e le spirito del mal. Le religion de Zoroastre impone le selection inter ben e mal, e le responsibilitate moral pro le selection; nam le homine debe expectar un judicio post le morte. ZOROASTRISMO deveni le religion preponderante del MEDES e del PERSIANOS antique.

Post le liquidation del Assyrios e le decadentia del Caldeanos, KYROS, rege del PERSIANOS, con su armea medo-persian, conquire non solo le Crescente Fertile ma tamben le resto de West-Asia. Kyros funda le Stato Universal Medo-Persian, circa 530 a.Cr. con Babylon como Centro, et entra conscientemente in le politic e cultural hereditage del Sumer-Akkadian Stato Universal. Le successores de Kyros allarga le Stato Universal, conquire Egypto et ulterior partes de Asia fin al Indus. Finite le conquestas, le immense Stato Universal gaude ducento annos de pace e prosperitate.

'Pace universal' seque secundo le testimonio del historia regularmente le fundation de un Stato Universal (como le 'pace de Augusto' seque le fundation del Stato Universal Roman per Augusto.)

BABYLON developpa se e deveni le plus grande centro commercial e cultural del Oriente. Le administration de este colossal Stato Universal, le commercio etc. require un lingua universal; post ineffective experientias con le persiano e le akkadiano decadente (como nos va vider in le tertie parte del studio presente), on adopta le lingua franc currente del epoca, le aramaico, tanto simile al akkadiano, que on pote considerar le aramaico como le 'secunde edition' del akkadiano.

In le Medo-Persian Stato Universal omne civilisationes anterior del paises unite coalesce, id es deveni un unitate cultural. On introduce le calendario solar ex Egypto. On promove le progresso scientific. On funda, in le parte de Egypto, le prime scola medical e le prime fundation scientific del historia. On construe stratas excellente e un grande flotta.

On reconstrue le canal inter le Mar Rubie e le Nilo (Suez II).

Le historicos grec representa le medo-persian imperatores como cruel tyrannos. Nonobstante, le documentos collecte per le historicos moderne demonstra, que este imperatores habeva un profunde senso de obligation pro governar justemente. Illes era human et intelligente. Lor Stato Universal gaudeva de un governamento plus juste e plus human que le altere oriental imperios precedente. Le defecto del Stato Universal non era le tyrannia, ma le structura economic. Le terra era divise in vaste dominios de potentissime nobiles. Parve proprietarios era multo rar. Tamben mancava parve interprenditores. Ora, le historia insenia nos, que un numerose classe de parve agricultores e interprenditores es le vertebra del Stato: ubi illes manca, le structura del Stato es debile. Ric proprietarios e interprendentes produce relativemente poco, e, vivente in luxuria, consume multo. Tamben le imperatores, qui seque al dur et auster fundatores, cade in luxuria e lassa le governamento al officiales corrupte e impotente. - Le resultato era un crescente debilitate e declino del Medo-Persian Stato Universal, con le qual tamben decade le "Pace medo-persian" e deveni victima de Alexandro le Grande.

Cap. 7 - LE CIVILISATION DE CRETA E DE GRECIA

CRETA

Le region del Mar Egeo es simile a un grande laco quasi completemente incirculate per terras: al west e al nord le costas de Europa, e al est Asia Minor, al sud le longe insula CRETA. Le costas son profundemente indentate, con multe baias e portos. Le Egeo es plen de insulas. Essente facilemente navigabile per velieros, le Egeo es le natural junctura inter le costas de Europa e de Asia Minor. Tamben le costa de Egypto es facilemente attingibile ab Creta. Ab le costas de Asia Minor stratas commercial conduce al Crescente Fertile. Assi, le region del Egeo jace in le campo de radiation de due regiones primari del civilisation antique. In consequentia, le prime civilisation european emerge sub le influentia del Crescente Fertile e de Egypto, in le region del mar Egeo.

Le population del region del Egeo appertine al racia mediterran. Le crepusculo del civilisation del Egeo es circa 3000 a.Cr. in Creta. In le anno 2000 a.Cr. Creta es jam un pais altemente civilisate, con scriptura pictural, industria de ceramica e de metallo, construction de naves, commercio de ultramar, agricultura, elevation de bestial, citates e palatios, elevation de bestial, citates e palatios. Como le scriptura pictural es laboriose, on reduce le picturas a poc lineas schematic. Le resultato es le scriptura linear (como le egyptian), incise in discos de argilla (como le sumerio-akkadian). - Le archeologos ha excavate grande massas de discos, specialmente sub le ruinas de palatios. Lor lingua es tanto simile al greco homeric, quanto le akkadiano es simile al arameico, in tanto que le linguistic unitate de Creta con Grecia homeric es un facto.

Le civilisation de Creta culmina inter 1600 e 1200 a.Cr. Le Palatio de Knossos es le prime grande architectura in Europa. Le muros del palatio son picturate con scenas del vita quotidian. Creta possede le arte de facer vitro e figuras smaltate; produce ceramica meraviliose - tamben secundo le standard hodierne. Le arte de Creta es dinamic, como le akkadian - non static, como le egyptian. Reguardante un vaso cretese, on crede vider le movimento del folios per le vento. Tamben le aurifices; le laboratores de bronzo e le sculptores de ivorio crea pecias maestral. In le creation del moda feminin Creta pote esser comparate con Paris e Turin: le costumes del damas son moderne, secundo le gusto hodierne. Le palatios habe banios e canalisation.

In le portos de Creta le movimento de naves es intensive, con un vivace trafico de exportation e importation. Productos de Creta se trova in omne paises del Mediterraneo. Post Sumer-Akkad et Egypto, Creta es le tertie grande civilisation de Grecia e de Europa.

Ab Creta le civilisation se diffunde al continente, specialmente a Mycenas e Tiryus, le quales flora inter 1500 e 12O0 a.Cr. Altere centro de civilisation es Troia in Asia Minor, un stato-citate de mercantes, excavate per Schliemann. Troia flora circa 15O0 a.Cr.: Le splendide citate fortificate veni invase e destructe per le grecos .

GRECIA

Le GRECOS era nomades de racia e lingua indoeuropean. Grecos entra in le spatio del Egeo inter 2000 e 1500 a.Cr. Le grecos son dinamic, como le akkadianos e le arameos, diffunde se in le tote peninsula, apprende le civilisation del citates (como Mykenai e Tiryus) e misce se con le citatanos; apprende le navigation e occupa Creta. Alcun historicos admitte, que le grecos ha destructe le civilisation de Creta. - Il es plus probabile, que le causa del destruction es un grande catastrofe seismic. Un parte del population de Creta se refugia al costa de Syria e construe citates prospere ca. 1200 a.Cr. Le historia cognosce les como "filisteos."

Illes da le nomine Filistea (arab. Falestin) al pais, que supervive como 'Palestina'. Le resto del population de Creta, misce se con le grecos (como le canaanitas con le hebreos) e forma le historic racia del Grecos civilisate. Il es probabile, que le fin instinctos artistic e altere qualitates del character grec origina ex este mixtura. Le lingua del grecos era simile al linguas del altere populos del Egeo. Assi, quando le Grecos occupa omne insulas del Egeo, inter 1300-1000 a.Cr. le linguas del conquestatores e conquestos amalgama se e forma le base del greco litterari.

Essente un populo guerrier, le grecos ama audir le cantos del bardes, glorificante le battalias e aventuras. Le cantos habe le forma hexametric pro melio memorar le versos. On texe este cantos in due grande poemas heroic, concernente le guerra contra Troia (Iliade) e le aventuras de Odysseus (Odyssea). Totevia, Troia era un citate multo minus ric e importante que le citates ric e florante de Creta. Pro quo le bardos non canta le conquesta de Creta? Il es probabile, que le grecos ha occupate Creta post un catastrofe seismic, sin resistentia digne de un poema heroic.

Como le populos del Egeo era exposte al influentias del civilisationes oriental, assi le grecos, post le occupation del spatio del Egeo, recipe le mesme influentias. Le populo in le citates abandona vestir se in pelle de oves e adopta un veste de typo camisa de lana texite, offerte per le mercantes fenicie; le grecos adopta tamben le nomine: khiton. In le mesme maniera le fenicios porta a Grecia multe productos del civilisation e lor nomines. Le apporto maxime preciose es le scriptura alfabetic.

Le grecos apprende scriber lor lingua per medio del literas fenicie. Illes observa, que le fenicios non ha literas pro vocales, e que le alfabeto fenicie ha literas pro consonantes non existente in greco. Dunque le grecos comencia usar le signos de consonantes non existente in greco pro scriber le vocales grec. Assi le grecos compone un complete sistema de scriptura fonetic. Tamben penna, tinta e papyro veni in Europa per le fenicios, specialmente ab le porto de Byblos, de maniere que le grecos nomina le papyro 'biblos', e quando illes comencia scriber libros super papyro, illes nomina los 'biblia' (plural de biblos - le origine de nostre parola biblia.)

Secundo le testimonio del poemas homeric, moral e religion del epoca era de nivello basse. Guerra raptori e pirateria non era considerate como dishoneste. Lor deos era simile al homines con omne defectos moral, si que le religion non inspirava melior conducta. In consequentia tamben le le relationes social era in tension: le nobiles ric e pesantemente armate accapara le terras, e le paisanos debe laborar como sclavos in grande miseria. Como le suffrentia crea sovente grande obras spiritual, le suffrentia del paisano del epoca crea su grande poeta: Hesiodo (inter 750 e 700 a.Cr.), le qual expone le terribile injustitial e lucta pro justitia social. Hesiodo es le simptoma del evelia de conscientia moral. Poco a poco on comencia a non plus considerar rapto e pirateria e injustitia como respectabile. Virtute comencia significar non solo valor in guerra, ma tamben conducta amabile et altruistic. On comencia a pensar, que tamben le deos desira le conducta juste. Ex tal mentalitate emerge le lucta pro democratic institutiones in Grecia.

In le anno 776 a.Cr. emerge le olimpiades aperte a omne grecos, administrate per un Consilio Olimpic de omne grec statos-citates. Le olimpiades contribue al novellamento del dialectos grec e a un commun lingua grec, e tamben al conscientia de etic unitate. On comencia a nominar omne grecos 'hellenes'. Nonobstante le grecos nunca deveni capace a oblidar lor local jelosias, ni era capace a unir se in un federation stricte pro formar un nation de omne grecos.

In le mesme epoca le grecos comencia a construer naves secundo modellos fenicie e commerciar con le tote ambito del Egeo e del Mar Nigre; al west illes arriva a Sicilia, al partes meridional de Italia (Neapolis) e Francia et Espania; al sud illes arriva fin a Egypto. In contrasto con le commerciantes qui deveni ric, le paisanos grec veni depauperate et opresse. Informate per le mercantes del existentia de terras ric e libere in le paises de ultramar, illes emigra in massa e popula omne costas, ubi le mercantes arriva. On establi centros commercial in le costas occupate per colonos grec, vende productos de Grecia, compra e reimporta productos colonial in Grecia.

Con le cosas va e veni nomines e tamben le scriptura, e tote le civilisation grec: le lingua, artisanato, arte. Con le traffico commercial, con le commercial e cultural dar e reciper nasce e cresce linguas franc local. - Pois que le capacitate del mercato colonial era multo grande, le demanda crescente stimula le production in Grecia. Athenas deveni le plus grande centro industrial. Le ricchessa consisteva antea in terra e bestial. Ora le grecos introduce le uso de monetas cuneate ex auro et argento. Le revolution industrial crea fortunas industrial e mercantil. On comencia accumular moneta, e un classe capitalista emerge. Totevia, in medio del prosperitate capitalistic le pauperes veni exploitate e vive in miseria, face debitas. Le usureros accapara lor benes e tamben vende le debitores como sclavos. Pro evitar lo, multe pauperes fugi al colonias.

Fin alora le lege era solmente traditional, oral, e le judice poteva torquer lo al favor del parte, que dava le plus grande dono. Quia corruption favora le riccos, le populo demanda, que le lege sia scripte. In 624 a.Cr. DRACON crea un codice de lege tanto sever, que ancor hodie le parola 'draconic' significa 'dur e rigorose'. Pois, le grande statista SOLON crea un codice plus human, institue un tribunal de juratos como corte de appello, proclama un nove constitution, que dava le derecto de votar a omne citatanos libere e permitte tamben al paisanos tener officios statal. Ma SOLON habeva ancora trop estimation pro le ricchessa: a ille on attribue le proverbio 'moneta face le homine'. - Le codice de Solon es partialmente valide ancor hodie; illo significa un progresso verso le democratia.

EDUCATION tamben face progresso. Le arte de scriber deveni multo diffuse.

Le instruction musical es parte essential del education. On ha trovate un sistema de scriber notas musical. POETAS scribe versos cantate con accompaniamento del lyra, instrumento con octo cordas. On nomina tal versos 'liric', expression vive ancor hodie.

Un forma favorite del canto era le narrationes de deos in forma de 'COROS', o coros alternante con le maestro, o dialogos inter due cantatores. Proque le actores era vestite de pelle de capro, le populo nominava tal religiose spectaculos 'tragedia' (= ludo de capro), parola ancora vive.

Le ARCHITECTURA tamben progrede. Templos et edificios public son constructe de petra. Le columna grec e le fronton triangular grec vive ancora. Le pictura decora super toto vasos, con excellente representationes del vita quotidian.

Le developpamento del RELIGION demonstra le progressive illumination del grecos. On non crede plus que le deos es cargate per defectos human (como Homero representa les); on crede que le deos son benigne, juste, si que tamben le homines debe esser bon e juste. On crede, que post le morte, in un vita postmortal, transhuman, le malos e injustos va esser punite e infelice in le Hades, me le bonos e justos va esser premiate e felice in Eliseo (paradiso). On crede, que le deos pote revelar le futuro: On visita le ORACULO de DELFI pro tale revelationes (generalmente ambigue).

Le grecos recipe le prime elementos de MATEMATICA E ASTRONOMIA ab le Oriente. Thales, circa 600 a.Cr., usante observationes de Babylon, poteva predicer le eclipse solar in 585 a.Cr. e proclamar, que le movimentos del astros obedi a fixe leges natural. Un discipulo de Thales explica le origine del animales con le hipotese, que le formas superior developpa se ex le formas inferior: le prime idea del evolutionismo. Hecateo scribe le prime GEOGRAFIA del mundo con un mappamundi limitate; ille compone tamben le historia del antiquitate grec e oriental in un libro, si que ille es le prime historico in Europa. Le plus genial scientista del epoca es PYTHAGORAS, recercator in matematica, geometria e scientia natural. Su maxime importante discoperta es, que in un triangulo rectangular le quadrato del hipotenusa es equal al summa del quadratos del altere due lateres - un tese basic tamben de nostre geometria moderne. Pythagoras discoperi, que le terra es un sfera con un movimento proprie. Altere scientistas del epoca observa le presentia de plantas e pisces petrificate in le roccas e admitte que in le passato le mar copriva de terra. Este ancestres del scientia natural inricchi le lingua con multe nove parolas pro le nove conceptos.

Le ulterior developpamento del civilisation grec era menaciate per le expansion del Medo-Persian Stato Universal. Dario attacca Grecia; in 490 a.Cr. es battite plure veces. Xerxes, filio de Dario attacca con un armea e flotta multo superior a les del grecos. Themistocles, genial stratego, manovra le flotta persian in le manica de Salamis, ubi le mille naves persian non poteva liberar se, si que le parve flotte grec succede destruer le flotta persian. Ora le grande armea de Xerxes, sin approvisionamento e auxilio per le flotta non poteva continuar le guerra e debeva retirar se. Assi Grecia, in le anno 480 a.Cr. salva non solo Grecia, ma le tote mundo occidental, de devenir un annexo politic e cultural del Medo-Persian Stato Universal e del civilisation syriaco-arameic.

Assi nos debe al heroismo e genialitate del grecos, que nos hodie non parla linguas affiliate al arameico (como le arabe), ma linguas affiliate al greco-latino.

* * * * * 

Cap. 8 - LE CULMINE DEL CIVILISATION GREC

Post le victoria super le Medo-Persianos seque le periodo del plus alte floration e prosperitate grec, con le guida de Athenas e su decente PERICLES, reelecte durante trenta annos. Athenas habeva ducento mille habitantes. Inter dece habitantes era quatro libere citatanos, quatro sclavos de origine estranier (le nomine sclavo veni de 'slavo') e due libere estranieros. Ass? le lingua grec misce se con linguas estranier e comencia a developpar un specie de lingua franc grec simplificate, melio practicabile per estranieros. Un grande gruppo del libere nobile citatanos, le 'aristocratia' (parola usate ancor hodie) vive sin laborar ex le renta de lor terras. Oui vive per labor manual es considerate como homine sin dignitate social. Scolas official del stato non existe. Paupere citatanos con un poco de cultura (ex-soldatos et estranieros cultivate) faceva scola in lor casas private e son pagate per le parentes. Un sclavo conduce 12 pueros al scola. Feminas non pote visitar le scola. Le parola 'paid-agogos' = 'Conductor de pueros' deveni hodie 'pedagoge'. Pueros apprende leger, scriber, musica e le grande poetas. Le assidue juvenes dedica se con passion al atletica. 'Academia' e 'Lykeon' son nomines de scolas, ubi on offereva anque conferentias instructive, si que nostre parolas 'Academia' e 'Liceo' proveni de campos sportive. Le sportes principal son combination de luctar, currer, saltar, jectar le javelina e le disco e le lucta quintuple sub nomine 'pentatlon'. Al pede del Acropolis era le campo sportive del aristocratic juventute, et ibi le philosophos veniva trovar et eliger lor futur studentes. Proque ibi le sport faceva se sin vestimentos, este pre-scola al philosophia era nominate 'gimnasio', 'gymnos' in grec es nude. Solo le nomine supervive'!

Le medicos grec del epoca rejecta le vetere credentia, que le maladias es causate per mal demones. Nunc on cerca le causa natural e apprende multo ex le papyros egyptian. Hippocrates (460-377) es considerate como le fundator del medicina scientific. Le 'juramento hippocratic' es le fundamento moral pro medicos fin a in nostre tempore.

Le prime historia del mundo es scripte per HERODOTO (490-420). Totevia, su obra es un confabulation sin critica, multo in favor del athenieses.

Sub PERICLES (495-420 a.Cr.) le architectura crea un nove Athenas, con splendide templos et edificios public. Con le monumentos grec, celebre in le tote mundo, veni e resta nomines grec in nostre vocabulario del arte. Le teatro attinge alte novello. Tragedias Eschylo (Aischylos), Sophocles, Euripides appare ancor in nostre programmas. Gratias al libertate de caricaturar le tote mundo e non minus le ducente politicos, developpa se tamben le COMEDIA.

Le libros son scripte super rolos de papyro e ponite in corbes cilindric. Illos habe un parte importante tante in le vita intellectual. Non solo libros literari es appreciate, ma tamben libros instructive: de architectura, de sculptura, de medicina, de matematica, de retorica etc.

Developpamento politic: Le grandor de Athenas costava summas immense. Le tributos de Athenas non bastava. Athenas impone altissime tributos al citates subjecte sin conceder le derecto civil atheniese al habitantes de altere citates. In consequentia, nulle sentimento de solidaritate existe in le dominios subjecte - e le tributarios exploitate cerca un occasion de conspirar con potentias estranier pro liberar se del servitude atheniese. Tal occasion presenta se ben tosto:

Sparta et altere citates soveran es jelose del potentia e ricchessa de Athenas. Un long e cruel guerra erumpe inter Athenas e Sparta e lor confederatos. Athenas defende se efficientemente, ma un terribile epidemia de peste occide due tertios del athenieses, incluse Pericles e su due filios. Le guerra termina se con le victoria de Sparta, que institue un regime de pocos, le 'oliqarchia' (nomine usate supervive). Le oligarchia spartan es pejor que le servitude atheniese. Le guerra continua e ruina le population, si que le fermeros debe vender lor terras e va in le citates como proletarios. Le riccos compra le terras e cultiva le plantationes con sclavos. Le populo grec es ruinate. Plato presenta su vision de un stato ideal, ma necun stato-citate grec voleva sacrificar su soveranitate local. Grecia remane divise e deveni facile preda de un grande potentia estranier.

* * * * * 

Cap. 9 - LE STATO UNIVERSAL HELLENIC DE ALEXANDRO

In le nord, ultra le frontieras de Grecia, habitava un populo de paisanos semi-civilisate, le Tracianos, parlante un lingua indo-european, parente al greco. Le parte plus civilisate era MACEDONIA. Filippo, rege de Macedonia habeva recipet un education grec. Ille comprende le debilitate del grec statos-citate disunite e decide facer se maestro de Grecia. Filippo adopta le civilisation grec, tamben le lingua franc grec del epoca, le koinë como lingua de su administration e del armea.

Soldato capacissime, Filippo crea un armea professional permanente, unite per le lingua commun de commando: le koin‚. Filippo conquire le nord fin al Danubio e al est usque al Dardanellos. Il propone le UNION de omne statos citate grec, con su predominantia. Isocrates, le successor de Pericles, pronuncia se pro Filippo, vidente que solmente un mano forte pote unir Grecia. Ma le famose orator del epoca, Demosthenes, denuncia Filippo como tiranno aggressive. (Ancor hodie un attacco extrememente aggressive es un 'filippica') e prevale. In le sequente conflicto Filippo vince e uni tote Grecia, Macedonia e le regiones annexe, in un corpore politic commun, con un commun lingua franc (koine), Filippo mori in 336 a.Cr. e lassa le trono a su filio Alexandro, qui ha solmente vinti annos.

ALEXANDRO (nominate le GRANDE) educate per le grande philosopho grec Aristoteles, vive completemente in le civilisation grec. Ja Filippo recognosceva le debilitate decadente del Medo-Persian Stato Universal. Alexandro decide conquirer lo. In un campania unic in le historia militar del mundo, Alexandro conquire Asia usque al Ganges e descende al Oceano Indian; pois ille conquire tamben Egypto. - In omne punctos importante ille funda citates grec, institue administration in koine. Este citates deveni centros del cultural influentia grec. Durante le dece-due annos de su campania, Alexandro porta le civilisation grec fin a India, ubi le civilisation grec supervive ancor hodie. De plus, elementos del cultura grec, ex India, entra in China e contribue al civilisationes de China e de Japon. Dunque le campania de Alexandro deveni le prime grande interpenetration del West e del Est. Alexandro face venir scientistas ex Grecia pro explorationes in le paises conquisite, e invia centos de specimenes, monstras, a su vetere maestro Aristoteles. Con passion e talento Alexandro dedica se al organisation de su vastissime conquestas. Il crede in le superioritate del civilisation grec, desira hellenisar le mundo e unir Europa con Asia politica- e racialmente: Alexandro sposa Roxana, un princessa asiatic; il suggere a su officieros et amicos sposar filias de nobiles asiatic, con le resultato, que milles seque su exemplo.

Koin‚ grec deveni ora le lingua universal official del vaste Stato universal de Alexandro, que include le tote mundo accessibile e civilisate. - Per disgratia Alexandro committe un error fatal pro le mundo occidental. Volente organisar e hellenisar su conquestas disperse in le immense vastitate del spatio asiatic, ille non ha tempore pro conquirer, unir e hellenisar le paises circa le Mediterraneo. Alexandro non comprende que le paises circa le Mediterraneo debe haber le prioritate absolute, pro que illo constitue un gruppo homogen natural: geografic, economic, geopolitic, que pote esser unificate, organisate e hellenisate multo plus facilemente que le remotissime paises del Oriente.

Un Stato Universal mediterran haberea cambiate le historia del mundo, remanite multo stabile. Al contrario, le imperio oriental de Alexandro era un conglomerato troppo heterogen e ha monstrate se multo instabile. Assi, le Occidente non conqueste remane disunite e disorganisate, - preda de incessante guerras interior: in vice de devenir un Stato Universal stabile e florante pro seculos. Alexandro possedeva le capacitate de facer lo, ma il ha perdite se in Asia.

Le immense fatiga de su campanias e le gigantesc effortio organisatori attaccava le nervos de Alexandro. Ille perde su autocontrolo: comendia a biber vino sin mesura, deveni malade e mori in le etate de 33 annos 323 a.Cr. Su disparition prematur es un grande calamitate historic. Ille era capace de unificar le mundo, animate per le civilisation grec e parlante un lingua universal del mundo, ma non lassa successores capace a executar su grande planos pro le conquesta del west - planos trovate inter su documentos lassate in hereditate.

Ora, le generales de Alexandro face guerras inter se pro le predominantia. Pois illes divide le Stato Universal in tres partes:

Le asiatic territorios del ex-Stato Universal Medo-Persian veni sub le regno del general Seleuco e deveni, sub le dinastia del seleucides, le successor del Stato Universal Medo-Persian, con koin‚ como lingua universal (in vide del arameico).

Syria, Palestina et Egypto veni al general Ptolomeo tamben con koin‚ como lingua universal. Le territorios de Macedonia e Grecia veni subjecte a Antigono, nepote del plus grande general de Alexandro.

Assi, ben que governate separatemente, le Stato Universal de Alexandro remane unite in le civilisation hellenic e in le lingua universal koin‚.

SELEUCO e su successores funda lor citate residential in Antiochia (Syria) e cerca hellenisar lor immense imperio asiatic. Le Seleucides funda dozenas de grec citates in Asia Minor, in Syria, in le pais del Tigris e Eufrate, in Persia - usque ultra le frontieras de India. Le citates recipe autonomia pro lor local affares. Assi le civilisation grec prende profundissime radices in Asia.

In Egypto, PTOLOMEO funda le dinastia ptolomaic. Ille reside in ALEXANDRIA, fundate per Alexandro mesme. Le dinastia ptolomeic succede unir le civilisation grec con le civilisation egyptian e facer Alexandria un splendide centro de cultura.

In Macedonia e Grecia le lucta pro hegemonia continua e le prosperitate declina. Le imperios seleucide e ptolomaic - libere de luctas interior - con lor hinterland (retroterra) immense, es multo plus favorabile pro industria e commercio. Multe grecos emigra ex Europa al nove urbes: Antiochia, Alexandria, Rhodos, Ephesos etc., reinfortia le civilisation hellenic in Asia et Africa. Athenas sol conserva su prestigio immense, nonobstante su debilitate politic, e remane le centro del civilisation hellenic.

* * * * * 

Cap. 10 - LE CIVILISATION HELLENISTIC

Malgrado que Alexandro ha destructe le potentia militar del Oriente, le influentia del civilisation oriental deveni sempre plus grande, specialmente in commercio, metodos de governamento, habitudes, industria, arte, literatura, scientia e religion. Durante que le civilisation grec (con su lingua, arte, literatura, scientia, teatro etc.) hellenisa le Oriente, le Oriente, in un maniera minus spectacular, ma non minus profunde orientalisa le Occidente. Le resultato es le interpenetration de Oriente et Occidente in un civilisation greco-oriental o hellenistic. Le vehiculo del civilisation hellenistic es le 'greco universal' (koin‚), lingua del governamento, del commercio e del publicationes literari. Nos possede multe documentos literari del epoca, scripte super papiro, trovate sub le ruinas de casas, collapse, ben conservate specialmente in Egypto gratias al clima sic. Tamben le Vetere Testamento es traducte ex hebreo a koin‚. Koin‚ es le lingua de omne homines culte, speialmente in le citates, durante que le population rural continua usar (altra koin‚) tamben lor linguas regional. Ass?, durante le tres seculos post le morte de Alexandro, le hellenistic civilisation imbracia le tote mundo antique.

Le architectura face progressos. Le grec citates in Asia son multo ben constructe, splendide edificios public, templos, teatros etc. Le "basilica" appare, inspirate per le antique architectura egyptian. Tamben le 'arco' appare, inspirate per le architectura de Asia Minor.

ALEXANDRIA deveni le plus grande urbe del mundo antique, con extenslve disbarcatorios e docks pro naves, que traffica con tote le mundo inter India et Espania. Le alexandrinos construe un turre de 115 metros pro monstrar lumine al naves durante le nocte. Le nomine del turre es 'PHAROS'; pois omne turres de illumination pro navigation es nominate faros. In Alexandria, le dinastia ptolemaic construe un gruppo de edificios: le 'Museo Royal', un instituto scientific, con un immense biblioteca, salones pro conferentias et exhibitiones, cortes, proticos e habitationes pro le scientistas residente in le instituto. Le scientistas convive in le Museo; illes recipe salario e omne cosas pro lor recercas, si que illes pote laborar sin financial preoccupationes. Tal initio del sistematic recerca scientific non es superate durante le sequente due mille annos.

Le epoca hellenistic produce obras de arte, specialmente sculptura, con dramatic representation del action human, obras nunca superate como 'Laokoon'. Tamben le portrait es perfecte. Apelles, pictor favorite de Alexandro, presenta testimonios contemporan, le portrait attrahava cavallos passante. Le poesia del epoca abandona le temas catastrofic e tragic. On ama le tema idillic e pastoral del vita simple in belle compania. Theocrito es appreciate tamben hodie. Al teatro floresce le comedia.

Le scientia tecnic realisa multe inventiones pro le vita quotidian, automatic aperitos de portas, machina a lavar, pressa a vite pro producer oleo, combinationes de levatores, manivellas, vites e pinniones, funivias pro transportar petras ex petrerias, rotas pro elevar aqua in grande quantitate etc. In fin un teatro automatic existe pro monstrar un succession de picturas - le precursor del cinema.

Archimedes (morte 212 a.Cr. es le plus grande matematico e physico del antiquitate. Ille developpa le matematica superior e face multe discopertas scientific, como le peso specific. Per le combination de poleas e rolos ille succede accumular le fortia e pote levar lentemente un nave. Note es su sententia: "Da a me un puncto fixe e io va mover le terra."

Altere grande matematico del epoca es Euclides, fundator del geometria scientific. Le geometria euclidian es hodie ancor le fundamento de nostre geometria practic.

Aristarcho de Samos (ca. 320 a.Cr.), grande astronomo, discoperi que le terra e le planetas revolve circum le sol. Este discoperta era troppo revolutionari pro su epoca. On refusa id e le grande discoperta cade in oblivion e resta dismemorate fin que 1200 annos plus tarde Copernico face le mesme discoperta.

Eratosthenes de Alexandria (275-214 a.Cr.) calcula le circumferentia del globo terrestre per medio de observationes del movimento solar, malgrado su medios primitive con un error de apena cento kilometros. Ille es tamben le autor de un geografia complete del mundo cognite con un rete de latitude e longitude.

Pytheas de Massilia explora le costas ultra Gibraltar, discoperi le forma triangular de Anglaterra e penetra in le mar del Nord, observa que plenlunio da marea alte.

ALEXANDRIA deveni le centro de recercas medical; per vivisection de criminales condemnate on discoperi le nervos motor e sensorial que conduce messages al cerebro. - Grande BIBLIOTECAS trova se in Alexandria, in Heracleia al Mar Nigre, et in Pergamon. Le Biblioteca de Alexandria habeva un medie million de libros, le catalogo sol consisteva cento vinti libros.

Le EDUCATION face grande progresso. Le scola elementar es ora subventionate per le Stato. Post le scola elementar le juvenes ascolta conferentias de retorica, scientias natural, philosophia e matematica. Oui ha talento special continua studiar in le Museo de Alexandria o in Athenas.

In Athenas continua inseniar in le Academia le successores de Platon. ARISTOTELES (384-322 a.Cr.) establi su scola private in un terrassa nominate 'peripatos' = 'promenada', si que le scola es nominate 'peripatetic'. Aristoteles dirige le studio avantiate e le sistematisation de scientias: anatomia, botanica, zoologia etc. Le resultato es un ver ENCICLOPEDIA, le plus grande collection del cognoscentias scientific del antiquitate. Le obras de Aristoteles gaude de autoritate absolute fin al medievo.

Zenon insenia que solo un ben existe: le virtute - e un sol mal: le torto moral. Ille insenia in un portico nominate 'stoa', si que su scola es 'stoic'. Secundo Zenon le scopo del vita es le tranquillitate del anima. - Epicuro insenia, que le placer del corpore e del anima es le plus alte ben, ma debe esser sempre in accordo con le virtute. Stoicismo et epicurismo servi como un specie de religion, proque le fide in le deos del OLIMPO evanesce. Le simple populo non comprende le philosophias e cerca substitutos in religiones estranie, importate ex le Oriente.

Ex omne scientias nasce nove conceptiones e nove expressiones qui hodie son 'classic' et international.

  • * * * *

Cap. 11 - Le CIVILISATION DE ROMA

Historia

Italia non possede costas tanto indentate como Grecia; le portos son minos numerose e minus bon. Dunque le commercio ultramar non poteva esser developpate como in Grecia, si que per le commercio trans marin le KOINE grec deveni tosto le lingua franc del Mediterraneo. Le LATINO remaneva durante seculos limitate al peninsula de Italia. Totevia, le mixtion de linguas in le peninsula comencia jam in tempore remote. Le populos nordic desira viver in un climate plus clemente, migra verso sud, establi se in Italia e misce se con le nativos racial- e lingualmente. A causa del superpopulation de Grecia, tamben grecos emigra a Italia Meridional e Central. Le nomine 'Italia' es cunea per le grecos.

Tres populos lucta pro predominio in Italia: le ETRUSCOS (immigrate ex Asia Minor) le semetic CARTAGINESES (immigrate ex Nord-Africa) e le GRECOS.

Le native populos italic ha un parte subordinate in le lucta. Le grecos vince et assecura le prevalentia del civilisation e del lingua grec in Italia.

Italic tribos habita in le region al sud del Tibere, nominate Latio; le vocabulo 'latin' veni de 'Latio'. Le LATINOS son indo-europeos immigrate ex le steppa asiatic. Illes son agricutores e compra le metallic instrumentos ab mercantes etrusc in le mercato vicin importante del region, nominate 'foro', que deveni plus tarde le FORO ROMAN. Circa 750 a.Cr. le ETRUSCOS conquire le forte PALATINO super le Tibere e controla villages vicin al Tibere que uni si e forma le citate de ROMA.

Le ETRUSCOS era un populo grande e forte. Le essential elementos del cultura etrusc supervive in le civilisation roman; - tamben elementos poco simpatic e opposite al spirito hellenic - per exemplo le sadismo, que manifesta se per le luctas de gladiatores in le circo roman: instructores era etruscos. Scenas de cruelitates infernal es observabile in le frescos del tumbas etrusc. Dante, nate in le pais del etruscos, da vivace descriptiones de tal cruelitates in su 'Inferno' del 'Divina Comedia'! Es ben possibile que tamben le tauromachia ('corrida' espaniol) descende ex le spirito de cruelitate etrusc.

Le etruscos traffica in portos grec e apprende scriber lor lingua con literas grec, si que non solo le grecos, ma tamben le etruscos importa le arte del scriptura a Latio. Durante le predominantia etrusc le latinos assimila multe elementos etrusc. Malgrado que in ca. 500 a.Cr. le romanos expelle le etruscos, le obras etrusc lasse un marca perenne super le cultura de Roma.

Ja durante le influentia etrusc, grec navigatores commercia con le latinos in le bassino del Tibere. Le latinos apprende le nomines grec de multe mercantias, apprende leger e scriber facturas - primo in greco, pois tamben in latino, si que le alfabeto grec. Le lingua grec comencia influer le latino in modo considerabile. Le latinos apprende le nomines grec de vestimentos, utensiles, vasos e altere mercantias offerte per le grec mercantes. Assi le grec veste (de origine fenicie "khit•", pronunciate per le latinos "ktun", con passar del tempore perde le 'k' initial e adde le desinentia latin 'ic' e deveni "tunic (a)". Le etymologia ha stabilite multe vocabulos latin de origine analoge.

Le grecos porta con se lor belle mitologia, le belle contos de deos e semi-deos, e le romanos apprende identificar lor deos con le deos grec. Le influentia del religioen grec es potente per le oraculos grec. Le romanos crede, que le oraculos es capace a revelar le futuro. Essente un populo de calculation materialistic, illes apprecia un religion capace a revelar le futuro. Le religion del romanos non es un devotion interior, ma plus tosto un negotio inter deos e homines. Venerar le deos es, pro le romanos, como compler un contracto: le homines da le veneration e, in cambio, le deos da lor favor.

Le romanos possede un talento special pro le POLITICA E LEGISLATION. Illes crea un governamento guidate per le experientia del homines plus matur e plus habile. Post le expulsion del etruscos le romanos adopta un sistema republican, con due 'consules', commandantes del Stato, electe pro un anno; le nobile 'patricios' son eligibile. Ma tamben le populo commun pote eliger un representante nominate 'tribuno', qui ha le derecto de VETO contra actiones governamental, que viola le interesses del populo. Affares importante como pace e guerra depende del 'senato'composte de ex-officiales. In tempores de grande periculo es nominate un 'dictator'. Omne este nomines de officiales e multe alteres son in uso quasi mundial ancor hodie.

ROMA commencia como un minuscule citate-stato de poc kilometros quadrate. Le romanos allia se con le federation de tribos latin e concede a illes le mesme derecto civil del citatanos de Roma. Adjutate per su alliatos, Roma succede conquirer territorio etrusc in le nord e territorio de predatori tribos italic in le sud. Roma establi colonos agricole pro proteger le nove territorios e concede le derecto civil a omne habitantes. Tal expansion crea un corpore crescente de citatanos-soldatos productive e preste a defender le juvene citate-stato de Roma.

Le politica roman es evidentemente superior al meschin mentalitate del republicas grec, que non dava derecto civil al habitantes del territorios annexe. In tal modo, poco a poco, Roma deveniva maestra del peninsula.

Durante que Roma conquire Italia, le semitic citate-stato CARTAGO, parlante un specie de arameico, domina le costa nord de Africa, grande parte de Sicilia, Sardinia, Corsica e le costa de Espania etc. Su civilisation syriac-arameic era de alte nivello. Roma e Cartago, representantes de due civilisationes diverse (greco-roman e syriac-aramenic), veniva in conflicto armate, e le fortuna de guerra favorava le cartagineses, qui disponeva de un grande flotta. Ora tamben le Romanos construe un flotta, pro decider le guerra a su favor. Alora le genial stratego cartaginese Hannibal organisa un armea terrestre ex le hardite nativos de Espania, transversa le Pireneos e le Alpes e defia le armea decuple de Roma. Durante un lucta exasperate de dece-cinque annos, Hannibal es victor plure veces, ma le tenacitate del romanos fortia Hannibal a retirar se ad Africa. - Pois, le grande stratego roman Scipion porta le guerra in Africa, disface e destrue Cartago, si que Roma deveni dominatrice de omne territorios de Cartago e le plus grande potentia del epoca.

Ora, Roma non vole tolerar le altere potentias circum le Mediterraneo, que poterea menaciar le predominio de Roma. Le disunitate del tres partes del Stato Universal Hellenic de Alexandro offere occasion a Roma pro practicar le tactica 'divide et impera In 197 a.Cr. le romanos derouta Macedonia e face le grec statos vassallos de Roma. Anno 168 a.Cr. illes provoca tamben le Imperio Seleucide e, fin 168 a.Cr. succede facer tamben Egypto vassallo de Roma.

Assi le romanos, excellente organisatores del guerra, succede extender lor domination evenite ex un parve citate-stato, a quasi le tote mundo civilisate.

Totevia, ora illes son confrontate al carga de organisar et administrar un imperio ecumenic. Hic le Romanos falle completemente pro lor aviditate de inricchir se sin scrupulo e pro lor rapacitate de exploitar le paises subjecte. - Le experientia historic demonstra sempre, que on non pote facer mal a alteres sin facer mal moral a se mesme. Le Romanos, facente mal material al paises subjecte, causa non solo le ruina del paises subjecte, ma tamben le deacadentia de lor Roma mesme.

Le romanos victoriose in scala mundial, oblida, dismemora lor anterior generositate, con le qual illes concedeva le derecto civil al regiones conqueste in Italia. Ora, victoriose in le tote linea, refusa le derecto civil al neoconqueste paises, considera les como provincias, obliga les a pagar tributos a Roma e a submitter se al domination incontrolate. Le occupation resta militar; le governator roman ha le derecto de incassar tributos et usar liberemente le partes pro su armea e le governamento.

Le officio del governator dura un anno solo et es, de facto, un premio pro servicios politic. Durante le breve termino de governamento le governator cerca ganiar un grande fortuna private, spolia e roba quanto possibile. Roma recipet ex su provincias tante moneta tributari, que impostos directe ab le citatanos de Roma non era plus necesse. Commandantes e truppas victoriose inricchi se per spoliation. Pois, roman commerciantes e contractores pro collection de tributos invade le provincias.

Nominate 'publicanos', illes extorque le population tanto cruelmente, que le Evangelio considera les como peccatores typic. Governatores e publicanos inricchite sin mesura retorna a Roma nove plutocratia. Le ricchessa demanda benes de luxo: villas, mobiles, vestimentos, joieles, obras de arte, comestibiles exotic etc., luxo sin mesura. Le spoliatores porta a Roma granparte del auro, del obras de arte, trovate in le provincias. Ric romanos possede tonnas de argenteria e altere articulos de arte in lor casas private. Assi le nivello cultural del vita roman augmenta, ma omne benes cultural son importate. Necun artista roman es capace a crear genuin obras de arte.

Similmente, on comencia construer a Roma splendide edificios public, importante le architectura grec. Educate sclavos grec liberate funda le prime scolas in Roma e insenia tamben literatura e retorica. Multe juvenes roman va a Athenas pro completar lor studios. Quando pois Roma annexa Grecia, le modo de vita grec e roman veni intimemente mixte. Multe grecos veni a Roma, si que le literatura grec diffunde e deveni un elemento essential del cultura roman. Le quotidian contacto con grecos culte incita le romanos a cercar expression literari in lingua latin. Ben que le latinos possedeva lor cantos popular pre-literari, le romanos non prende lor inspiration ex le poesia del proprie populo, ma ex le literatura grec, si que le literatura roman developpa se como simple continuitate del liteatura grec in lingua latin: Horatio mesme, le grande poeta, confessa: "ROMA, conquisitor de Grecia, veni conquisite per le civilisation grec". Quando pois le literatura cresce, le editores emplea, da labor, como copistas, a un ver armea de sclavos, pro producer libros. Posseder un biblioteca ben fornite de libros grec e latin, es considerate necessari pro homines culte e ric. Le developpamento del literatura latin eleva le lingua latin a un nivello plus alte.

Decadentia.

Intertanto le vita luxuriose del nove classe ric causa corruption e decadentia moral. Le soliditate del familia comencia a disparer. Divorcio deveni commun. Le feminas de Roma, anteriormente famose pro lor virtute familial, deveni vendibile. - Le populo non participa in le grec cultura del riccos e non le comprende. Le gusto del multitude roman remane primitive e demanda jocos attractive. On introduce duellos con gladio inter criminales condemnate e inter sclavos 'gladiatores', qui debeva occider se mutualmente; equalmente spectaculos inter gladiatores e bestias feroce. Le multitude delectava se in tal duellos sanguinari. Le mesme multitude commun del urbe de Roma decideva per le electiones; le riccos organisa spectaculos cruel pro esser electe al governamento.

Corruption:

Toto es corrupte a Roma. Le multitude es un populaceo parasitic, que non vole laborar. Laborar es affare de sclavos. Le plebe crita pro "pan e spectaculos" e dirige le politica del Imperio Roman. Le 'moneta immunde' compra le officios; le tribunales tamben es vendibile. Le nove riccos corrumpe tamben le vita rural. Carrieristas e spoliatores de provincias compra omne fermas vendibile, unifica les in grande plantationes e cultiva les per sclavos. Cento mille prisioneros de guerra veni vendite como SCLAVOS. In le plantationes le sclavos es tractate como bestias: marcate per ferro ardente et exploitate cruelmente fin al collapso. Le mortalitate es enorme, si que le demanda pro sclavos deveni plus grande que le disponibilitate de prisionieros de guerra. Alora piratas, chassatores de homines, e mercantes de sclavos (tolerate per le governamento) in festa le costas del Mediterraneo pro capturar homines libere e vender les como sclavos.

Sclavos e linqua

Con le introduction del sclavos, linguas estranier entra in Italia. Le linguas del sclavos apporta elementos lingual al latino e le sclavos semicivilisate simplifica le lingua e prepara le transformation del latino in un lingua franc rustic vulgar.

Intertanto le prestigio de Roma diminue. Le habitantes del provincias vide, como le governamento de Roma es in le manos de autoritates corrupte e de un populaceo brutalisate. Le provincias demanda participation al governamento. Le population rural demanda un reforma agrari: distribution de terras. Alcun statistas honeste cerca remedio per legislation, assi le fratres Tiberio Gaio Graccho. Tiberio diceva: "Le bestia que vaga ha cavas e retiros... Vos qui combatte pro Roma non ha casa pro vostre sposas e filios,... vos combatte e mori pro procurar ricchessa e luxo ad alteres. Vos es nominate le maestros del mundo - ma vos non possede alcun gleba de terra". Le Graccos veni assassinate. Seque un lucta sanguinose inter le minoritate dominante e le majoritate oppresse, aperi le strata al assumption del poter per generales militar con ambitiones politic, como Mario, Druso, Sulla e Pompeio.

Finalmente veni un nove Gaio heroe popular Caius Julius Caesar, Julio Cesare (101-44 a.Cr.)

Cesare, electe consule, organisa un armea professional, occupa le territorios del hodierne Francia, Belgica e Hollanda, annexa les a Roma sub le nomine 'Gallia'. Pois ille transversa le Manica et occupa Britannia fin al Tamese. Reveni in Italia con su armea victoriose e devote a ille, prende le poter del stato e organisa ordine. Intertanto continua le lucta del cliques, que Cesare debe superar, e le resistentias armate de su concurrentes. Celebre es su "veni-vidi-vici" (io veniva, videva, vinceva) classic brevissime annuncio al senato de su decidente victoria (presso Zela, 47a.Cr.). Post esto Cesare passa a Egypto, ubi regna Cleopatra, le ultime descendente de Ptolemeo. Cesare remane novem menses in Egypto. Durante un rebellion le populaceo incendia le celebre BIBLIOTECA DE ALEXANDRIA' annihilante manuscriptos preciosissime et insubstituibile - un immense perdita cultural pro omne tempores.

Cesare retorna a Roma e regna con grande moderation e humanitate. Ille dedica se a reformar e reorganisar Imperio e governamento del citates. De valor es su reforma del calendario, introducente le anno solar: le nomine del mense 'Julio' commemora Julio Cesare. Cesare es decise a unificar e latinisar le tote imperio, incluse le Medie Oriente, como il ha latinisate Gallia. Certemente Cesare habeva le capacitate e le genialitate a facer lo: Il ha preparate le organisation del Stato Universal Roman; ille non poteva realisar su planos - fu assassinate per un gruppo de fanaticos. (101-44 a.Cr.) Cesare es tamben cognite como scriptor classic. Su libro 'de bello gallico' (le campania, guerra in Francia) scripte in un stilo que voleva esser classic modello, et es lectura obligatori in nostre gimnasios.

* * * * * * 

Cap. 12 - LE STATO UNIVERSAL ROMAN

OCTAVIANO, filio adoptive de Cesare, in solo dece-octo annos de dur lucta, liquida omne cliques de adversarios, termina le guerra civil e succede assecurar se le hereditate de Cesare pro controlar omne dominios de Roma e pro unir les in un grande Stato Universal.

Latino es lingua universal, lassante le greco universal (koin‚) pro uso in le partes oriental del Stato Universal. Post un seculo de guerra, devastation e mal-governamento de cliques, le pace, le ordine e le bon governamento retorna. Omnes son plen de entusiasmo. Le senato confere a Octaviano le titulo 'AUGUSTO'; (venerabile) tamben le mense post 'Julio' veni nominate 'Augusto'.

Augusto es le fundator del Stato Universal Roman. Ille non vole ulterior conquestas, ma consolidar le dominio del Stato Universal, del Eufrate al est fin al Danubio e Rheno al nord e al west.

Sub Augusto e su successores, le Stato Universal Roman gaude de un periodo de pace de duo cento annos. Augusto cerca organisar un administration honeste et efficiente in omne partes; ille mesme nomina e controla le governatores e lassa les in officio pro longe annos. Augusto crea un juste sistema de taxation et impostos et introduce le censimento del fortuna tamben in le provincias. Un CENSIMENTO DEL POPULOS era in curso quando Christo nascet in Bethlehem. Augusto controla personalmente le vastissime summas de impostos e usa un grande parte del moneta pro obras public in le provincias, si que tamben le provincias recipe un administration stabile, efficiente e controlate. Le consolidation general incoragia le gente a investir lor moneta in interprisas. Le affares flora, Augusto, herede del grande ideas de Cesare, initia le unification civilisatori del tote mundo in cultura, economia e lingua. Ille combatte le decadentia moral, legifera pro proteger le matrimonio, restaura le templos, le festas e le antique usages. Augusto crea splendide edificios public in marmore, secundo modellos grec e oriental. Totevia le architectura - como tamben le artes plastic e grafic del epoca - non es original roman, ma continuation del arte grec. Le literatura del epoca de Augusto equalmente es le continuation del literatura grec in lingua latin impregnate de parolas grec. Assi le latino es developpate ad un fin et exacte instrumento de expression. Le mixtion del culturas grec e latin deveni complete, e homines culte es versate in le literatura grec e parla greco como latino - quasi plus greco que latino.

In medio del epigonismo del epoca, HORATIO es un poeta original - le plus grande poeta latin. Ille porta le poesia latin al plus alte nivello. Horatio es un ric mina de vivide descriptiones del vita roman.

Verso le Occidente le romanos insiste in imponer le LATINO como linguistic medio pro transmitter le cultura hellenic recepte ex fonte grec. Le latino es lingua del administration e del armea, diffunde se tamben al costo del altere linguas occidental.

Nonobstante, le romanos non succede assimilar le greco universal (koin‚), que ha capturate Roma mesme. Ubi le KOINE es establite como lingua del cultura, del administration e del negotios, le governamento roman non cerca supplantar lo.

Uno del successores de Augusto, le imperator CLAUDIO (40-54 p.Cr.) conquire et annexa Britannia, que remane provincia roman durante tres seculos. Trajano latinisa Rumanla, que hodie ancor es romanic. HADRIANO (117-138) organisa su armea ex omne populos del Stato Universal, e face le armea un crucibulo de fusion, in que omne soldatos veni latinisate. Ille organisa tamben le postas imperial. Le correspondentia deveni facile e contribue multo al latinisation del provincias.

LATINO deveni le lingua universal del mundo, durante que le KOINE remane restricte a certe regiones orintal.

Durante le secunde seculo de pace multe provincias recipe le derecto civil, si que le population deveni de jure romanos e latinisa se. On institue un codice de leges pro le tote Stato Universal, si que tamben le jurisdiction contribue al latinisation.

In le provincias latinisate va nascer durante le seculos sequente, le linguas regional latinisate: francese, espaniol, portuguese, rumanian, et in un certe senso anque anglese, german.

Ora le SCOLAS son financiate per le Stato. Hadriano funda un UNIVERSITATE a Roma, le 'ATHENEO'. Tamben in altere citates nasce universitates, si que le education cultural diffunde se in le integre Stato Universal Roman. Latin e Koine amalgama se sempre plus a "GRECOLATINO".

Le artes tecnic progressa. Le romanos inventa le beton = concretum, caementum pro funder pecias colossal. Le cupola del PANTHEON a Roma con 45 metros de diametro, es un fusion de un pecia de beton, et es ancora firme como in le tempore de Hadriano, constructe anno 118-128 p.Cr.

Le CIVILISATION del Stato Universal deveni cosmopolita, composite ex omne elementos del civilisation occidental e oriental, centrate in Roma. On importa non solo merces de luxo ex oriente, ma tamben RELIGIONES, pro que le fide in le deos ancestral - troppo crude e troppo insatisfacente - declina tanto in le elite quanto in le populo simple. In vice le misterios del religiones oriental exerce un forte attractlon a omnes. Iste misterios consiste in le dramatic representation del carriera de un deo, su submission al morte, su resurrection ex le morte e su ascension al vita eterne. On crede que le facto de testimoniar le representation e de submitter se a certe ceremonias de initiation, porta le initiatos al delivrantia del mal e al participation in le vita eterne con le deos. Este misterios es le precursores del christianismo.

Le ancian religion roman non promitte un vita felice post le morte. Nonobstante omnes desira, consciente- o inconscientemente, un vita ultra le tumba, e in medio de tribulationes, on desira un supporto divin. Assi, le multitude senti le attraction del confortante promissas del religion oriental.

Inter omne religiones orinetal, le CHRISTIANISMO diffunde se le plus rapidemente, como nos va vider in le capitulo sequente.

Le imperator Marco Aurelio (161-180) era un fin spirito super le trono; ille lassa un volumine de su "Meditationes", que es un aspiration pro viver secundo alte normas moral. Marco Aurelio non poteva arrestar le Decadentia interior del Stato Universal.

Le causa primari es le disparition del classe de parve fermeros, qui antea, como productores, pagava impostos, era soldatos e citatanos, habeva create le grandessa de Roma. Sub le carga insupportabile de impostos e le concurrentia del colonias african, le fermas veni absorpte per vaste latifundios appartenente a ric proprietarios de Roma. Un parte del fermeros ruinate entra in servicio del latifundios como servos ligate al terra arate, includente lor descendentes pro sempre, quando le terra es vendite. Altere fermeros ruinate migra in le citates. Pocos ibi trova occupation in le manufacturas, que restringe lor production, proque le principal clientes, le parve fermeros, son disparite. Le grande parte del ex-fermeros deveni paupere proletarios in Roma, qui vive per le beneficentia del Stato, celle massa que non vole o non trova labor e demanda 'panem et circenses' - pan e ludos. Le carga de lor mantenimento es immense.

De plus, le ARMEA necessari pro defender le frontieras contra barbaros aggressive, deveni un carga sempre plus grave. Assi le Stato cade in grande difficultates financiari. Le fisco non pote pagar regularmente le soldos, si que le armea es demoralisate. - Le romanos decadente non vole servir in le armea, on recruta estranieros. Con un majoritate de estranieros le armea veni a consister de elementos semi- o non-civilisate.

Le disciplina de tal armea es basse, e un armea indisciplinate deveni objecto de manovras politic in mano de aventureros et es factor potente in le election del nove imperator. Le armea indisciplinate refere un imperator que non demanda disciplina. Quando le imperator monstra se troppo exigente, le armea occide le e elige un nove imperator. Assi le poter supreme del Stato passa in le manos del parte minime civilisate del population. Tal fortias destructive apporta un seculo de revolutiones, per quales Stato e civilisation roman face naufragio.

In 212 p.Cr. le imperator Caracalla concede le derecto civil a omne homines libere del Stato Universal. Post su morte, le provincias instaura lor proprie imperatores, qui lucta inter se pro le trono del Stato Universal. Al proclamation de un nove imperator seque tosto su assassination. - Durante novanta annos le Stato Universal habeva octanta imperatores, un de illes regnava un sol die; un parte de illes era poco plus que banditos. Durante cinquanta annos non existe ordine public. Vita e proprietate non es secur: turbulentia, robamento e assassinato regna in omne partes. Le insecuritate ruina le economia.

A mesura que le lucta interior ruina fortias del Stato, le barbaros irrumpe e devasta provincias integre. Quando pois le provincias comprende, que le Stato non pote defender les, illes organisa lor proprie defensa. A partir del imperator Diocletiano (284-305) le difficultates deveni tanto grande, que ille introduce un sistema totalitari, in le qual le citatano es solmente un rota del machina totalitari del Stato. Le imperator Constantino funda un nove capital, difficilemente vulnerabile per le barbaros, essente distante del nord: Byzantio al Bosporo, stricto maritime inter le Mar Nigre e le Mediterraneo, domina tanto Europa quanto Asia. Le magnificentia de Byzantio es comparabile solmente con Alexandria antique prende nomine CONSTANTINOPOLIS.

Le Stato Universal Roman, moral- et economicamente banca-rupte, non pote resister al barbaros. Legiones roman disciplinate non plus existe. Le imperatores debe ingagiar mercenarios barbare pro combatter le barbaros. Con le soldatos barbare tamben costumes et elementos lingual penetra in le vita del Stato. Le romanos intermarita con le barbaros. Tal mixtion de sanguine incorpora multe barbaros in le civilisation roman. Germanos altemente educate appare.

Ulfilas traduce le NOVE TESTAMENTO in gotico; este traduction es le prime documento scripte in lingua germanic.

Le ultime imperator, qui regna ancora super le Stato Universal unite, es Teodosio (379-395 p.C.). Ille lassa le parte occidental a su filio Arcadio, e le parte oriental a su filio Honorio, sub le tutela de capace et energic ministros e officiales german. Assi le DIVlSION DEL STATO UNIVERSAL Roman es un facto. Le parte occidental era plus debile, lacerate e spoliate successivemente per le HUNNOS e le VANDALOS. Le imperatores occidental era simple marionettes installate per le mercenari soldatesca barbare. Le ultime de illes, ROMULO AUGUSTULO, es liquidate per le soldatesca e substituite per le mercenario ODOAKER. Assi dispare, in le anno 475 p.Cr., le ultime imperator occidental.

Le PARTE ORIENTAL, minus accessibile al barbaros, resiste plus longemente. Le sol imperator remarcabile es JUSTINIANO (ab 527 p.Cr.) qui deveni celebre per le collection e sistematisation del leges ('PANDECTES') e del decisiones legal pro omne situationes juridic. Le digesto de su leges es partialmente usate ancor hodie. Ille construe le plus magnific templo antique, le HAGIA SOPHIA, que costava dece-octo tonnas de auro e sta, multo admirate, tamben hodie.

Cap. 13 - Le SPIRITUAL STATO UNIVERSAL

ECCLESIA

In vision historic le religion e le ecclesia christian es le resutato del incontro inter le civilisationes syriaco-arameic e hellenic, in tanto que omne religiones superior nasce ex le incontro de civilisationes.

Jam in le octave seculo a.Cr. le syriaco-arameic civilisation e lingua produce effectos permanente super le hellenic civilisation e lingua: le alfabeto, le nove codice etic, le sistema de cosmologia e tamben le philosophia stoic veni ex fonte syrico-arameic. Totevia, le cultural e lingual communication inter le due civilisationes era reciproc. Le hellenismo radia verso Syria et al tote Medie Oriente, jam longe tempore ante le conquestas de Alexandro. In le quinte seculo a.Cr. Syria jam importa hellenic ceramicos con inscriptiones e accepta le artistic standardes de Grecia. Tamben le lingua grec Koine veni cognite per le commercio. Este preparation explica le rapiditate, con que le syriaco-arameic civilisation e lingua succumbe al hellenismo e al koine post le militar conquesta per Alexandro. Totevia, le conquesta costava carissimo: Le conquesta material provoca un contra-offensiva spiritual (religiose et ideologic), que produce, poco a poco, le dissolution del civilisation hellenic.

In le epoca post-alexandrin, ideologias syriaco-arameic travesti e disguisa se in veste hellenic. Le stoicismo, per exemplo, es un ideologia apparentate al ideologia del profetas de Juda, presentate in terminos del philosophia hellenic. Le final dissolution del hellenismo es le obra del christianismo, que recommendava se al hellenes in le veste del philosophia grec, e como tal le hellenes acceptava lo. Le spirito del christianismo es tanto revolutionari, tanto superior alien al spirito del hellenismo, que e conversion del hellenes al christianismo conspira e conjura le dissolution del hellenic civilisation. De facto Judea parlante arameico conquiste per le greco-romanos, captura su grecoroman conquisitores in le campo del religion, que es parte nucleari del civilisation. Le mundo grecoroman veni convertite ad un religion de origine arameo-judaic, que remane essentialmente arameo-judaic in su inspiration e principios, nonobstante su compromissos con le hellenismo. Como resultato del conversion le civilisation hellenic (grecoroman) perde su identitate e deveni le grecoroman civilisation christian.

Le centro del nove civilisation es le Vetere e Nove Testamento de arameo-judaic origine, vestite in greco-koin‚. Nostre civilisation occidental es herede del essential tresores del literatura arameo-judaic sacre, e con este literatura veni ad nos multe elementos linguistic.

Le CHRISTIANISMO declara, que Deo es patre de omne homines, si que omne homines son fratres; que Deo es amor pur, si que Deo ama omne homines, dunque omne homines debe amar Deo; e este amor debe manifestar se in le amor pur pro omne homines. In su sermon del montania, christo proclama le absolute normas moral: amor pur, compassion active, altruismo, servicio spontan, humilitate, non-violentia, honestate e puritate. Christo demanda de viver secundo tal normas e liberar nos del vitios contrari: odio, non-compassion, avaritia, orgolio, violentia, dishonestate e impuritate. In quanto nos cerca viver secundo le normas e libere del vitios, nos va posseder, poco a poco, un nivello spiritual e moral plus alte e plus felice. Christo nomina este stato de felicitate le "Regno de Deo", o "Regno del Celo", ma precisa, sin ambiguitate, que le "Regno" es in nos mesme, dunque non es un loco material, ma un stato physic. Assi, christianismo promitte un felicitate progressive jam sur terra - pois vita eterne transhuman.

In principio le christianismo es predicate in lingua arameic, lingua materne de Christo e del Apostolos, lingua universal del Oriente. Totevia, le arameico era jam in regresso contra le greco koin‚. Le discipulos de Christo, volente conquirer le Occidente, adopta le KOINE como lingua universal del communitate christian: "Ecclesia", traduce le message de Christo (le Nove Testamento) in koin‚ e comencia predicar in greco-koin‚. Assi, per koin‚ illes conquire le parte oriental del Stato Universal Roman.

In contrario, in Italia et in le provincias occidental le LATINO prevale. Le christianos, volente invader tamben le Occidente, traduce le sacre scripturas in LATINO e predica in latino.

Le altere religiones oriental non poteva presentar le mesme consolation, sperantia, satisfaction moral, spiritual, compania et unitate in pur amor reciproc, que le christianos del prime seculos offere e imparti. Super toto, christianismo es de origine proletari. Christo e le apostolos era ex le populo paupere. Dunque le pauperes, le proletarios, le sclavos, le humiles, le exploitates, le tribulates e illes, qui cercava un melior orientation moral e spiritual, assembla se in le communitate christian. Durante le secunde seculo del pace universal (del Stato Universal Roman), le christianismo supera absolutemente omne altere religiones, e forma un nove typo de societate:

Le ECCLESIA.

Ecclesia es, de facto, un specie de STATO UNIVERSAL SPIRITUAL. Le Ecclesia Christian pretende se mesme - e ancora plus grande - universalitate que le Stato Universal Roman. Le Ecclesia adopta, successivemente, le linguas universal del Statos Universal, in le quales on propaga le christianismo. Con su expansion le Ecclesia porta con se le lingua universal ad omne populos convertite al christianismo.

ECCLESIA E STATO

Le locotenente del imperator DIOCLETIANO, GALENO, observa, que le Ecclesia Christian ha create un organisation hierarchic solidissime, le qual contribue multo al mantenimento del ordine e de bon vicinitate. Con un decreto del anno 311 Galero recognosce le Ecclesia legalmente. CONSTANTINO, successor de Diocletiano, confirma le decreto et eleva le Christianismo a religion del STATO UNIVERSAL. Assi le Ecclesia deveni tamben institutionalmente un Stato Universal Spiritual. Le successor de Constantino, Juliano (361-363 p.Cr.) refusa le christianismo e tenta imponer un "hellenistic" religion inventate per ille e su collaboratores. Este religion artificial non supervive a Juliano - in analogia al experimento religiose de Ikhnaton in Egypto. - Religion non pote esser imponite per invention artificial.

Con le DIVISION del Stato Universal Roman, tamben le ECCLESIA divide se. Le Ecclesia Oriental (Ortodoxe)deveni dependente del Stato, con le imperator regnante como capite del Ecclesia. Al contrario, le Ecclesia Occidental (Catolic) developpa se a un organisation completemente independente del Stato. Le Ecclesia christianisa le barbaros e gania considerabile influentia super illes. Ya, secundo le fide, Christo ha date al apostolos e lor successores grande poteres spiritual - e le barbaros christianisate sape lo. Assi, quando le Stato Universal Roman non es plus capace a reprimer le barbaros con le fortia material, le Ecclesia reprime e disciplina les per medio del fortia spiritual. Quando appare un nove invasion barbaric del slavos, le Ecclesia christianisa e incorpora les in le civilisation christian.

Le facto, que le prime episcopo de Roma, Sancte Petro, es considerate como le prime successor de Christo, instaura le episcopo de Roma (le Papa) automaticamente como capite del Stato Universal Spiritual - e instaura le de omne fideles.

Un parte del christianos retira se del occupationes secular, reuni se in communitates spiritual nominate "monasterios" e practica le vita dedicate al diffusion del fide e del cultura general. Per le activitate del monacos, le Ecclesia assume tamben le cura del cultura e del lingua universal. Grande homines, in religion et in cultura general, appare, - como Sancte Augustino. Le monacos copia le manuscriptos antique, si que illes contribue al conservation del literatura. Le Ecclesia cura tamben le artes et offere le occasion de spiritualisar le arte. Le architectura flora per le construction de templos. Le monacos converte le barbaros nordic al christianismo e in le mesme tempore, al civilisation del epoca, incluse al uso del lingua universal - parallelmente e mixte con le linguas regional. Assi appare e developpa se le lingus filias del greco-latino: le espaniol, le portuguese, le francese, le catalano, le anglese e le linguas germanic.

Durante le tres seculos obscur inter le dissolution del civilisation hellenic (grecoroman) e le nascentia del civilisation occidental christian, le Ecclesia, como Stato Universal Spiritual, es custode del valores del civilisation, como un cocon custodia le chrisalide, ex le qual de papilion va nascer.

* * * * * 

Cap. 14 - Le CIVILISATION DEL ISLAM

In le anno 570 p.Cr. nasce Mohammed, fundator del Islam. Como le christianismo, tamben le Islam contine un componente syriaco-arameic et elementos hellenic. Islam, como le christianismo, es optime demonstration, que le collapso de Statos Universal prepara le terreno pro le emergentia, le apparition inattendite, de un religion superior.

ISLAM, como le christianismo, adressa se a omne homines et aspira al conversion del tote mundo. In le stato de lor emergentia, anbes establi se in le quadro de un Stato Universal vicin al collapso. Ambes converte le population del Stato Universal, supervive le collapso del Stato e continua a diffunder se vigorosemente tamben ultra le limites del Stato Universal collapse. Islam obtene rapidemente grande influentia super le arabes barbaric e guida les in le campo del civilisation. Le successores de Mohammed, le CALIFAS, organisa le mohammedanos in potente armeas animate per le zelo religiose. Post quasi un millennio de domination occidental, le mohammedanos reconquire le Proxime e Medie Oriente; pois illes attacca le occidente decadente e conquire Nord-Africa, le Peninsula Iberic, le costa de Languedoc inter le Pireneos e le imbuccatura del Rhodano - plus tarde tamben Sicilia.

Como ja le dinamic akkadianos adoptava le civilisation persian, herede del medo-persian civilisation, le populos de Islam demonstra se como creatores de un civilisation proprie e preciose. Illes construe splendide moscheas e palatios, como le Moschea de Cordoba e le Alhambra de Granada, considerate como supreme obras maestral. BAGHDAD, le capital del CALIFAS, deveni le plus fin urbe del Oriente. Le califas organisa bon governamento. Le arabes developpa un civilisation plus alte que le civilisation occidental, alora decadente. Illes studia le litteratura grec e oriental fin a India, developpa specialmente astronomia, matematica, agronomia e grammatica. In le Peninsula Iberic, le lingua arabe amalgama se con le espaniol. Multe vocabulos arabe deveni currente in Europa; le notiones astronomic 'zenit, nadir, azimut' eveni certemente ex le scientias publicate in lingua arameic; notiones matematic como 'ciffra' 'zero' (= nullo) e le sistema numeral que nos dice arabic, veni de India. Expressiones chimico-farmacologic como alcali, alcohol, safran, sirop, sucro, borax, tassa, mokka etc., appertine al commercio como magazin, doana, varia poco secundo le via, per le qual illes veniva a nos, sia per espaniol, italiano, francese, o per latino medieval; assi 'jupe' e 'gilet' son scripte in modo francese.

Post seculos le occidente christian supera su crise e contrattacca in le cruciadas in le zona mediterran. In le mesme tempore le Imperio Islamic es attaccate per le mongol nomades central-asiatic. Le situation del Islam deveni critic, ma on succede converter le mongoles al Islam e pois expeller le occidentales, excepte le territorios de Sicilia e del Peninsula Iberic, que retorna al christian fide e resta al Occidente. Durante le lucta secular Occidente e Islam influe se reciprocamente. Totevia, post le dissolution del Stato Universal Roman, le civilisation occidental era ancora rustic in confronto con le Islam, que era in su grande periodo de floration. In consequentia, ubi le Occidente conquire territorio islamic (Sicilia, Espania), Islam conquire su conquisitores e introduce valores cultural in le vita del christianitate.

Le sequente attacco del Islam contra le Occidente es lanceate per le successor del Imperio Islamic, le Imperio Ottoman (turc), fundate per le central-asiatic nomades convertite al Islam. Le offensiva turc reconquire le territorios perdite in le cruciadas e usque al bassino del Danubio, e este parte balcanic de Europa remane durante seculos sub le influentia del civilisation e domination islamic.

Pois, le vitalitate occidental prepara un contraattaco grandiose, surprendente e decisive a longe vista. Le Occidente crea le navigation oceanic, occupa non solo le terras virgine de America, ma tamben Oceania, Indonesia, India e Africa tropical, que era terras de mission islamic. Assi, in senso strategic, le Occidente incircula le mundo mohammedan concentricamente et attacca non solo Islam, ma tamben le altere civilisationes supervivente, in un tentativa de occidentalisar le mundo. Como nos va vider in le quarte parte del studio presente, le occidentalisation del mundo es ancora in curso.

* * * * * 

Cap. 15 - LE SEMINE DEL DRACON

Concurrentia e disunitate es causa de nationalismo e de guerra.

Le homine primitive nutri se per collection de fructos, fungos, tuberes, musculos etc. per chassa e pisca. Collectores e chassatores risca morir de fame, si illes non dispersa se in bandas separate, de maniera que le humanitate vive in structura fracturate. Este societate disunite es responsabile del nascimento de numerosissime linguas e dialectos.

Es un facto que le homine senti plus grande simpatia pro le membros del proprie banda, parlante su lingua, que pro altere homines 'estranier', qui parla linguas differente. Secundo le evidentia archeologic le humanitate viveva un million annos in le economia de collection e chassa. Le sentimento de alienation contra le membros de altere bandas deveniva un habitude tanto forte, que permaneva ancora post le passage del economia collection/chassa al economia del agricultura. De facto, il es difficile eliminar un habitude inveterate, tamben quando le necessitate economic ha cessate.

RELIGION del primitivos: Homines vivente per collection/chassa venera le natura, que provide les del viveres necessari. In consequentia non existe essential differentia inter le religiones del numerosissime bandas de collectores-chassatores; e, como le religion es le parte nucleari del psyche, le sentimento de alienation non causa grave conflictos inter le bandas. Le population del terra era ancora tenue; bastava dispersar, distantiar se un poco plus pro evitar collisiones.

Quando veniva practicate le AGRICULTURA, le population augmentava; ma pro le homine agricole - ante le apparition del civilisation (epoca neolitic) il era ancora facile trovar nove terras cultivabile. Le evidentia archeologic demonstra, que grave conflictos non existeva inter villages agricole, ni inter agricultores e bandas de collectores-chassatores. Le primitive agricultores, migrante ex Asia verso Europa pro cercar nove terras cultivabile, non era guerreros. Al contrario, le transition del epoca neolitic al epoca del civilisation augmenta le tension inter le communitates agricole a un nivello si alte, que le eruption de guerras deveni inevitabile.

Le prime causa del tension es, que le homine civilisate deveni consciente, que su poter collective succede vincer le natura, del qual ille dependeva; le poter-collective ha transformate le paludes e junglas impenetrabile e periculose in campos irrigate per canales e dicas, obediente a su voluntate. Assi, le homine civilisate perde su reverentia - e veneration del natura e veni admirar su poter collective.

Ja durante le apparition del civilisation sumerian, le RELIGION CAMBIA ESSENTIALMENTE: Le antique deos natura representantes de fortias natural, deveni nunc tamben representantes de communitates economic e politic. In Sumeria, Enlil, le deo del vento, deveni le deification del citate-stato Nippur; Nanna, deo del Luna, deveni le deification del citate-stato Ur, patria de Abraham. Quando le civilisation de Canaan emerge, Baal, deo del vegetation, deveni le deification del vulcano e del tonitro, deveni le deification del statos Israel e Juda. Durante le emergentia del civilisation grec, Athena, dea del oliva, deveni le deification del citate-stato Athenas; Poseidon, deo del aqua, deveni le deification del citate-stato Corintho. - Assi le local communitates deveni divinitates superior al deos-natura. Este cambiamento del divinitates infunde devotion religiose al patriotismo local, si que le nationalismo appassionate nasce et emerge in le citate-statos civilisate.

Le secunde causa del nationalismo es le sequente: On pote trovar fructos, fungos, tuberes etc., e on pote chassar in quasi omne partes. Tamben, on trova sufficiente terras cultivabile pro le agricultura precivilisate. Ancora plus facilmente on trova pasturas pro bestial. - Terras in contrario, que pote esser ameliorate, bonificate per irrigation sistematic con canales e dicas, terras ric in humus alluvional, es rar e lor extension es limitate. Quando le statos local ha occupate le terras bonificabile, on non pote plus trovar altere terras de valor comparabile. Le sol possibilitate es expander se al costo del vicinos. Le archeologia demonstra le eruption de cruel guerras in le epocas post le prime grande successos del melioration. Nos cognosce sculpturas de este epocas, que representa le massacro del vicinos con vultures, aves ferroce, que devora le cadaveres. Le sol medio pro terminar le guerras fratricida era le subordination del local statos deificate ad un plus potente governamento "imperial", como il es facte prime vece historic per le creation del Sumerio-Akkadian Stato Universal; tamben postea in le mundo hellenic per le Stato Universal de Alexandro.

Studiante le historia del civilisationes, nos non pote supprimer le sentimento de melancolia, quando nos vide, como tante civilisationes splendide nasce, cresce, culmina - e pois decade e mori. Intertanto nos constata sempre de nove, que le causa del decadentia es le disunitate politic, le egoismo cellective, le incapacitate de resolver in pace le problemas interior et exterior.

Assi nonobstante su brilliante realisation in le campos del lingua, scriptura, tecnologia, economia etc., le civilisation sumerian habeva le terribile defecto de esser disunite, fracturate in citates soveran, le population del quales viveva ancor in le attitude de sentimental separation del epoca de collection-chassa. - Le repercussion de este mentalitate es fatal, proque altere populos admira et imita le civilisation sumerian. Hic et ibi le bon semine del civilisation deveni infeste per le semine del dracon, le disunitate politic. Le phenomeno 'semine del draco' se ha manifestate in omne civilisationes subsequente - e vive ancora con nos hodie.

Il es ver que Statos Universal ha unite le humanitate civilisate in politica e lingua durante periodos considerabile. Ma le semine del dracon es sempre latente e recoperi le scena, luxuriante. Quando le fortia moral e matierial del Stato Universal deveni insufficiente, non solo le Stato Universal decade in soveran statos fractional, le lingua universal tamben disintegra se in linguas regional - benque multo plus tarde, post seculos. Phenomeno general: le developpamento lingual es multo plus lente que evolutiones e revolutiones politic.

Hodie nos vide que nostre civilisation ha ja realisate un satis bon unitate in scientia, tecnologia, indutria, commercio, communication, arte, teatro, cinema, television, sport etc. - ma le Statos Universal correspondente es ancor in un penibile stato de nascentia. Le historia monstra nos de plus, como le quatro Statos Universal historic (Sumerio-Akkadian, Medo-Persian, Hellenic de Alexandro e Roman) representa un clar progresso. Le unitate deveni sempre plus extense del prim al sequente Stato Universal: geograficamente, cultural- e lingualmente. Hodie on pote previder: Solmente quando le disunitate politic essera totalmente superate, nos va haberle Stato universal pro le tote terra e tamben, con un certe retardo, anque le lingua universal:

In Sumer, le initial diversitate politic fu superate solo plus tarde, al costo de un serie de guerras, plus e plus frequente e semper plus devastatori. Omne civil?sationes nate post le sumerian, e que habeva multiple structura politic, ha presentate le mesme curriculo: In omne casos le unitate final es realisate per medio de conquesta militar. Totevia le historia demonstra, que omne situationes create per violentia nunca era durabile. Le violentia conquire le corpore, ma aliena le anima - e le animas alienate conspira contra le violentia, fin que illes deveni bastante forte pro liquidar le victor. Nonobstante, in nostre epoca le guerra non pote esser efficiente como medio de unification, proque in un guerra nuclear necuno es victor. Ergo - in le bon interesse del humanitate, le potentias cerca solutiones pacific.

Le historia del lingua universal demonstra, que tamben le imposition pacific de un institution (como le lingua universal) es possibile. Il es ver, que le linguas universal era introducte, imposte, per le Stato Universal, ma le imposition nunca era violente. In omne casos historic le imposition era solmente le officialisation pacific de un lingua franc, ja generalmente usate per le populos como nos va vider in detalio in le tertie parte del presente studio. In tanto que le lingua universal non es imposte per le spada, le lingua universal non dispare con le collapso del Stato Universal, ma supervive lo durante seculos, como linqua commun del statos successori.

Altere mal herba ex le semine del dracon es le disunitate del RELIGIONES, mesmo del si-nominate religiones superior. Son illes que insenia, que le homines e tote le universo es create per, e depende de un Transhuman Realitate Spiritual. Un religion merita le nomine 'superior' per su tentativa de portar le anima human in contacto directe con le Transhuman Realitate Spiritual, que immane in le phenomenos del universo e transcende los. Le apparition del religiones superior, durante le ultime 2500 annos, es le evento le plus importante e maxime revolutionari desde le primordial mutation del ente pre-human in un tal human. In tanto que le religion superior succede poner un anima human in contacto directe con le Transhuman Presentia Spiritual, le religion libera le anima del servitude al communitate, al qual le homine appertine.

Finora le communitate venerante le collective poter human exigeva total loyalitate de su membros. Ora le individuo es libere a obedir a Deo plus tosto que al homine, si le individuo crede, que le voce de Deo in su conscientia es in conflicto con le demandas del communitate. Este libertate spiritual, este libertate de selection, es le fonte de omne altere libertate, in omne altere sectiones del vita practic. Le religiones superior ha complite le acto de liberation. Le diverse religiones superior ha accomplite este acto de liberation secundo differente stratas, ben que le scopo final es le mesme. Le coexistentia de plure religiones superior, preste a conquerir le mundo, es un testimonio impressive de divergentia ancora vive in le spirito human.

In le tertie seculo a.Cr. le imperator ASHOKA de India, membro del Sanga (Ecclesia Universal Buddhista), diceva: "Omne homines es mi infantes. Como io cerca le benesser e le felicitate pro mi filios, in le mundo presente et in le altere mundo, assi io cerca le mesme cosa pro omne homines." Ben que solo poc adherentes del Ecclesia Universal attinge le statura spiritual de Ashoka, un grande parte es liberate del influentia de lor banda, de lor clan, de lor tribo e del alienation ab le estranieros. Le Statos Universal exerceva un influentia simile a lor citatanos, si illes arriva a sentir que pace et ordine introducte per le Stato Universal es multo supetior al guerra e disordine causate per le statos regional. In consequentia, le cives arriva al conviction que le Stato Universal es un plus alte typo de association human que le statos regional. - Le successos del Ecclesias e Statos Universal demonstra que le habitude de alienation ab le 'estranieros' pote esser substituite, poco a poco, per un mentalitate tolerante plus universal. Le lingua universal es un medio efficiente pro producer tal mentalitate.

Per disgratia tamben le fanaticos religiose pote stimular le nationalismo guerrier. Le christianos combatte le judeos e le moslemes. Assi le antisemitismo es un fructo del fanatismo religiose o ideologic. Et in le Reformation dividet se le Ecclesia, e le guerras inter Christianos produceva tante odio, malitia e crudelitate, que le spiritos human e liberal deveniva alienate ab le religion.

Totevia, le religion es un ingrediente stabile del natura human - e le natura non tolera vacuo. Cordes e mentes que ha abandonate le religion, cerca e trova substitutos in le post-christian ideologias: nationalismo, fascismo, communismo. Le experientia demonstra, que NATIONALISMO prevale super altere ideologias; si le ideologia veni in conflicto, un grande parte del devotion perdite per le christianismo es infuse in le nationalismo: ideologia contrari al universalismo, contrari tamben al lingua universal. Nonobstante, le nationalismo non va prevaler. Nos non debe dismemorar que le divergentia es tanto antique quanto le humanitate mesme: un million de annos - contra le convergentia in Statos Universal, comenciante solo ante 4000 annos, et in Ecclesias Universal solo ante 2500 annos. Le comenciamento era multo lente, per que le medios de communication era lente. Ora, desde ducento annos, plure medios rapide de commmunication son a disposition. Le communication es intensive e rapidissime; le convergentia pote progressar plus veloce. Como le convergentia dura solo desde ducento annos, le progresso non pote esser arrivate al unification del mundo, ben que nos ja ha trovate un base del unification: un lingua franc mundial in state de nascentia, in tanto que nos habe detecte circa 27 000 parolas international, collecte per le linguistas del IALA e publicate in le Interlingua-English Dictionary per Alexandro GODE. Nos va vider que le apparition de un lingua franc, diffuse in omne partes del mundo civilisate, es un signo premonitori del advento del Stato Universal.

Ad blocker interference detected!


Wikia is a free-to-use site that makes money from advertising. We have a modified experience for viewers using ad blockers

Wikia is not accessible if you’ve made further modifications. Remove the custom ad blocker rule(s) and the page will load as expected.

Altere sitos de Wikia

Wiki aleatori